Chuyện những người "nấu cháo lườ¡i" nhiửu nhất VN

Nghử nấu cháo lườ¡i với micro

Tôi may mắn được gặp êkip của diễn viên Tùng Dương tại Trung tâm sản xuất phim Truyửn Hình VN, khi họ đang thực hiện lồng tiếng cho một số nhân vật trong phim Аầm lầy bạc. Tùng Dương đảm nhiệm lồng tiếng cho ba nhân vật: Bằng, Thép, Thiện Lương, trong đó nhân vật Bằng chính là  vai diễn của anh.

Diễn viên Tùng Dương lồng tiếng cho chính nhân vật Bằng của mình trên phim. (Ảnh: Trịnh Mão).

Có điửu, Tùng Dương phải... đứng một chỗ để nói, chứ không được tự do đi lại như nhân vật Bằng. Аôi lúc anh nói vấp, nói nhịu hoặc nói... nhanh hơn nhân vật, nhưng đó là  chuyện nhử, chỉ mất đến 1-2 giây để nói lại cho ngon là nh!

Bí quyết để lồng tiếng thà nh công, theo Tùng Dương, là  việc phải là m sao nắm bắt thật tốt tâm lý nhân vật và  khớp giọng cho chuẩn. Một người lồng tiếng tốt có thể giả được nhiửu giọng khác nhau, nhưng phải biết dựa và o gương mặt của nhân vật trên phim, để điửu chỉnh giọng của mình thanh lên hoặc trầm xuống cho phù hợp. Аặc biệt, nhất thiết giọng nói phải thể hiện được chiửu sâu nội tâm nhân vật, chứ không đơn thuần là  nhái giọng hay pha tiếng.

Thông thường, trong một phim, anh lồng tiếng cho hai đến ba nhân vật. Cá biệt, có những lúc lên tới 7 nhân vật. Nhưng người xem không bao giử nhận ra đó là  chất giọng của cùng một người. Bởi như anh nói, cung giọng của mình có thể diễn tả được cảm xúc đa dạng nhiửu nhân vật trên phim.

Nhưng theo Tùng Dương, thu tiếng chỉ là  phần mộc, còn một phần quan trọng nữa để hoà n thà nh việc lồng tiếng là  công đoạn chỉnh khớp, dựng tiếng cho chuẩn với từng hoà n cảnh của bộ phim. Người phụ trách âm thanh sẽ là m công việc nà y. Họ không chỉ ngồi nghe, mà  còn cảm thụ, hỗ trợ diễn viên lồng tiếng cách diễn đạt, nhấn nhả giọng nói, để đạt được hiệu quả cao nhất.

Tùng Dương hiện là  một trong số ít diễn viên lồng tiếng đất Bắc có thà nh tích đáng nể. Năm 1989, anh bắt đầu được biết đến khi lồng tiếng cho một số binh lính trong phim Аêm hội Long Trì. Tính đến thời điểm hiện tại, đã lồng tiếng cho không dưới 500 đầu phim. Anh cũng cho biết, hiện miửn Bắc mới chỉ có khoảng 30 người chuyên lồng tiếng phim truyửn hình, nhưng chỉ hơn chục người là  thường xuyên được lồng tiếng cho các vai chính trong phim, như Phú Thăng, Công Lý, Hương Dung, Nguyệt Hằng...

Lồng tiếng là  một trong những công tác hậu trường, tuy lặng lẽ, khán giả ít có dịp biết mặt, nhớ tên, nhưng với nhiửu phim truyửn hình, lồng tiếng có thể quyết định tới 70% sự thà nh bại.

Trong trường hợp diễn viên đóng đạt nhưng chất giọng kém hoặc chất lượng thu âm tại hiện trường không chuẩn, thì lồng tiếng luôn là  biện pháp mà  nhiửu đạo diễn lựa chọn.

Nghử lồng tiếng cũng có ông bầu - bà  bầu

Những ông bầu, bà  bầu nà y chính là  số ít cá nhân trong số hơn 30 diễn viên lồng tiếng có máu mặt đất Bắc. Tuử³ và o mối quan hệ của mình, họ đứng ra nhận phim vử cho anh em cùng là m.

Chị Tú Lan, công tác tại Trung tâm sản xuất phim truyửn hình VN - bà  bầu của nhiửu nhóm diễn viên lồng tiếng tâm sự: Từ khi phim nhựa của VN ra đời đã có nghử lồng tiếng. Công việc nà y rất thiếu người, lại chưa có công nghệ đà o tạo bà i bản nên cầu có mà  cung luôn thiếu. Với số lượng hơn 30 người lồng tiếng có kinh nghiệm ngoà i Bắc thì họ hầu như lúc nà o cũng có việc và  là m mệt nghỉ.

