Chuyện vử những người cắm cử đầu tiên tại đỉnh tháp Rùa

Chấp nhận hy sinh vì nhiệm vụ thiêng liêng

 Tuy đã hơn 60 năm có lẻ, nhưng trong ký ức của Thiếu tướng Nguyễn Аức Minh - nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục XDLL CAND vẫn không thể nà o quên được những kỷ niệm rớm máu vử sự kiện 3 cựu học sinh Nguyễn Văn Khâm, Nguyễn Sĩ Vân và  Nguyễn Trọng Quang nhận nhiệm vụ, dũng cảm bơi ra hồ Hoà n Kiếm, cắm lá cử đử sao và ng tung bay trên đỉnh tháp Rùa.

 Thiếu tướng Minh nhớ lại, kỷ niệm ngà y sinh nhật của Bác 19/5/1948 giữa lòng Hà  Nội bị địch tạm chiến, cấp trên chỉ đạo phải cắm một số lá cử đử sao và ng ở nơi công cộng. Rạng sáng 19/5/1948, với sự yểm trợ của 3 anh Khâm, Quang và  Vân đã bơi từ bử hồ phía khách sạn Phú Gia ra Tháp Rùa, rồi công kênh nhau lên để cắm cử và o tường tháp. Lá cử tung bay giữa trái tim Hà  Nội và o đúng giử đi là m, đi học của công nhân, viên chức, tiểu thương và  học sinh sinh viên qua lại hồ Hoà n Kiếm.

 Mặc kệ cho kẻ thù tức tối, cảnh sát xua đuổi, mọi người vẫn chầm chậm đi quanh hồ, hướng mắt vử tháp Rùa, vử lá cử Tổ quốc. Cả Hà  Nội xôn xao bà n tán, khâm phục hoạt động kháng chiến và  thêm tin tưởng và o kháng chiến thắng lợi.

Аể trấn an ngay lập tức, giặc tổ chức lùng sục, vây ráp và  bắt bớ trà n lan. Các ông Nguyễn Trọng Quang, Nguyễn Sĩ Vân, Nguyễn Văn Khâm, Minh Аông, Nguyễn Аức Minh, An Văn Bình (giao liên)... lần lượt sa và o tay giặc... 

Hơn 60 năm vử trước lần đầu tiên lá cử đử sao và ng tung bay trên nóc tháp Rùa

"Аến cuối tháng 5/1948, ông cũng là  người cuối cùng của nhóm học sinh trường Chu Văn An bị bắt và  bị giam ở xà  lim sở mật thám. Tại đây, rất nhiửu bạn bè quen biết cùng trường bị địch tra tấn, đánh đập dã man" -Thiếu tướng Nguyễn Аức Minh cho biết.

Thiếu tướng Minh bảo: Anh Quang, anh Sử¹ Vân cũng như chúng tôi lúc đó đửu là  học sinh, rất vô tư, yêu đời, bị địch bắt nhưng không sợ, còn tự hà o là  học sinh yêu nước. Tối chúng tôi còn nằm gác chân lên nhau, kể cho nhau nghe những mẩu chuyện yêu nước trong văn học Pháp, như chuyện những người cùng khổ, nhà  tù là  trường học.... 

 Thiếu tướng Minh kể tiếp, một buổi tối cuối tháng 5/1948, có tin ngà y mai địch sẽ chuyển tất cả anh em chúng tôi sang nhà  giam Hoả Lò, anh em chuyện trò suốt đêm, náo nức chử đón nơi giam mới. Anh Quang còn vẽ lên tường nhà  giam lá cử đử sao và ng cỡ 1,2m x 1,8m cùng với khẩu hiệu Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn năm.

Sáng hôm sau, địch đưa tất cả chúng tôi đi tra tấn suốt ngà y để truy xem ai là  tác giả. Anh Quang khẳng khái đứng ra nhận. Thế là  chúng đưa 13 anh em chúng tôi sang Hầm đá Cử­a Аông, còn các anh Quang, Trụ, Khâm và  An Аức Bình là  những đối tượng "đặc biệt nguy hiểm" bị giữ lại ở phòng Nhì rồi đưa lên giam ở bốt Phùng.

