Đạo diễn, Nghệ sĩ ưu tú Nghiêm Nhan: ''Khi cầm cọ, tôi có thêm cơ hội hiểu mình''

HNMCT| 18/01/2022 10:55

Không chỉ được biết đến là đạo diễn có nhiều thành công ở mảng chính luận, văn học, Nghệ sĩ ưu tú Nghiêm Nhan (hiện công tác tại Trung tâm Phim tài liệu và Phóng sự, Đài Truyền hình Việt Nam) còn là nhà thơ và là họa sĩ. Mới đây, nhân dịp vào tuổi 60, ông đã mở cuộc triển lãm “Nhâm Dần” với 60 bức họa độc đáo về hổ tại Nhà triển lãm Hội Mỹ thuật Việt Nam (số 16 Ngô Quyền, Hà Nội).

Đạo diễn, Nghệ sĩ ưu tú Nghiêm Nhan: ''Khi cầm cọ, tôi có thêm cơ hội hiểu mình''
Nghệ sĩ ưu tú Nghiêm Nhan trong một lần tác nghiệp.

1. Hà Nội vừa bước sang những ngày đầu năm mới 2022, Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Nghiêm Nhan đã mở triển lãm mang tên "năm tuổi" Nhâm Dần của mình. Triển lãm đặc biệt ngay từ cái tên, theo lý giải của ông thì đó chính là cuộc đời ông từ khi sinh ra đến năm 60 tuổi. Ngạc nhiên - đó là tâm trạng của nhiều người khi đặt chân đến triển lãm, bởi Nghiêm Nhan vốn là một đạo diễn tất bật với phim ảnh, thời gian đâu để vẽ, hơn nữa đây là thành quả của chỉ trong 1 năm say sưa, miệt mài. 60 bức họa về hổ được thể hiện bằng chất liệu acrylic trên toan và trên bìa giấy với nhiều cung bậc cảm xúc: Lúc hiền từ, khi năng động; lúc suy tư, khi mơ màng; lúc bay nhảy, khi rong chơi..., để lại cho người xem cảm xúc thân thương, chân thật như chính con người ông vậy!

Trầm ngâm bên những bức họa, PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Chủ tịch Hội đồng Lý luận phê bình văn học nghệ thuật Trung ương cho biết: “Hổ của “ông tuổi hổ” hiền nhưng nhiều xúc cảm, suy tư, khắc khoải. Nét vẽ phóng khoáng mà giàu ý tưởng, hiện đại mà sâu lắng, ngẫu hứng mà chắc chắn”. Còn họa sĩ, NSƯT Chu Lượng, nguyên Phó Giám đốc Phụ trách Nhà hát Múa rối Thăng Long, thì nhận xét: “Những nét vẽ của Nghiêm Nhan phóng khoáng và hồn nhiên. Những người vẽ chuyên nghiệp đôi lúc cũng thèm những nét vẽ tự nhiên, thanh khiết, trở lại với bản ngã của chính mình như vậy. Tôi nghĩ, mỗi nghệ sĩ phải đi tìm nét riêng cá tính của mình và Nghiêm Nhan đang đi đúng con đường đó, khám phá nét riêng ấy để tạo nên “thương hiệu” cho mình”.

2. Người bạn thân của nghệ sĩ Nghiêm Nhan, họa sĩ Nguyễn Quốc Thắng cho rằng: “Hội họa của Nghiêm Nhan là một cuộc rong chơi tùy hứng theo cảm xúc trào dâng”. Thật vậy, ông vốn theo học khoa Ngữ văn, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) rồi học khoa Đạo diễn điện ảnh, Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, song như ông tâm sự, đạo diễn là một nghề tổng hợp buộc những ai theo nghề phải có phông văn hóa rộng, phải hiểu biết về các lĩnh vực văn học, nghệ thuật, trong đó có hội họa.

Thật thú vị khi Nghiêm Nhan chia sẻ rằng bản thân đam mê hội họa từ những cuốn sách mà hồi nhỏ ông đã được đọc khi theo mẹ ra chỗ làm ở hiệu sách Tràng Tiền. Ông bắt đầu vẽ theo kiểu ghi chép từ rất sớm. Sau này, khi trở thành đạo diễn, ông đã làm nhiều bộ phim về các họa sĩ nổi tiếng của Việt Nam và có những người bạn rất thân thiết là họa sĩ nên “máu” hội họa âm ỉ cháy trong ông. Tuy nhiên, phải đến đầu năm 2021, khi ông cảm thấy đã đến lúc phải đưa những ý tưởng lên trên bức vẽ, biến ý tưởng thành hiện thực thì công việc này mới bắt đầu được triển khai. Chính ông cũng không thể hình dung được nguồn năng lượng ở đâu để ông có thể thực hiện được khối lượng công việc lớn như vậy.

