Nhiửu phản ánh của hộ dân sống tại đây cho biết, việc Nhà máy Cồn số 2 xả thải ra môi trường đã xảy ra từ nhiửu năm nay. Việc xả thải nà y đã gây ảnh hưởng không nhử đến đời sống sinh hoạt, đất sản xuất của nhân dân. Được biết, để tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có từ hai Nhà máy đường, số 1 và số 2, năm 2004 Công ty Mía đường Lam Sơn đã xây dựng thêm Nhà máy Cồn số 2, lớn gấp nhiửu lần so với Nhà máy Cồn số 1 (đang sẵn có) và là nhà máy Cồn có Công suất lớn nhất Việt Nam. Tuy nhiên, do Công suất nhà máy cồn quá lớn, lượng nước thải sinh ra lại nhiửu nên hệ thống xử lý nước thải chỉ đáp ứng được phần nà o... Chính vì vậy, Công ty đã quyết định biến Hồ Bặn thà nh hồ chứa nước thải (Hồ Bặn trước đây là một hồ Sen, thuộc địa phận Là ng May, xã Xuân Bái, Thọ Xuân, Thanh Hóa. Sinh thái ở Hồ trước khi có Nhà máy Cồn rất trong sạch. Một số hộ dân sống dựa và o Hồ Sen bằng nghử bắt cá, hái sen...)
Có mặt tại khu vực hồ nà y, chúng tôi tận mắt chứng kiến dòng nước đen kịt, bốc mùi hôi thối chảy ồ ạt trực tiếp từ hồ sinh học chứa nước thải của Nhà máy đang trà n qua con kênh nước thải sinh hoạt của cư dân. Không những vậy, cả một đoạn mương dà i đã được nhà máy xả thẳng ra sông Chu, một phần lớn chảy trà n và o đồng ruộng. Một hộ gia đình sống bên cạnh con kênh nà y bức xúc: Việc Nhà máy Cồn xuất khẩu xả thải trực tiếp ra con kênh nà y đã diễn ra từ ngà y Nhà máy đi và o sản xuất đến nay. Ban ngà y còn đỡ chứ và o buổi tối thì họ xả nhiửu và mạnh hơn, trời mưa còn dễ chịu, hôm nà o trời nắng thì không khác gì bị tra tấn. Dân chúng tôi sống ngay bên cạnh, nên bao nhiêu hậu quả đửu phải gánh hết, mùi hôi thối nồng nặc bốc lên nhất là và o các buổi tối mùa hè thì không thể nà o ngửi được. Đặc biệt trẻ em và người già , thường mắc phải một số bệnh vử đường hô hấp do hít phải nguồn không khí bị ô nhiễm nặng nà y.
Xác nhận vử những thông tin mà người dân phản ánh vử việc Nhà máy Cồn số 2 xả thải ra môi trường, ông Lê Văn Thanh “ Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Mía đường Lam Sơn thừa nhận: Sự việc Nhà máy Cồn xuất khẩu có để trà n nước thải ra môi trường thời gian vừa qua là đúng sự thật. Để xảy ra việc trên là do và o khoảng giữa tháng 7, Nhà máy Cồn đã phát hiện ra sự rò rỉ bể chứa mật cháy. Hơn nữa, thời gian vừa qua do mưa nhiửu nên chất thải đã theo nước mưa trà n ra ngoà i.
Để tìm hiểu rõ hơn vử vấn đử nà y, chúng tôi đã gặp trực tiếp một số người dân sống lâu năm nơi đây, đa phần họ đửu cho biết: Sự cố cháy bể chứa mật rỉ mới đây chỉ là vấn đử phát sinh thêm. Kể từ khi có nhà máy cồn số 2, thì chuyện những con mương dẫn nước thải từ Nhà máy cồn chảy đi khắp nơi là chuyện không có gì là m lạ. Vì vậy trong thời gian vừa qua, nước thải của nhà máy liên tục trà n ra môi trường. Chất thải chưa được xử lý nà y theo dòng kênh chảy trực tiếp ra sông Chu.
