Hà  Nội với Sư đoà n Phòng không 361 trong nử­a thế kỷ bảo vệ bầu trời Thủ đô

Trước yêu cầu bảo vệ miửn Bắc, bảo vệ Thủ đô, ngà y 19-5-1965, Sư đoà n Phòng không 361 được thà nh lập, nhân Ngà y sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, người cha thân yêu của dân tộc, của các LLVT nhân dân. Sự ra đời của Sư đoà n Phòng không 361 cùng với lực lượng không quân, bộ đội ra-đa và  hơn 5 vạn dân quân tự vệ trang bị súng máy phòng không, súng trường để bắn máy bay tầm thấp, đã bắt đầu hình thà nh lực lượng phòng không ba thứ quân ở Thủ đô. Trong cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mử¹, sư đoà n đã hiệp đồng chiến đấu chặt chẽ với các lực lượng phòng không, vừa chiến đấu, vừa xây dựng, chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mử¹, bảo vệ Thủ đô yêu dấu, bảo vệ tính mạng và  tà i sản của nhân dân.

Góp phần đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của đế quốc Mử¹ từ tháng 3-1965 đến 1968: Lực lượng chiến đấu quan trọng có ý nghĩa quyết định ở Thủ đô là  lực lượng phòng không quốc gia, trong đó Sư đoà n Phòng không 361 bảo vệ Hà  Nội đã bố trí lực lượng phòng không nhân dân ở Hà  Nội, tạo lưới lử­a tầm thấp, tầm trung, tầm cao từ mọi hướng, sẵn sà ng bắn hạ máy bay giặc Mử¹ xâm lược. Sau hơn ba năm vừa xây dựng vừa chiến đấu, sư đoà n đã không ngừng lớn mạnh, hoà n thà nh xuất sắc nhiệm vụ được giao. Trong cuộc đọ sức, đọ mưu, đọ ý chí với không quân Mử¹ bảo vệ Hà  Nội, sư đoà n đã tích lũy được nhiửu kinh nghiệm vử xây dựng và  chiến đấu, hoà n thà nh nhiệm vụ phòng không bảo vệ Hà  Nội.

Trung đoà n 218, Sư đoà n Phòng không 361 diễn tập bắn đạn thật tại Trường bắn TB1 năm 2013. Ảnh: Chí Phan.

Аánh thắng chiến tranh phá hoại lần thứ hai và  chiến dịch tập kích đường không bằng B-52 của Mử¹ và o Hà  Nội: Trong chiến dịch phòng không, cuối tháng 12-1972, sư đoà n là  lực lượng nòng cốt trên mặt trận đất đối không ở Thủ đô và  trên miửn Bắc, góp phần là m nên chiến thắng vĩ đại Hà  Nội - Аiện Biên Phủ trên không. Trước đó, tháng 4-1972, chính quyửn Ních-xơn đã liửu lĩnh mở Chiến dịch Lai-nơ Bếch-cơ I đánh phá miửn Bắc. Nhưng chúng đã thất bại thảm hại trước thế mạnh phòng không nhân dân của ta. Ngà y 17-12-1972, Ních-xơn phê chuẩn Chiến dịch Lai-nơ Bếch-cơ II đánh phá ồ ạt bằng không quân chiến lược và o Hà  Nội, Hải Phòng... Chúng đã sử­ dụng 193 máy bay B-52, gần 1000 máy bay khác, điửu động thêm hai tà u sân bay và  hai tà u khu trục dẫn đường và o Vịnh Bắc Bộ với mục tiêu đánh phá miửn Bắc, mà  chủ yếu là  Hà  Nội, Hải Phòng, nhằm gây sức ép đối với Chính phủ ta, buộc ta phải chấp nhận điửu kiện của đế quốc Mử¹ trên bà n đà m phán vử tình hình ở Việt Nam.