Có lẽ do là người chưa từng trải qua một lớp đào tạo hội họa chuyên nghiệp nào nên Nghiêm Nhan thích lối vẽ một hơi. Ông muốn đưa vào tranh những hiểu biết về cá tính tuổi Nhâm Dần. Hổ như con người - với cảm xúc mãnh liệt, nồng nàn, lãng mạn, ưa hoạt động, thích cái đẹp và độc đáo, phi thường. “Tôi thích vẽ hổ bay. Đó là không gian hổ. Thế giới tưởng tượng của tôi. Mỗi bức tranh là một câu chuyện. Càng tìm hiểu thì càng cho ra nhiều ý tưởng tranh và phần còn lại là hiện thực hóa ý tưởng đó bằng ngôn ngữ hội họa. Khi cầm cọ vẽ, tôi thêm nhiều lần phát hiện ra mình. Phải chăng những người tuổi Dần ham dấn thân, để đi tìm chân trời mới. Có lẽ, tôi đã tìm ra mình ở góc hội họa. Điều mà rất nhiều năm trước tôi từng mơ ước mỗi khi ngồi vẽ, thì giờ đây tôi đã hiện thực hóa được ước mơ đó. Triển lãm “Nhâm Dần” chính là lời chào 2022 của tôi và cũng là sự khởi đầu cho những triển lãm tiếp theo của mình”, đạo diễn Nghiêm Nhan chia sẻ.

3. NSƯT Nghiêm Nhan được đồng nghiệp đánh giá là người có khả năng nghệ thuật xuất sắc ở loại hình sân khấu truyền hình và phim tài liệu. Ông đã có nhiều tìm tòi, sáng tạo, cách tân trong hình thức nghệ thuật ở hai loại hình này. Tính đến nay, ông sở hữu bộ sưu tập giải thưởng lớn như Huy chương Vàng tại Liên hoan Phim Phóng sự và Tài liệu truyền hình toàn quốc năm 1994 với bộ phim tài liệu “Âm thanh không vọng tới”, Huy chương Vàng tại Liên hoan Truyền hình toàn quốc năm 2003 với tác phẩm sân khấu truyền hình “Chuyện một người lính", Huy chương Bạc tại Liên hoan truyền hình toàn quốc năm 2003 với “Gái ngoan dạy chồng”, Huy chương Bạc tại Liên hoan truyền hình toàn quốc năm 2005 với phim tài liệu “Danh họa Nguyễn Sáng”, Huy chương Bạc tại Liên hoan truyền hình toàn quốc năm 2009 với sân khấu truyền hình “Nguyễn Công Trứ”, Huy chương Bạc tại Liên hoan truyền hình toàn quốc năm 2009 với phim tài liệu “Thức tỉnh thế giới tâm hồn”...

Bên cạnh đó, ông luôn tự hào về gia đình mình, một gia đình nghệ sĩ đích thực. Vợ của ông là nhà văn, nhà báo Thu Hằng (từng công tác tại Báo Nhi đồng, hiện là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, chuyên ngành văn xuôi); con trai lớn tốt nghiệp đạo diễn điện ảnh và truyền hình ở Holywood (Mỹ), hiện đang công tác tại Đài Truyền hình Việt Nam; con gái út đang học cao học tại Pháp, dù sinh năm 1999 nhưng cũng đã cho ra mắt 3 tập truyện ngắn: “Nụ cười của thiên thần” (2011), “Nào cùng hát lên giai điệu gió” (2013) và mới đây là cuốn “Nghĩa trang của các vì sao”. Đặc biệt, người cha của ông cũng là một đạo diễn có tiếng, từng làm việc tại Đài Truyền hình Việt Nam, như vậy là gia đình ông đã có 3 thế hệ làm đạo diễn ở đài truyền hình quốc gia. Với đạo diễn Nghiêm Nhan thì việc các thành viên trong gia đình theo nghệ thuật là một niềm tự hào, bởi khi ấy các thành viên sẽ thấu hiểu và tôn trọng niềm đam mê của nhau. “Có thể nói nghệ thuật chính là “sợi dây” kết nối giữa các thành viên trong gia đình tôi. Con trai thì theo nghề bố, con gái thì theo nghề mẹ. Chúng tôi tạo nên một khối gắn kết bền chặt, là động lực để mỗi người “cháy” hết mình với những đam mê”, ông bộc bạch.

