Đại lễ Thăng Long, cà ng đếm ngược cà ng lo

Tiến độ quá chậm là  nhận xét chung vử tiến trình chuẩn bị cho Аại lễ 1.000 năm Thăng Long “ Hà  Nội. Аạo diễn Lê Quý Dương, người từng thà nh công với việc phục dựng nhiửu lễ hội không giấu nổi sự lo lắng: Аến giử, tôi vẫn chưa biết họ sẽ là m những gì.

500 ngà y chạy đua với nghìn năm

Chung nỗi lo với đạo diễn Lê Quý Dương, nghệ sĩ Аà o Anh Khánh nói: Chỉ còn hơn 500 ngà y nữa, nhưng tôi vẫn thấy một sự yên ắng, không chút gì gọi là  không khí chuẩn bị cho Аại lễ. Tôi cũng chưa thấy gương mặt, dự án nghệ thuật nà o lộ diện, tất cả mới dừng ở những lời nói.

Theo Аà o Anh Khánh, Аại lễ 1.000 năm Thăng Long là  một sự kiện có quy mô lớn, đòi hửi nhiửu công sức và  tâm huyết may ra mới là m nổi điửu gì đó tương xứng với tầm vóc của nó. Mỗi lần đi qua hồ Hoà n Kiếm, nhìn bảng đồng hồ hiển thị số ngà y đếm ngược, tôi sốt ruột và  lo lắng vô cùng. Tôi nghĩ, để những con số đó có ý nghĩa với người dân Hà  Nội, thà nh phố Hà  Nội cần bắt tay và o ngay, nghệ sĩ nà y bức xúc.

Nhà  nghiên cứu Bùi Trọng Hiửn, Viện Văn hóa nghệ thuật cho rằng, Аại lễ nà y cũng là  của người dân, thế nhưng từ trước đến nay, những sự kiện tương tự vẫn là m theo một mô-típ rất cũ, đó là  dựng sân khấu với những tiết mục ca múa nhạc. Tôi cũng hình dung ra cả mà n đánh trống hội nữa. Thực chất trống hội Thăng Long mà  chúng ta vẫn nghe trong một số năm gần đây là  một sự bắt chước theo phong cách đánh trống của Hà n Quốc và  Nhật Bản với dà n nhiửu trống và  lối đánh đơn giản. Trong khi đó, kử¹ thuật đánh trống của Việt Nam rất hay và  đa dạng thì chúng ta lại không phục hồi, ông nói.

Nghệ sĩ nổi tiếng của nghệ thuật đương đại Аà o Anh Khánh trăn trở khi nhận ra, rất có thể, Аại lễ với dòng chảy lịch sử­ nghìn năm Thăng Long sẽ buồn tẻ, cũ kử¹ vì thiếu hơi thở của thời đại và  hình ảnh của đất nước trong tương lai, khi những nghệ sĩ như anh vẫn có cảm giác mình nằm ngoà i cuộc chơi. Anh chua xót: Nếu không nhìn nhận vấn đử một cách nghiêm túc, Аại lễ cũng sẽ không khác gì nhiửu sự kiện mà  Nhà  nước là m trước đây.

Lê Việt Long, một người Hà  Nội trẻ cũng tử ra băn khoăn, khi Hà  Nội đã tổ chức một và i chương trình tiửn trạm nhưng theo anh, theo kiểu đầu voi đuôi chuột, kịch bản một đằng, thực hiện một nẻo, chẳng hạn chương trình Аếm ngược 1.000 ngà y đến Аại lễ. Liệu Аại lễ có diễn ra như mong đợi?.

Sẽ náo nhiệt, muôn mà u, nếu...

Nhà  nghiên cứu Bùi Trọng Hiửn, Viện Văn hóa nghệ thuật cho biết: Tôi nghe nói có thể chi phí cho đại lễ phải cắt giảm. Tôi ủng hộ điửu nà y bởi kinh tế đang khủng hoảng, có quá nhiửu thứ khó khăn trong cuộc sống. Hơn nữa, nếu ta không hô hà o tiết kiệm thì sẽ rơi và o sự lãng phí như những lễ hội khác.

Tượng đà i Lý Thái Tổ - công trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long

Nhưng nhà  nghiên cứu họ Bùi khẳng định, có một cách khác hay hơn nhiửu mà  dù tiết kiệm, Аại lễ vẫn náo nhiệt, muôn sắc muôn mà u. Bí kíp mà  ông Hiửn đưa ra, đó là  huy động những lễ hội do người dân tự là m, chẳng hạn các lễ hội là ng nghử, trình diễn nghệ thuật trên đường phố hoặc tại các địa điểm đáng nhớ của chốn kinh kử³ Thăng Long xưa. Là m được như thế sẽ rất hay. Аây là  cách mà  các nước phát triển trên thế giới vẫn thực hiện khi tổ chức những lễ hội lớn, nhà  nghiên cứu khẳng định.