Trong 12 ngà y đêm, đế quốc Mử¹ muốn biến Hà  Nội thà nh bãi chiến trường của cuộc đọ sức cuối cùng mà  chúng tưởng nắm chắc phần thắng. Nhưng Hà  Nội đã chiến thắng. Sư đoà n Phòng không 361 đã phối hợp quân và  dân Hà  Nội là m nên một chiến công vô cùng chói lọi. 12 ngà y đêm chiến đấu, Hà  Nội đã là m một trận Аiện Biên Phủ trên không vĩ đại, đập tan cuộc tập kích chiến lược đường không quy mô lớn nhất, tà n bạo nhất chưa từng có trong lịch sử­ của đế quốc Mử¹. Quân và  dân Thủ đô đã góp phần xuất sắc: Diệt 29 chiếc, trong đó có 25 chiếc B-52, phần lớn rơi tại chỗ. Bom đạn Mử¹ đã gây tổn thất nặng nử cho quân - dân Thủ đô: Phá sập 5.480 ngôi nhà , trong đó có gần 100 nhà  máy, xí nghiệp, trường học, bệnh viện, nhà  ga; 2.368 dân thường chết, 1.355 người bị thương, 39 khối phố nội thà nh, 3 thị trấn... nhiửu nơi bị đánh phá nhiửu lần.

Trong chiến dịch phòng không 12 ngà y đêm của quân và  dân Hà  Nội cuối năm 1972, Sư Phòng không 361 là  lực lượng nòng cốt. Chiến thắng trong chiến dịch nà y có ý nghĩa hết sức quan trọng, buộc đế quốc Mử¹ ký kết Hiệp định Pa-ri vử chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam, rút toà n bộ quân viễn chinh khửi cuộc chiến, tạo điửu kiện cho cách mạng Việt Nam tập trung toà n lực giải quyết chiến trường miửn Nam. Sau khi Mử¹ cút, ta tập trung đánh cho ngụy nhà o, tiến tới giải phóng hoà n toà n miửnNam, thống nhất đất nước. Thắng lợi của quân và  dân Thủ đô đã ghi thêm và o trang sử­ và ng của dân tộc một chiến công hiển hách, là m rạng danh giá trị văn hóa hơn 1000 năm Thăng Long - Hà  Nội.

Có được Chiến thắng "Аiện Biên Phủ trên không" là  bởi chúng ta đã phát huy cao độ truyửn thống yêu nước, khả năng to lớn của giai cấp công nhân, nông dân, trí thức và  mọi tầng lớp nhân dân; kết hợp cả ba thứ quân: Bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân tự vệ, tạo ra sức mạnh tổng hợp của quân - dân Thủ đô đánh bại một kiểu chiến tranh hiện đại với nhiửu loại vũ khí tối tân bậc nhất của đế quốc Mử¹. à chí kiên cường, lòng dũng cảm, sự thông minh đã đưa Hà  Nội và  quân - dân cả nước vượt qua thử­ thách ác liệt, già nh được chiến thắng trước vũ khí tối tân của kẻ thù. Nhà  báo nổi tiếng Nay-xơ-han thừa nhận: Thất bại của Mử¹ ở ViệtNamlà  một minh chứng hùng hồn cho sự chiến thắng của trí tuệ con người với máy móc. Khi một khách nước ngoà i hửi: B-52 giội xuống Hà  Nội thì sẽ thế nà o? Một nữ tự vệ khách sạn Thống Nhất đã trả lời: Nhà  cử­a có thể sập nhưng có một thứ không thể sập được, đó là  con người.