Đến cuối năm 2022, đạo diễn Nghiêm Nhan sẽ nghỉ hưu và khi ấy, ông bảo, bên cạnh việc làm phim ông vẫn sẽ miệt mài vẽ, bởi vẽ với ông là một sự thư giãn, là một thú vui để ông lấy lại cảm xúc, tiếp tục nuôi dưỡng những ý tưởng sáng tạo trong nghề đạo diễn. Cứ như vậy, cạn nguồn thơ và kịch bản trên trang giấy thì ông lại lao vào những bức vẽ. Dường như ông sinh là để làm nghệ thuật, là được cống hiến cho nghệ thuật bằng tinh thần lao động nghiêm túc, chỉn chu, bằng trái tim yêu cái đẹp nồng nàn, say đắm. Triển lãm “Nhâm Dần” sẽ là “ngòi nổ” cho những triển lãm tiếp theo của ông, hứa hẹn sẽ càng mạnh dạn, phóng thoáng và sâu sắc hơn.

Đạo diễn, Nghệ sĩ ưu tú, nhà thơ Nghiêm Nhan (tên đầy đủ là Nguyễn Nghiêm Nhan) sinh năm 1962, tại Hà Nội. Ông là hội viên Hội Nhà văn Hà Nội, chuyên ngành thơ. Ông công tác tại Đài Truyền hình Việt Nam từ năm 1985 khi lần lượt trải qua các vai trò đạo diễn phim tài liệu và đạo diễn sân khấu tại Ban Chương trình, Ban văn nghệ, Ban Biên tập Truyền hình Cáp, Trung tâm Phim tài liệu và Phóng sự. Ông được phong danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 2019.

