Chạy chức, chạy quyửn cản đường người giửi

Lớp trẻ tà i năng luôn khát khao chung tay dựng xây đất nước Ảnh: Hồng Vĩnh.

Tà i năng và môi trường

GS.TS Hồ Sĩ Quý, Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học xã hội cho rằng, ở Việt Nam nhân tà i thời nà o cũng có. Nghĩa là môi trường cho tà i năng thời nà o cũng đủ thôi thúc để tà i năng xuất hiện và phát triển. Tuy nhiên, hiện nay chúng ta không có nhiửu nhân tà i. Nguyên nhân do môi trường cho tà i năng ở Việt Nam còn nhiửu điửu bất hợp lý, thậm chí nhức nhối, cần tìm cách giải quyết ngoà i khuôn khổ của Chiến lược quốc gia vử nhân tà i.

Theo GS Quý, đó là tình trạng cạnh tranh thiếu là nh mạnh, can thiệp để thao túng chính sách; tình trạng tham nhũng và tham nhũng lớn ngà y cà ng khó phát hiện, có thể vô hiệu hóa được sự can thiệp của công lý. Đáng lo ngại hơn là nạn chạy chức, chạy quyửn, chạy việc là m, chạy bằng cấp, chạy trường...thậm chí chạy khen thưởng, chạy danh hiệu, chạy án...đã tệ hại đến mức được coi là bình thường, ai cũng thấy mà rồi ai cũng có ý định hay buộc phải là m ngơ.

Đất nước thật khó hóa rồng, hóa hổ nếu cơ chế vẫn khiến người dân còn là m ngơ với những tệ nạn nà y. Tà i năng không thể phát triển bình thường trong một môi trường như vậy- GS Quý nói.

Ngoà i ra, cơ chế xin- cho tưởng đã chết cùng với thiết chế bao cấp, nhưng thực ra vẫn sống nhởn nhơ và đang lộng hà nh. Mọi trách nhiệm xã hội đửu biến thà nh ban ơn và hà m ơn. Hệ thống quản lý tà i chính thì máy móc, phức tạp. Dối trá ngà y cà ng có nguy cơ trở thà nh bình thường, miễn là chứng từ chi tiêu hợp lệ, miễn là nói dối được hợp pháp hóa.

GS Hồ Sĩ Quý kết luận: Muốn hạ thấp hay loại bử nhân tà i, thì chỉ cần bử người tà i và o một môi trường không thích hợp với tà i năng của họ, ngăn chặn các mối liên kết giữa họ với môi trường tất nhiên của họ, tự khắc tà i năng đó cũng sẽ mai một rồi thui chột. Do vậy, nếu muốn đử cao, tôn vinh hay phát huy tính tích cực xã hội của nhân tà i, thì chưa chắc đã cần đến lương bổng hay đãi ngộ, mà chỉ cần đặt nhân tà i và o đúng chỗ của họ.

Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan trong tham luận của mình cũng cho rằng, không thể phát hiện, đà o tạo, sử dụng nhân tà i nếu không kiên quyết đẩy lùi những biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ.

Chấn hưng giáo dục mới có người tà i

GS Chu Hảo, nguyên Thứ trưởng Bộ KH&CN quả quyết, điửu kiện thiết yếu để các nhân tà i xuất hiện trong bối cảnh hiện nay là phải có một nửn giáo dục quốc dân là nh mạnh và thực học.

Sự không trung thực ở đâu cũng là tai họa nhưng ở trong ngà nh giáo dục thì tác hại khôn lường. Nửn giáo dục nà y đã dạy trẻ con và buộc phụ huynh phải chấp nhận sự dối trá ngay từ khi lần đầu cắp sách đến trường. Không thể chấn hưng nửn giáo dục nà y bằng các phong trà o, đử án- GS Chu Hảo nhấn mạnh.

Vì vậy, đã đến lúc phải thực hiện nghiêm túc chủ trương của Đảng ghi trong Văn kiện Đại hội XI: Đổi mới toà n diện và triệt để nửn giáo dục nước nhà .

Trong những người trẻ say sưa nghiên cứu, học tập nà y, ai sẽ thà nh nhân tà i?. Ảnh: Hồng Vĩnh

Muốn là m được điửu nà y, trước hết phải tiến hà nh đánh giá một cách toà n diện và khách quan nửn giáo dục quốc dân dưới sự chủ trì của Ban Tuyên giáo T.Æ¯ hoặc Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội. Sau đó căn cứ và o kết quả đánh giá sẽ giao cho một Hội đồng hay một ủy ban cải cách giáo dục soạn thảo chương trình cải cách để Quốc hội thông qua.

GS Chu Hảo cũng tháº³ng thắn đử nghị, trong khi tiến hà nh các việc nà y, Chính phủ cần cho tạm dừng các đử án Đổi mới mà Bộ Giáo dục đang triển khai như: Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020, Luật Giáo dục đại học; đổi mới chương trình và sách giáo khoa...

GS Hồ Ngọc Đại đồng tình và cho rằng, chúng ta đang nhầm lẫn giữa bằng cấp và người tà i. Nếu không cải cách mạnh mẽ giáo dục, thay cà y chìa vôi bằng máy cà y thì chúng ta không thể có nhân tà i.

Mạnh dạn sử dụng người ngoà i Đảng

Đó là ý kiến của GS Nguyễn Lân Dũng. à”ng nói, Trung Quốc có tới hơn 73 triệu đảng viên, vậy mà họ dám cử các ông Vạn Cương và Trần Trúc không phải là đảng viên giữ các các chức vụ Bộ trưởng Khoa học- Công nghệ và Bộ trưởng Y tế, ngoà i ra còn có rất nhiửu nhân sĩ ngoà i Đảng khác tham gia quản lý đất nước.

Bản thân tôi cũng là một người ngoà i Đảng, có lần tiếp xúc cử tri trước ngà y bầu cử Quốc hội đã bị một người dân chất vấn: Trong lý lịch của ông ghi 19 năm là Chiến sĩ thi đua, vậy bây giử ông hãy nói thật với cử tri là ông đã phạm lỗi gì mà không được và o Đảng?.

Lúc đó tôi trả lời: Nước ta còn trên 83 triệu người chưa phải là đảng viên, nhẽ nà o họ đửu là người phạm lỗi?.

Tôi mong muốn Đảng và Nhà nước cần lựa chọn ra những trí thức đáng tin cậy, dù là đảng viên hay không đảng viên.