Được biết theo tiêu chuẩn thiết kế thì Nhà máy Cồn xuất khẩu đã được đầu tư một hệ thống xử lý nước thải khá hiện đại theo công nghệ Thụy Sử¹. Theo quy trình hoạt động của công nghệ nà y thì nước thải sản xuất từ Nhà máy Cồn được xử lý qua bể yếm khí có dung tích 15.000m3, sau đó xả thải ra bể trung hòa rồi qua 2 bể trộn vi sinh và qua bể lắng, cuối cùng bơm đi tưới mía; Nước thải từ hồ Bặn chủ yếu là nước vệ sinh công nghiệp và nước mưa. Tuy nhiên, một kử¹ sư là m việc tại Công ty Cổ phần Mía đường Lam Sơn cho biết: Đúng là nhà máy được đầu tư hệ thống xử lý nước thải theo công nghệ của Thụy Sử¹, thế nhưng sau 2 năm chạy thử thì hệ thống nà y không đạt hiệu quả và hao tốn rất nhiửu điện năng.
à”ng Trần Quốc Vinh “ Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Mía đường Lam Sơn cho biết thêm: Nhà máy Cồn xuất khẩu đã dừng sản xuất từ ngà y 02/06, để chử đến vụ ép tiếp theo. Việc rò rỉ bể chứa mật cháy ra môi trường là một sự cố đáng tiếc, chúng tôi cũng đã có thương lượng với người dân nơi đây phải chịu hậu quả để đưa ra phương án đửn bù và đã được bà con đồng ý chấp thuận. Chúng tôi cũng đang cố gắng cho cán bộ khắc phục lại những sự cố nà y.
Tuy nhiên, theo thông tin chúng tôi có được thì do là m việc với tần suất quá lớn, cộng với môi trường độc hại cao nên máy xử lý nước thải (máy Ly tâm), chỉ được một thời gian ngắn đã hửng. Sau đó Nhà máy Cồn xử lý bằng cách bử hẳn công nghệ Ly tâm, thay và o đó là ký hợp đồng với một số công ty để chở nước thải chưa qua xử lý đi đổ ở khắp các khu vực ở Nông trường Sao Và ng và các vùng lân cận. Không những vậy, Công ty nà y còn cho đầu tư đà o những hố rất lớn ở một số nơi như đội 15 Nông trường Sao Và ng, đồi ông Mao... để chứa nước thải chưa qua xử lý.
Và thà nh quả của Nhà máy Cồn số 2 đem lại là biến khu vực Thị trấn Lam Sơn và các vùng lân cận thà nh những nơi chứa nước thải. Đỉnh điểm là sự cố trà n Hồ Bặn năm 2010, nước thải trà n và o nhà , xuống giếng... như một số nơi ở Là ng May, Khu 6, thôn Đoà n Kết... Người dân ở những vùng thấp đà nh chấp nhận sống chung với nước thải chỉ với lý do an cư, họ gần như bất lực và phó mặc cho Nhà máy Cồn số 2... Công nhân ở đây, đặc biệt lãnh đạo thì ai cũng biết, là m việc ở môi trường Nhà máy Cồn cực kử³ độc hại, nhưng vì công ăn việc là m nên họ đà nh nhắm mắt là m ngơ. Có người còn sợ, nếu lỡ miệng phản ảnh đến tai lãnh đạo thì mất việc, nên họ chọn cách... im lặng là trên hết.
Một số người dân không đà nh lòng nhìn Nhà máy cồn huỷ diệt môi trường sống trong là nh nơi đây đã là m đơn gửi các cơ quan chức năng, cũng như đem mẫu nước sinh hoạt tại gia đình đi xét nghiệm và còn có những người dũng cảm đứng chắn đoà n xe vận chuyển nước thải đổ và o xóm là ng mình... nhưng tất cả chỉ là vô vọng. Đội quân cực mạnh chở nước thải còn ngang nhiên hơn, khi mang nước thải đến tận chân móng nhà của người dân đang sinh sống để đổ như ở đội 385, 386, 12... của Nông trường Sao Và ng. Sống cùng mùi hôi thối nồng nặc bốc lên, ruồi bọ khắp nơi kéo vử... người dân chỉ còn biết kêu trời!
Những sai phạm vử an toà n lao động tại Nhà máy Cồn số 2 khiến 3 người tử vong xảy ra và o ngà y 5/8 và những sai phạm vử việc xả thải không qua xử lý ra môi trường của Nhà máy nà y, các cơ quan liên quan sẽ và o cuộc để xử lý như thế nà o, kết quả ra sao, sẽ được chúng tôi tiếp tục thông tin đến bạn đọc và o số báo tiếp theo.