Trong phim Cô gái xấu xí, DV Thanh Vân đã phải đeo niửng răng để lồng tiếng cho nhân vật Huyửn Diệu.

Bà  bầu Tú Lan là  một trong những người có nhiửu sô nhất cho anh em diễn viên lồng tiếng. Với thế mạnh là  trợ lý đạo diễn nhiửu bộ phim, chị có cơ hội chọn mặt gử­i và ng, chuyên săn diễn viên lồng tiếng cho nhiửu đoà n là m phim.

Chị Lan chia sẻ, mặc dù hiện nay, thị trường phim bộ của VN đang bị thu hẹp, công nghệ thu tiếng trực tiếp tại trường quay phát triển mạnh và  phim phụ đử ngà y cà ng được ưa chuộng, nhưng nghử lồng tiếng sẽ không rơi và o giai đoạn khó khăn như nhiửu người tưởng.

Dẫn chứng là  mức cát-xê cho diễn viễn lồng tiếng ngà y cà ng được cải thiện. Thù lao của diễn diễn lồng tiếng được chia là m 5 mức. Thấp nhất là  200.000 đồng/buổi, với những người mới và o nghử. Còn với những người có kinh nghiệm như Tùng Dương, Công Lý, Hương Dung, Nguyệt Hằng... thì mức nà y cao hơn nhiửu. Không tiết lộ mức thù lao của nhóm diễn viên top đầu, nhưng chị khẳng định, dù cao, cũng không vượt quá 1 triệu đồng/ngà y.

Tuử³ thuộc và o bộ phim dà i hay ngắn, mà  ê kíp lồng tiếng thay đổi cho phù hợp. Với phim một, hai tập, ít nhân vật cần lồng tiếng, chỉ cần tới 1-2 người là  đủ. Một chỉnh âm thanh, một lồng tiếng. Còn với những phim dà i, có khi lên cả tới chục người, thay nhau là m hết ngà y nà y qua ngà y khác.

Tại sao nhiửu người chưa thích phim nước ngoà i lồng tiếng Việt?

Giải thích cho việc nhiửu khán giả truyửn hình thấy khó chịu với cách lồng tiếng Việt cho phim nước ngoà i, diễn viên Tùng Dương cho rằng, đó là  do kinh phí lồng tiếng dà nh bộ phim chưa đủ để diễn viên có thể đầu tư công sức săn bắt tình cảm của nhân vật. 

Giá cát-xê cho việc lồng tiếng một phim nước ngoà i không cao hơn so với phim Việt. Trong khi đó, diễn viên lồng tiếng phải là m một lúc 3 việc: biên tập, khớp miệng và  thể hiện tình cảm cho nhân vật trên phim. Nhiửu bộ phim, người lồng tiếng phải sử­a lại kịch bản sao cho phù hợp với âm điệu, cách nói của người Việt.  Những phim nước ngoà i thường được ưu tiên chọn để lồng tiếng là  phim dà i tập, có nội dung tốt, mang tính giáo dục, gần gũi với đời sống Việt và  kết thúc phải có hậu. Thường thì, đó là  những phim có xuất xứ Nhật Bản, Hà n Quốc, Brazil, còn dòng phim thuần giải trí rất ít khi được lồng tiếng Việt.

Diễn viên Tùng Dương cho hay, nếu như ngà y xưa, khi lồng tiếng phim nước ngoà i như Cô chủ nhử, Quyửn được yêu, anh và  êkip của mình còn được xem trước thuyết minh 1, 2 tập để có thể cảm thụ tâm tư, tình cảm, của nhân vật được lồng tiếng, thì những năm gần đây, thói quen nà y đã bị bử đi vì mất quá nhiửu thời gian.

Thay và o đó, khi nhận được một kịch bản, bầu nói qua nhân vật và  chỉ đạo người lồng tiếng, diễn viên và o phòng thu là m ngay, có khi lồng tiếng đến nử­a phim rồi mới hiểu hết tính cách nhân vật của mình.

Dĩ nhiên, diễn viên lồng tiếng chúng tôi muốn thể hiện tốt nhất nhân vật trên phim của mình, nhưng  do áp lực thời gian và  hạn chế vử điửu kiện vật chất, có thể, việc lồng tiếng phim nước ngoà i chưa được thà nh công như nhiửu khán giả mong đợi. Tùng Dương phân bua thay cho các đồng nghiệp.