Một chiửu tháng 6, chúng tập trung một trung đội lính da đen, bố trí đội hình chiến đấu, đặt cả súng liên thanh trên gò đất, rồi dẫn 4 anh ra ven sông, trói tay lại và  thả cho chạy để lính bắn chết rồi vu là  tù chạy trốn. 

 Ở nhà  tủ Hoả Lò, tháng 8/1948, anh Sử¹ Vân, anh Minh Аông và  tôi bị địch đưa đi đầy ở Khe Tù (Tiên Yên - Quảng Ninh) . Аến tháng 10/1948, anh Sử¹ Vân rủ tôi trốn tù nhưng bị bắt lại. Chúng trói và  đánh đập dã man cả 2 chúng tôi ngay tại cổng trại tù, sau đó, anh Vân đã hy sinh giữa tuổi 18.

Tổ quốc luôn nhớ tới các anh

Thiếu tướng Nguyễn Аức Minh cho biết, năm 2001, với sự giúp đỡ của các đồng đội cũ, gia đình đã tìm lại được phần mộ của liệt sĩ Nguyễn Sử¹ Vân tại Khe Tù và  đưa vử an táng tại quê ở thôn Аại Từ, xã Lam Аiửn (Chương Mử¹ -  Hà  Nội)  và  đã được Nhà  nước cấp bằng Tổ quốc ghi công. Trước đó (và o tháng 10/1954) các anh Trụ, Bình, Khâm, cũng được gia đình tìm thấy mộ và  sau nà y đã được Nhà  nước cấp bằng tổ quốc ghi công và  người thân của các anh đã được hưởng chế độ liệt sĩ.

Liệt sĩ Nguyễn Trọng Quang hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ

Còn anh Nguyễn Trọng Quang - người dũng cảm treo cử và  vẽ cử Tổ quốc những năm đầu kháng chiến, không chỉ thi thể mà  địa chỉ gia đình ông ở đâu, đồng đội cũng không ai biết để là m thủ tục công nhận liệt sĩ. Trải qua rất nhiửu cuộc tìm kiếm, đầu năm 2007, các đồng đội cũ của liệt sĩ Quang là  Thiếu tướng Nguyễn Аức Minh và  ông Trịnh Văn Bảo đã tìm được thân nhân tại 12 Bát Аà n.

à”ng Nguyễn Trọng Hiển, em ruột liệt sĩ Quang cho biết, ông Quang sinh năm 1930, là  con thứ 3 trong một gia đình có 8 anh em. Một ngà y mùa hè năm 1948, ông Quang đã bị bọn phòng nhì (Pháp) đến tận nhà  bắt. Sau khi khám xét và  thu được khẩu súng giấu trên gác, chúng lôi ông Quang đi đâu không rõ. Lúc đó gia đình mới biết ông Quang hoạt động cách mạng, cũng từ đó, gia đình bặt tin ông. 

à”ng Hiển cho biết, mãi đến khi nằm xuống, hai cụ thân sinh vẫn không nguôi khao khát tìm được tin vử cậu con trai của mình. Khi biết tin anh trai ông  là  một trong những người đầu tiên cắm cử Tổ quốc trên đỉnh tháp Rùa và  đã hy sinh vì tổ quốc, gia đình rất tự hà o.

Аể ghi nhận những  công lao to lớn của người chiến sĩ kiên cường bất khuất  cắm cử trên đỉnh tháp Rùa, ngà y 10/4/2009, lễ công nhận Liệt sĩ Nguyễn Trọng Quang và  Trao bằng Tổ quốc ghi công được phường Hà ng Bồ (Hoà n Kiếm “ Hà  Nội) tổ chức long trọng.

Trong buổi lễ vô cùng ý nghĩa nà y, ông Nguyễn Trọng Hiển đại diện gia đình xúc động cho biết : Anh Quang đã được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận là  liệt sử¹ và  cấp bằng Tổ quốc ghi công, gia đình chúng tôi vô cùng phấn khởi và  tự hà o. Аây không chỉ là  nghĩa cử­ mà  còn là  trách nhiệm của Nhà  nước với người đã anh dũng hy sinh cho độc lập của tổ quốc.