Chiến thắng 12 ngà y đêm Аiện Biên Phủ trên không để lại bà i học kinh nghiệm quý giá là  luôn đử cao cảnh giác, phát hiện sớm âm mưu, kịp thời đử ra các chủ trương, biện pháp phù hợp đối phó với kẻ thù. Sớm dự đoán tình hình, chuẩn bị vử tinh thần để biến quyết tâm của Аảng thà nh ý chí thống nhất trong toà n dân. Phát huy sức mạnh tổng hợp của toà n dân đánh giặc trong cuộc chiến tranh đất đối không ở Thủ đô. Phòng không nhân dân đã phát động được phong trà o toà n dân bắn máy bay địch, lấy lực lượng ba thứ quân là m nòng cốt, tận dụng mọi thứ vũ khí có trong tay, từ súng trường, súng máy đến pháo cao xạ các cỡ và  máy bay tiêm kích, tên lử­a. Quân và  dân ta đã mưu trí, sáng tạo, tìm được cách đánh B-52, đặc biệt là  biết vạch nhiễu để phát hiện và  tìm diệt B-52. Mỗi loại vũ khí tùy theo tính năng kết hợp với nhau tạo thà nh lưới lử­a phòng không, đánh địch ở mọi độ cao, đánh chúng từ xa đến gần, ở mọi tầm, mọi hướng. Hệ thống phòng không đó đã gây cho lực lượng không quân hiện đại của Mử¹ những tổn thất rất nặng nử.

Thắng lợi của quân - dân Hà  Nội không tách rời sự chỉ đạo kịp thời, chặt chẽ của Trung ương và  sự hiệp đồng chiến đấu của các địa phương cả nước, không chỉ chia lử­a với Hà  Nội mà  còn chia sẻ những khó khăn của đồng bà o Thủ đô trong những ngà y sơ tán. Аó là  nguồn sức mạnh động viên quân và  dân Hà  Nội kiên cường vượt qua mọi thử­ thách, đánh thắng các đợt leo thang đánh phá của kẻ thù.

Chiến thắng B-52 trên bầu trời Thủ đô của quân - dân Hà  Nội và  của Sư đoà n Phòng không 361 là  thà nh quả vĩ đại của sự nghiệp bảo vệ miửn Bắc, chuẩn bị giải phóng miửn Nam, thống nhất Tổ quốc. Dưới sự chỉ đạo của Trung ương Аảng và  Thà nh ủy Hà  Nội, chúng ta đã xây dựng được thế trận chiến tranh nhân dân, thế trận phòng không nhân dân, dựa và o dân để tiêu diệt địch, bảo vệ thà nh phố. Аó là  yếu tố quyết định, là  sức mạnh tổng hợp, động lực tinh thần to lớn, giúp đỡ, động viên sư đoà n hoà n thà nh xuất sắc nhiệm vụ trong chiến dịch phòng không cuối tháng 12-1972.

50 năm chiến đấu, xây dựng và  trưởng thà nh là  chặng đường hết sức vẻ vang của Sư đoà n Phòng không 361 anh hùng. Hiện nay, trước yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và  bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, sư đoà n đang đẩy mạnh xây dựng đơn vị theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Аã 50 năm trôi qua kể từ khi thà nh lập, Sư đoà n Phòng không 361 luôn hoà n thà nh tốt các nhiệm vụ Аảng, Nhà  nước, quân đội và  nhân dân giao phó. Аặc biệt, sư đoà n vinh dự được Bác Hồ vử thăm 8 lần. Sư đoà n được Аảng, Nhà  nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng LLVT nhân dân ngà y 15-1-1976.

Thủ đô Hà  Nội hôm nay tiếp tục phát huy truyửn thống yêu nước, cách mạng, cán bộ, đảng viên và  nhân dân ra sức xây dựng Thủ đô văn minh, thanh lịch. Аồng thời cũng không quên nâng cao cảnh giác là m thất bại mọi âm mưu và  hà nh động diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch chống phá cách mạng Việt Nam. Những cống hiến, hy sinh của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Sư đoà n Phòng không 361 và  Chiến thắng lịch sử­ Аiện Biên Phủ trên không sẽ còn sống mãi với Thủ đô yêu dấu cũng như trong lòng mỗi chúng ta.