(0) Bình luận
  • Tây Hồ phát huy sức mạnh cộng đồng từ những thiết chế văn hóa cơ sở
    Ngày 14/11, tại Tổ dân phố số 27, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Ngày hội Văn hóa đại đoàn kết dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam và ra mắt mô hình điểm “Phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở tổ dân phố 27”.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • Phần thưởng lớn nhất là được thấy học trò trưởng thành, sống có ý nghĩa và tìm thấy con đường của riêng mình
    Hành trình gần 20 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Nguyễn Lan Phương – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Phong Sắc (phường Bạch Mai, TP Hà Nội) đã đạt đường nhiều thành tích nổi bật. Cô Nguyễn Lan Phương chia sẻ: “Càng gắn bó với nghề càng hiểu rằng phần thưởng lớn nhất của người thầy không phải là những danh hiệu, mà là được chứng kiến học trò trưởng thành, sống có ý nghĩa và tìm thấy con đường của riêng mình”.
  • Hà Nội khen thưởng 8 cá nhân đạt danh hiệu "Người tốt, việc tốt"
    UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành quyết định tặng danh hiệu "Người tốt, việc tốt" cho 8 cá nhân tiêu biểu thuộc Tổng Công ty Vận tải Hà Nội và Công an thành phố Hà Nội. Các cá nhân được tuyên dương gồm những công nhân lái xe, nhân viên phục vụ tuyến buýt và lực lượng công an cơ sở tận tụy với công việc. Tiền thưởng cho các cá nhân được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định hiện hành.
  • Hà Nội ban hành Bộ tiêu chí và Phương pháp khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân
    Hoạt động khảo sát trực tiếp được thực hiện vào quý IV hằng năm tại 126 xã, phường và dự kiến công bố kết quả vào Ngày Quốc tế Hạnh phúc (20/3). Bộ tiêu chí khảo sát và đo lường Chỉ số hạnh phúc gồm 50 tiêu chí thuộc 5 trụ cột về kinh tế, mối quan hệ xã hội, dịch vụ an sinh, môi trường sống và quản trị đô thị, được tính theo thang điểm 10. Bên cạnh phỏng vấn trực tiếp, thành phố còn triển khai khảo sát trực tuyến qua ứng dụng iHanoi để phục vụ công tác theo dõi xu hướng và cải thiện chất lượng sống cho Nhâ
  • Chủ tịch HĐND Thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà tặng quà các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại Lâm Đồng
    Trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 50 năm xây dựng và phát triển Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng (1976 - 2026), sáng 25-10, Đoàn công tác thành phố Hà Nội do Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà làm trưởng đoàn đã thăm, tặng quà các gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại thôn Thanh Trì, xã Nam Ban Lâm Hà (tỉnh Lâm Đồng).
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Thúc đẩy phát huy tiềm năng không gian đô thị thông qua các ý tưởng sáng tạo
    Sáng ngày 15/11/2026, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi “Thiết kế Không gian Sáng tạo Hà Nội 2026” với chủ đề “Hà Nội – Đánh thức không gian đô thị” do Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Hạ tầng sáng tạo thuộc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026.
  • “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”: Bồi đắp lòng yêu nước, khơi dậy sức mạnh đoàn kết
    Nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), tối ngày 14/11, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật đặc biệt mang tên “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”.
  • Chuyện "Nghề và Nghệ" kể bên hồ Hoàn Kiếm
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Hội chợ Sáng tạo “Nghề và Nghệ” trên tuyến phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) đã đưa những giá trị thủ công lâu đời bước ra khỏi không gian làng nghề, trực tiếp "đối thoại" với đông đảo du khách trong và ngoài nước.
  • Bàn phím laptop liệt, gõ loạn: Nên sửa hay thay mới?
    Bàn phím laptop bị liệt, gõ sai ký tự hoặc tự lặp phím có thể xuất phát từ bụi bẩn, thiết lập Windows, driver hoặc lỗi phần cứng. Người dùng nên kiểm tra nguyên nhân trước khi quyết định sửa hay thay toàn bộ bàn phím, tránh phát sinh chi phí không cần thiết.
  • Giải thưởng Loa Thành 2026: Tôn vinh tài năng kiến trúc, xây dựng trẻ
    Sáng 15/11, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 đã diễn ra tại Hà Nội. Hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện hưởng ứng Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, mở ra cơ hội để đồ án của các kiến trúc sư, kỹ sư trẻ bước ra hòa vào dòng chảy của một Thủ đô đang chọn thiết kế sáng tạo làm một trong những động lực phát triển.
Đừng bỏ lỡ
  • Tour "Chạm Đồng Xuân": Trải nghiệm đa chiều về một Hà Nội luôn vận động và sáng tạo
    Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, tour nghệ thuật "Chạm Đồng Xuân" đang thổi luồng sinh khí mới vào ngôi chợ trăm tuổi. Bằng việc lồng ghép khéo léo tác phẩm của 25 nghệ sĩ vào nhịp giao thương huyên náo, dự án đã biến Đồng Xuân thành một không gian nghệ thuật đa giác quan sống động mà không làm gián đoạn việc mưu sinh của hàng ngàn tiểu thương.
  • Quy hoạch, trưng bày 29 tác phẩm “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương
    Ban Tổ chức Festival Huế quy hoạch và trưng bày 29 tác phẩm tiêu biểu của “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương từ di tích Nghinh Lương Đình đến cầu Dã Viên.
  • Ký ức phố nghề qua những ngôi đình cổ
    “Chuyện Đình trong Phố” mở cửa đón công chúng từ ngày 14 đến 28/11/2026 tại mạng lưới 12 điểm đình, hội quán ở Hà Nội, đồng thời kết nối với Văn Miếu – Quốc Tử Giám và chợ Đồng Xuân trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Mở cánh cửa mới cho di sản Tháp nước Hàng Đậu với “Tháp Ẩn Ca”
    Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì đã khai trương tác phẩm sắp đặt âm thanh “Tháp Ẩn Ca” (The Tower of Hidden Songs) tại Tháp nước Hàng Đậu, phường Ba Đình. Đây là lần thứ hai Tháp nước Hàng Đậu mở cửa đón du khách, kể từ Lễ hội thiết kế Sáng tạo 2023.
  • “Âm nhạc cuối tuần” chiều 15/11: Cách cảm thụ mới với những giai điệu quen thuộc
    Trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra vào 17h ngày 15/11 tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club sẽ đưa khán giả gặp lại những ca khúc Việt Nam giàu cảm xúc, hòa mình vào nhịp điệu Jazz phóng khoáng và khám phá sự giao thoa thú vị giữa âm nhạc hiện đại với chất liệu văn hóa truyền thống.
  • Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026: Cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật đương đại
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) trở thành điểm hẹn nghệ thuật với không gian Nghệ thuật Art Hanoi 2026. Với sự tham gia của 10 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, Pavilion mở ra những góc nhìn đa dạng về con người, văn hóa và đời sống, đồng thời tạo nên điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và công chúng trong không gian đô thị.
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
Đạo diễn, Nghệ sĩ ưu tú Nghiêm Nhan: ''Khi cầm cọ, tôi có thêm cơ hội hiểu mình''
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO