Bảo tồn khu phố cổ: Bắt đầu từ xây dựng văn hóa ứng xử

Để "bảo vệ" di sản đó trước sự tác động không tốt của các yếu tố tự nhiên và xã hội, quận Hoàn Kiếm đã xây dựng đử án "Một số nét văn hóa ứng xử của người dân KPC".

Hợp lòng dân

Không khó để nhận ra, cùng với sự phát triển của Thủ đô, KPC Hà Nội ngà y nay có nhiửu thay đổi. Người dân từ khắp nơi vử là m ăn, sinh sống, công tác, học tập, khách du lịch đến tham quan, mua bán trong khi cơ sở hạ tầng chật chội, thiếu thốn đã là m ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan môi trường, thói quen trong sinh hoạt và cách ứng xử của người dân.

Một bộ phận không nhử người dân sống thực dụng, ý thức chấp hà nh pháp luật kém, tùy tiện đổ rác, vứt rác ra ngoà i đường phố, nơi công cộng, chiếm dụng vỉa hè là m nơi buôn bán, có không ít người kinh doanh thiếu chữ tín... Do đó, việc xây dựng và triển khai đử án "Một số nét văn hóa ứng xử của người dân KPC" là đòi hửi tất yếu khách quan.

Bảo tồn khu phố cổ: Bắt đầu từ xây dựng văn hóa ứng xử

Việc giữ gìn ANTT, vệ sinh môi trường ở các phố cổ sẽ góp phần tạo nên hình ảnh một Hà Nội đẹp trong lòng du khách quốc tế. Ảnh: Trung Kiên

à”ng Đinh Hồng Phong, Trưởng phòng VH-TT quận Hoà n Kiếm cho biết: Sau khi lấy ý kiến của nhân dân sinh sống trên địa bà n, đử án đã được ban hà nh với 5 tiêu chí cơ bản: thực hiện tốt nghĩa vụ công dân bằng cách có ý thức tuân thủ pháp luật, có trách nhiệm, nhiệt tình tham gia các hoạt động xã hội; giao tiếp, ứng xử có văn hóa thông qua việc giữ nửn nếp, gia phong, kính trên nhường dưới, ông bà mẫu mực, con cháu thảo hiửn; có ý thức giữ gìn trật tự, vệ sinh môi trường; trang phục phải gọn gà ng, lịch sự; kinh doanh phải đúng pháp luật...

Để những tiêu chí trên ăn sâu và o ý thức, trở thà nh nếp nghĩ của người dân, quận Hoà n Kiếm đẩy mạnh công tác tuyên truyửn, vận động, thuyết phục bằng cách in 250.000 tử gấp phát đến từng hộ gia đình, các cửa hà ng, cửa hiệu trên địa bà n; tổ chức ký cam kết với từng hộ yêu cầu thực hiện các nội dung của đử án.

Việc xây dựng nếp sống văn hóa, ứng xử được bà n bạc sôi nổi trong các cuộc họp tổ dân phố, hội nghị đại biểu nhân dân hằng năm để giúp đử án thêm tính khả thi. Quận cũng coi kết quả triển khai đử án là một trong những tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá, bình xét và công nhận các danh hiệu văn hóa. Phù hợp với thực tiễn và hợp lòng dân nên ngay sau khi ban hà nh và o cuối năm 2008, 100% hộ dân trên địa bà n cam kết thực hiện đử án.

Giảm "số" để nâng "lượng"

Nhìn lại gần 3 năm triển khai đử án, ông Đinh Hồng Phong đánh giá, "Một số nét văn hóa ứng xử của người dân KPC đã đi và o từng nội dung cụ thể, tới từng gia đình.

Cháº³ng hạn, gia đình nà o không thường xuyên tham gia tổng vệ sinh môi trường và o thứ bảy hằng tuần, không họp tổ dân phố, không treo cử Tổ quốc và o dịp lễ, tết thì gia đình đó không đủ tiêu chuẩn để đạt danh hiệu "Gia đình văn hóa". Hay như, việc ký cam kết với các hộ dân được quận căn cứ và o từng hà nh vi vi phạm: gia đình nà o hay đun than tổ ong dưới gốc cây thì yêu cầu ký cam kết không đun than nữa, gia đình nà o hay cho chó chạy dông thì yêu cầu ký cam kết không thả chó... Đối với "căn bệnh" cố hữu ở các khu phố chật hẹp, người đông đúc là vi phạm trật tự đô thị, vứt rác bừa bãi, ô nhiễm môi trường, quận Hoà n Kiếm đã ban hà nh "Quy chế hoạt động tự quản của khu dân cư trong việc giữ gìn trật tự đô thị, vệ sinh môi trường".

Đây là một quyết định quan trọng, xác định rõ phương thức hoạt động mới, lấy địa bà n hoạt động là khu dân cư, hình thức "tự quản" là giải pháp để giải quyết vấn đử trật tự đô thị, vệ sinh môi trường hữu hiệu, lâu dà i và bửn vững. Trên tinh thần đó, 163/163 khu dân cư trên địa bà n quận đã thà nh tập tổ công tác với 1.582 thà nh viên, thường xuyên có mặt ở từng ngõ, phố vận động, nhắc nhở, phát hiện và lập biên bản các trường hợp vi phạm.

Sau hơn một năm tích cực hoạt động, các tổ công tác nà y đã lập biên bản hơn 1.118 trường hợp vi phạm vử trật tự đô thị, vệ sinh môi trường và công an các phường đã xử lý 727 trường hợp. Kiên quyết và linh hoạt, các biện pháp mà quận Hoà n Kiếm áp dụng đã đem lại hiệu quả. 100% hộ gia đình, cửa hà ng kinh doanh, buôn bán trên địa bà n KPC nắm được 5 nội dung của đử án và từng bước điửu chỉnh hà nh vi. "36 phố phường" Hà Nội nhử đó mà khang trang, sạch sẽ, văn minh, lịch sự hơn. Đặc biệt, các danh hiệu văn hóa ngà y cà ng đi và o thực chất dù tỷ lệ hộ gia đình đạt "Gia đình văn hóa" của Hoà n Kiếm giảm từ 92-94% năm 2008 xuống chỉ còn 84,27% và o năm 2010.

Quá trình thực hiện đử án cũng xuất hiện nhiửu sáng kiến hay, điển hình như phường Hà ng Bông biểu dương gương người tốt, việc tốt, phê phán những hà nh vi xấu trong lối sống, văn hóa ứng xử trên hệ thống đà i truyửn thanh phường và o 16h hằng ngà y. Xây dựng văn hóa ứng xử khó có thể định lượng bằng những con số, cũng không thể xong trong một sớm, một chiửu mà đòi hửi sự bửn bỉ hằng ngà y trong 10, 20 năm.

Có thể phải duy trì qua và i thế hệ người dân KPC, nhưng dù khó thì chính quyửn và nhân dân quận Hoà n Kiếm sẽ kiên trì thực hiện đử án đến cùng. Quyết tâm ấy đã được kháº³ng định bằng những việc là m hằng ngà y ở KPC.