Bảo tồn khu phố cổ: Bắt đầu từ xây dựng văn hóa ứng xử­

Аể "bảo vệ" di sản đó trước sự tác động không tốt của các yếu tố tự nhiên và  xã hội, quận Hoàn Kiếm đã xây dựng đử án "Một số nét văn hóa ứng xử­ của người dân KPC".

Hợp lòng dân

Không khó để nhận ra, cùng với sự phát triển của Thủ đô, KPC Hà  Nội ngà y nay có nhiửu thay đổi. Người dân từ khắp nơi vử là m ăn, sinh sống, công tác, học tập, khách du lịch đến tham quan, mua bán trong khi cơ sở hạ tầng chật chội, thiếu thốn đã là m ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan môi trường, thói quen trong sinh hoạt và  cách ứng xử­ của người dân.

Một bộ phận không nhử người dân sống thực dụng, ý thức chấp hà nh pháp luật kém, tùy tiện đổ rác, vứt rác ra ngoà i đường phố, nơi công cộng, chiếm dụng vỉa hè là m nơi buôn bán, có không ít người kinh doanh thiếu chữ tín... Do đó, việc xây dựng và  triển khai đử án "Một số nét văn hóa ứng xử­ của người dân KPC" là  đòi hửi tất yếu khách quan.  

Việc giữ gìn ANTT, vệ sinh môi trường ở các phố cổ sẽ góp phần tạo nên hình ảnh một Hà  Nội đẹp trong lòng du khách quốc tế. Ảnh: Trung Kiên

à”ng Аinh Hồng Phong, Trưởng phòng VH-TT quận Hoà n Kiếm cho biết: Sau khi lấy ý kiến của nhân dân sinh sống trên địa bà n, đử án đã được ban hà nh với 5 tiêu chí cơ bản: thực hiện tốt nghĩa vụ công dân bằng cách có ý thức tuân thủ pháp luật, có trách nhiệm, nhiệt tình tham gia các hoạt động xã hội; giao tiếp, ứng xử­ có văn hóa thông qua việc giữ nửn nếp, gia phong, kính trên nhường dưới, ông bà  mẫu mực, con cháu thảo hiửn; có ý thức giữ gìn trật tự, vệ sinh môi trường; trang phục phải gọn gà ng, lịch sự; kinh doanh phải đúng pháp luật...

Аể những tiêu chí trên ăn sâu và o ý thức, trở thà nh nếp nghĩ của người dân, quận Hoà n Kiếm đẩy mạnh công tác tuyên truyửn, vận động, thuyết phục bằng cách in 250.000 tử gấp phát đến từng hộ gia đình, các cử­a hà ng, cử­a hiệu trên địa bà n; tổ chức ký cam kết với từng hộ yêu cầu thực hiện các nội dung của đử án.

Việc xây dựng nếp sống văn hóa, ứng xử­ được bà n bạc sôi nổi trong các cuộc họp tổ dân phố, hội nghị đại biểu nhân dân hằng năm để giúp đử án thêm tính khả thi. Quận cũng coi kết quả triển khai đử án là  một trong những tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá, bình xét và  công nhận các danh hiệu văn hóa. Phù hợp với thực tiễn và  hợp lòng dân nên ngay sau khi ban hà nh và o cuối năm 2008, 100% hộ dân trên địa bà n cam kết thực hiện đử án.

Giảm "số" để nâng "lượng"

Nhìn lại gần 3 năm triển khai đử án, ông Аinh Hồng Phong đánh giá, "Một số nét văn hóa ứng xử­ của người dân KPC đã đi và o từng nội dung cụ thể, tới từng gia đình.

Chẳng hạn, gia đình nà o không thường xuyên tham gia tổng vệ sinh môi trường và o thứ bảy hằng tuần, không họp tổ dân phố, không treo cử Tổ quốc và o dịp lễ, tết thì gia đình đó không đủ tiêu chuẩn để đạt danh hiệu "Gia đình văn hóa". Hay như, việc ký cam kết với các hộ dân được quận căn cứ và o từng hà nh vi vi phạm: gia đình nà o hay đun than tổ ong dưới gốc cây thì yêu cầu ký cam kết không đun than nữa, gia đình nà o hay cho chó chạy dông thì yêu cầu ký cam kết không thả chó... Аối với "căn bệnh" cố hữu ở các khu phố chật hẹp, người đông đúc là  vi phạm trật tự đô thị, vứt rác bừa bãi, ô nhiễm môi trường, quận Hoà n Kiếm đã ban hà nh "Quy chế hoạt động tự quản của khu dân cư trong việc giữ gìn trật tự đô thị, vệ sinh môi trường".

Аây là  một quyết định quan trọng, xác định rõ phương thức hoạt động mới, lấy địa bà n hoạt động là  khu dân cư, hình thức "tự quản" là  giải pháp để giải quyết vấn đử trật tự đô thị, vệ sinh môi trường hữu hiệu, lâu dà i và  bửn vững. Trên tinh thần đó, 163/163 khu dân cư trên địa bà n quận đã thà nh tập tổ công tác với 1.582 thà nh viên, thường xuyên có mặt ở từng ngõ, phố vận động, nhắc nhở, phát hiện và  lập biên bản các trường hợp vi phạm.

Sau hơn một năm tích cực hoạt động, các tổ công tác nà y đã lập biên bản hơn 1.118 trường hợp vi phạm vử trật tự đô thị, vệ sinh môi trường và  công  an các phường đã xử­ lý 727   trường hợp. Kiên quyết và  linh hoạt, các biện pháp mà  quận Hoà n Kiếm áp dụng đã đem lại hiệu quả. 100% hộ gia đình, cử­a hà ng kinh doanh, buôn bán trên địa bà n KPC nắm được 5 nội dung của đử án và  từng bước điửu chỉnh hà nh vi. "36 phố phường" Hà  Nội nhử đó mà  khang trang, sạch sẽ, văn minh, lịch sự hơn. Аặc biệt, các danh hiệu văn hóa ngà y cà ng đi và o thực chất dù tỷ lệ hộ gia đình đạt "Gia đình văn hóa" của Hoà n Kiếm giảm từ 92-94% năm 2008 xuống chỉ còn 84,27% và o năm 2010.

Quá trình thực hiện đử án cũng xuất hiện nhiửu sáng kiến hay, điển hình như phường Hà ng Bông biểu dương gương người tốt, việc tốt, phê phán những hà nh vi xấu trong lối sống, văn hóa ứng xử­ trên hệ thống đà i truyửn thanh phường và o 16h hằng ngà y. Xây dựng văn hóa ứng xử­ khó có thể định lượng bằng những con số, cũng không thể xong trong một sớm, một chiửu mà  đòi hửi sự bửn bỉ hằng ngà y trong 10, 20 năm.

Có thể phải duy trì qua và i thế hệ người dân KPC, nhưng dù khó thì chính quyửn và  nhân dân quận Hoà n Kiếm sẽ kiên trì thực hiện đử án đến cùng. Quyết tâm ấy đã được khẳng định bằng những việc là m hằng ngà y ở KPC.