à”ng Hiửn đã đi tìm hiểu và  hửi ý kiến nhiửu đình, chùa ở các là ng, thôn, xóm... và  nhận được sự hưởng ứng. à”ng đưa ra ví dụ, đình là ng Cống Vị hiện rất muốn liên kết với những nơi khác để là m những lễ hội, hưởng ứng với 1.000 năm Thăng Long, chỉ chử thà nh phố có lời, họ sẽ đóng góp hết sức.

à”ng Hiửn cũng cho rằng, Liên hoan múa cổ Thăng Long vừa qua là  một thà nh công lớn bởi người dân tự nguyện tham gia, rất hay và  độc đáo. Cũng vì biết cách thu hút sự tham gia của người dân, nên mới là m được điửu rất quý, đó là  nhà  sư cũng sẵn sang bước lên sân khấu thể hiện các múa cổ, ông Bùi Trọng Hiửn nhấn mạnh.

Theo ông Hiửn, tưởng tượng ở mỗi phường nghử, đình là ng của 36 phố phường đửu có những lễ hội, khắp nơi trên đường phố có những mà n biểu diễn, khoe tà i của các cá nhân hoặc nhóm trình diễn mà  ở đó có cả vẽ, nhảy múa, từ cổ truyửn cho đến hiện đại...; rồi ở các địa bà n rộng hơn như Hà  Tây cũ chẳng hạn, các là ng cũng đưa rước biểu tượng hoặc Thà nh hoà ng là ng của mình... thì khung cảnh sẽ cực kử³ sinh động và  muôn mà u muôn sắc, phố phường, là ng xóm đửu có ngà y hội thực sự..

Nghệ sĩ Аà o Anh Khánh đử xuất, muốn thực hiện chương trình Аại lễ có hiệu quả, cần có sự quan tâm đặc biệt của cả hệ thống, không chỉ riêng Hà  Nội, mà  có sự chung tay của cả nước.

Họa sĩ nổi tiếng là  chịu chơi nà y ấp ủ: Tôi sẽ đóng góp ba buổi trình diễn với quy mô lớn nhất từ trước tới nay trong sự nghiệp của mình, bởi vậy tôi rất cần sự ủng hộ của nhà  nước. Họa sĩ nà y tiết lộ, những nghệ sĩ khác như anh đửu mong muốn được đóng góp và o ngà y hội lớn.

Nhà  văn Nguyễn Khắc Phục: Chúng ta luôn đặt mình và  mọi người và o thế phải chạy đua với thời gian.

Tôi nghĩ, Аại lễ là  ngà y thiêng liêng nên dù bất cứ ai với tư cách gì cũng sẽ quên đi mọi thà nh kiến cá nhân để cống hiến tốt nhất cho Tổ quốc. Mọi người sẽ chung cảm hứng đặc biệt để hướng tới sự đồng thuận xã hội, dù còn những điửu nà y điửu khác không hay. Dù bây giử chưa có tổng đạo diễn, song đất nước chúng ta không thiếu người tà i có thể đảm đương tốt công việc nà y. Họ đang ở đâu đó quanh đây thôi và  có thể và o cuộc bất cứ lúc nà o, miễn là  được tạo điửu kiện tốt nhất để thể hiện tà i năng và  khơi nguồn cảm hứng sáng tạo. Theo tôi, dù chưa quá muộn để tìm một tổng đạo diễn nhưng đến thời điểm nà y là  gấp gáp lắm rồi. Cách tổ chức của chúng ta luôn đặt mình và  mọi người và o thế phải chạy đua với thời gian.

Аạo diễn Nguyễn Hữu Phần: Khâu kịch bản cho Аại lễ còn chưa xong.

Trong năm vừa qua tôi đã là m việc nhiửu lần với Ban 1.000 năm Thăng Long, tôi thấy mọi công việc chuẩn bị cho Аại lễ đửu không đến nơi. Có rất nhiửu dự án muốn duyệt được phải qua nhiửu công đoạn, ví như đợi công văn mất gần 1 tháng và  phải qua nhiửu cuộc họp bà n. Nhiửu khi bà n đi bà n lại không xong. Cho nên, đến nay, ngoà i những dự án vật thể như xây cổng chà o... có thể dễ hơn, còn những công trình phi vật thể thì rất lúng túng.

Một ví dụ thực tế, là  để chuẩn bị cho lễ khai mạc Olimpic Bắc Kinh, đạo diễn Trương Nghệ Mưu cũng phải mất 8 năm. Vậy, nếu bây giử mới là m, khâu tập dượt cũng mất một thời gian dà i và  như thế bản thân tôi cũng cảm thấy bất lực. Tôi được biết, hiện nay, khâu kịch bản cho Аại lễ còn chưa xong.