Chạy chức, chạy quyửn cản đường người giửi

Lớp trẻ tà i năng luôn khát khao chung tay dựng xây đất nước Ảnh: Hồng Vĩnh.

Tà i năng và  môi trường

GS.TS Hồ Sĩ Quý, Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học xã hội cho rằng, ở Việt Nam nhân tà i thời nà o cũng có. Nghĩa là  môi trường cho tà i năng thời nà o cũng đủ thôi thúc để tà i năng xuất hiện và  phát triển. Tuy nhiên, hiện nay chúng ta không có nhiửu nhân tà i. Nguyên nhân do môi trường cho tà i năng ở Việt Nam còn nhiửu điửu bất hợp lý, thậm chí nhức nhối, cần tìm cách giải quyết ngoà i khuôn khổ của Chiến lược quốc gia vử nhân tà i.

Theo GS Quý, đó là  tình trạng cạnh tranh thiếu là nh mạnh, can thiệp để thao túng chính sách; tình trạng tham nhũng và  tham nhũng lớn ngà y cà ng khó phát hiện, có thể vô hiệu hóa được sự can thiệp của công lý. Аáng lo ngại hơn là  nạn chạy chức, chạy quyửn, chạy việc là m, chạy bằng cấp, chạy trường...thậm chí chạy khen thưởng, chạy danh hiệu, chạy án...đã tệ hại đến mức được coi là  bình thường, ai cũng thấy mà  rồi ai cũng có ý định hay buộc phải là m ngơ.

Аất nước thật khó hóa rồng, hóa hổ nếu cơ chế vẫn khiến người dân còn là m ngơ với những tệ nạn nà y. Tà i năng không thể phát triển bình thường trong một môi trường như vậy- GS Quý nói.

Ngoà i ra, cơ chế xin- cho tưởng đã chết cùng với thiết chế bao cấp, nhưng thực ra vẫn sống nhởn nhơ và  đang lộng hà nh. Mọi trách nhiệm xã hội đửu biến thà nh ban ơn và  hà m ơn. Hệ thống quản lý tà i chính thì máy móc, phức tạp. Dối trá ngà y cà ng có nguy cơ trở thà nh bình thường, miễn là  chứng từ chi tiêu hợp lệ, miễn là  nói dối được hợp pháp hóa.

GS Hồ Sĩ Quý kết luận: Muốn hạ thấp hay loại bử nhân tà i, thì chỉ cần bử người tà i và o một môi trường không thích hợp với tà i năng của họ, ngăn chặn các mối liên kết giữa họ với môi trường tất nhiên của họ, tự khắc tà i năng đó cũng sẽ mai một rồi thui chột. Do vậy, nếu muốn đử cao, tôn vinh hay phát huy tính tích cực xã hội của nhân tà i, thì chưa chắc đã cần đến lương bổng hay đãi ngộ, mà  chỉ cần đặt nhân tà i và o đúng chỗ của họ.

Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan trong tham luận của mình cũng cho rằng, không thể phát hiện, đà o tạo, sử­ dụng nhân tà i nếu không kiên quyết đẩy lùi những biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ.

Chấn hưng giáo dục mới có người tà i

GS Chu Hảo, nguyên Thứ trưởng Bộ KH&CN quả quyết, điửu kiện thiết yếu để các nhân tà i xuất hiện trong bối cảnh hiện nay là  phải có một nửn giáo dục quốc dân là nh mạnh và  thực học.

Sự không trung thực ở đâu cũng là  tai họa nhưng ở trong ngà nh giáo dục thì tác hại khôn lường. Nửn giáo dục nà y đã dạy trẻ con và  buộc phụ huynh phải chấp nhận sự dối trá ngay từ khi lần đầu cắp sách đến trường. Không thể chấn hưng nửn giáo dục nà y bằng các phong trà o, đử án- GS Chu Hảo nhấn mạnh.

Vì vậy, đã đến lúc phải thực hiện nghiêm túc chủ trương của Аảng ghi trong Văn kiện Аại hội XI: Аổi mới toà n diện và  triệt để nửn giáo dục nước nhà .

Trong những người trẻ say sưa nghiên cứu, học tập nà y, ai sẽ thà nh nhân tà i?. Ảnh: Hồng Vĩnh

Muốn là m được điửu nà y, trước hết phải tiến hà nh đánh giá một cách toà n diện và  khách quan nửn giáo dục quốc dân dưới sự chủ trì của Ban Tuyên giáo T.Ư hoặc Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và  Nhi đồng của Quốc hội. Sau đó căn cứ và o kết quả đánh giá sẽ giao cho một Hội đồng hay một ủy ban cải cách giáo dục soạn thảo chương trình cải cách để Quốc hội thông qua.

GS Chu Hảo cũng thẳng thắn đử nghị, trong khi tiến hà nh các việc nà y, Chính phủ cần cho tạm dừng các đử án Аổi mới mà  Bộ Giáo dục đang triển khai như: Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020, Luật Giáo dục đại học; đổi mới chương trình và  sách giáo khoa...

GS Hồ Ngọc Аại đồng tình và  cho rằng, chúng ta đang nhầm lẫn giữa bằng cấp và  người tà i. Nếu không cải cách mạnh mẽ giáo dục, thay cà y chìa vôi bằng máy cà y thì chúng ta không thể có nhân tà i.

Mạnh dạn sử­ dụng người ngoà i Аảng

Аó là  ý kiến của GS Nguyễn Lân Dũng. à”ng nói, Trung Quốc có tới hơn 73 triệu đảng viên, vậy mà  họ dám cử­ các ông Vạn Cương và  Trần Trúc không phải là  đảng viên giữ các các chức vụ Bộ trưởng Khoa học- Công nghệ và  Bộ trưởng Y tế, ngoà i ra còn có rất nhiửu nhân sĩ ngoà i Аảng khác tham gia quản lý đất nước.

Bản thân tôi cũng là  một người ngoà i Аảng, có lần tiếp xúc cử­ tri trước ngà y bầu cử­ Quốc hội đã bị một người dân chất vấn: Trong lý lịch của ông ghi 19 năm là  Chiến sĩ thi đua, vậy bây giử ông hãy nói thật với cử­ tri là  ông đã phạm lỗi gì mà  không được và o Аảng?.

Lúc đó tôi trả lời: Nước ta còn trên 83 triệu người chưa phải là  đảng viên, nhẽ nà o họ đửu là  người phạm lỗi?.

Tôi mong muốn Аảng và  Nhà  nước cần lựa chọn ra những trí thức đáng tin cậy, dù là  đảng viên hay không đảng viên.