Dáng dấp thành phố âm nhạc

Các sắc màu âm nhạc

Cuối tuần, loanh quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm, du khách dễ dàng cảm nhận được tình yêu âm nhạc của người Hà Nội. Cạnh quán cà phê góc phố, nhóm nghệ sĩ mở hộp đàn, ngẫu hứng kéo một vài bài nhạc lãng mạn, tiếng violon du dương quyện trong không khí dịu mát của sáng thu Hà Nội. Ở góc phố khác, một nhóm bạn trẻ biểu diễn flashmob sôi động khiến người xem không thể không nhún nhảy theo. Từ cách đó vài trăm mét vọng lại tiếng sáo của một nghệ sĩ đường phố quen mặt... Tối đến, khu vực hồ Hoàn Kiếm sôi động hơn bởi sự xuất hiện của nhiều sân khấu âm nhạc đủ màu sắc. Trong đó, các sân khấu được tổ chức định kỳ tại khu vực nhà Bát giác, Tượng đài vua Lê... đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của những người yêu âm nhạc, muốn tìm hiểu những làn điệu truyền thống như chầu văn, xẩm, chèo...

Bà Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) từng đánh giá: Nghệ thuật trong không gian công cộng ở Hà Nội đang có sự phát triển mạnh, đa dạng về loại hình, quy mô, về không gian, không thua kém bất cứ thành phố văn hóa nào trên thế giới. Đặc biệt, trong lĩnh vực âm nhạc, bên cạnh nghệ thuật truyền thống còn có nhiều lễ hội âm nhạc hiện đại, các festival với nhiều loại hình nghệ thuật đường phố náo nhiệt...

Ngoài những không gian âm nhạc bình dị trên phố mà bất kỳ ai cũng có thể “chạm” vào, người Hà Nội hôm nay có nhiều lựa chọn phù hợp với gu thưởng thức riêng. Nhà hát Lớn Hà Nội là “thánh đường” của âm nhạc chất lượng cao, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam trở thành điểm đến quen thuộc của những người yêu nhạc giao hưởng, Cung Văn hóa lao động hữu nghị Việt - Xô lôi cuốn khán giả với những đêm nhạc trữ tình, Trung tâm Hội nghị Quốc gia sôi động với những đại nhạc hội thu hút hàng nghìn người... Rồi là vô vàn những sân khấu, phòng trà âm nhạc, không gian sáng tạo... mà chúng ta khó có thể kể hết trong khuôn khổ bài viết này, nhưng nó cho thấy sự đa dạng của đời sống âm nhạc Hà Nội hôm nay.

Xây dựng thương hiệu âm nhạc Hà Nội

Trên thế giới có rất nhiều thành phố đã xây dựng thành công thương hiệu bằng âm nhạc. Los Angeles, Havana, Berlin, Manchester... được đánh giá là những thành phố “sống cùng âm nhạc” mà bất cứ ai yêu thích sự sôi động đều muốn đến thăm một lần. Ở những thành phố này, âm nhạc là một phần đời sống xã hội. Chẳng hạn như ở Havana (Cuba), âm nhạc được nghe thấy ở khắp mọi nơi: Từ những ô cửa sổ nhỏ của các căn hộ hay ở góc phố; những nhóm nhạc xuất hiện ở mọi nơi và những người lái xe, người phục vụ vừa làm vừa hát... Và không thể không nhắc tới "Thủ đô âm nhạc của thế giới" - Vienna. Thành phố này không chỉ là cái nôi âm nhạc cổ điển châu Âu, gắn liền với tên tuổi những nhạc sĩ lớn của mọi thời đại như Wolfgang Amadeus Mozart, Joseph Haydn, Franz Schubert, Johann Strauss..., mà còn là nơi âm nhạc trở thành niềm say mê, tự hào của mỗi người dân. Vienna có khoảng 300 nhà hát kịch và phòng hòa nhạc danh tiếng, khiến cho mọi du khách đều cảm thấy mình "chạm" vào âm nhạc ở khắp nơi, thực sự bước vào thế giới của âm nhạc.

Người Hà Nội bằng tình yêu và sức sáng tạo cũng đang từng bước xây dựng Thủ đô trở thành một thành phố ghi dấu ấn với thế giới về âm nhạc. Hà Nội hôm nay là điểm đến của những ban nhạc, nghệ sĩ hàng đầu thế giới. Trong Hồ sơ ứng cử vào Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO (đã được UNESCO công nhận tháng 10-2019), Hà Nội cũng chỉ rõ: "Các sự kiện âm nhạc quốc tế có uy tín được tổ chức thường niên như Lễ hội âm nhạc quốc tế Gió mùa, Liên hoan Âm nhạc Vietnam Connection, Liên hoan Âm nhạc châu Âu, Lễ hội âm nhạc Touch the Music... đã thu hút nhiều nghệ sĩ nổi tiếng thế giới, tạo ra sự chuyển động, phối hợp giữa thiết kế ánh sáng, âm thanh và biểu diễn".

Đặc biệt, Lễ hội âm nhạc quốc tế Gió mùa đang được xây dựng thành thương hiệu văn hóa của Thủ đô. Năm 2017, Ban tổ chức Lễ hội âm nhạc quốc tế Gió mùa (Monsoon Music Festival) hoàn thành và đệ trình đề án đưa lễ hội thành sự kiện thường niên chính thức của thành phố Hà Nội trong vòng 5 năm sau đó, hướng tới mục tiêu trở thành sự kiện văn hóa nổi bật của Việt Nam và khu vực. Hiện tại, Monsoon Music Festival đã có tên trong bản đồ các lễ hội âm nhạc quốc tế và là thành viên chính thức của tổ chức Music Connet Asia - tổ chức liên kết các lễ hội âm nhạc lớn ở châu Á để thúc đẩy sự trao đổi, giao lưu âm nhạc, nghệ thuật giữa các nước trong khu vực.

Âm nhạc là truyền thống, là tình yêu, là một trong những yếu tố để Hà Nội có thể đứng trong Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO. Bởi vậy, Hà Nội hoàn toàn có đủ khả năng xây dựng thương hiệu Thành phố âm nhạc.