8 tỷ USD thuộc gói kích cầu và mối quan ngại cho NSNN

Tại diễn đà n Đầu tư toà n cầu của Việt Nam với các nhà đầu tư quốc tế ngà y 20/4/2009, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã công bố gói kích cầu của Việt Nam lên đến 8 tỷ USD (bằng 11,4%GDP), thay vì 6 tỷ USD như công bố trong những tháng trước.

Tốc độ khẩn trương của gói kích cầu được công bố và o đầu năm 2009 cho thấy Chính phủ Việt Nam nhận thức rõ sự khẩn thiết phải giảm nhẹ tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế toà n cầu tới nửn kinh tế nội địa.

8 tỷ USD được lấy từ 5 nguồn

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Cao Viết Sinh, 8 tỷ USD thuộc gói kích cầu sẽ được lấy từ 5 nguồn:

Thứ nhất là từ nguồn trái phiếu Chính phủ bổ sung, ngoà i 36 nghìn tỷ đồng đã được thông qua, thì sẽ có thêm 20 nghìn tỷ đồng sẽ được xin ý kiến Quốc hội kử³ nà y.

Thứ hai, vốn giảm, miễn thuế có khoảng 27 tỷ đồng.

Thứ ba, vốn trái phiếu Chính phủ chưa dùng kết chuyển từ năm 2008 sang khoảng 7.700 tỷ đồng.

Thứ tư, vốn ngân sách nhà nước năm 2008 ở địa phương (xấp xỉ 20 nghìn tỷ đồng) chuyển sang giải ngân trong năm 2009.

Thứ năm, bảo lãnh cho doanh nghiệp vay vốn bên ngoà i và doanh nghiệp tạm ứng tiửn đầu tư từ Ngân hà ng Nhà nước (NHNN).

Trong mấy tháng vừa qua, một loạt các giải pháp kích cầu đã khẩn trương được triển khai tại Việt Nam. Trong đó có thể kể tới những giải pháp như:

Hỗ trợ lãi suất những khoản vay ngắn hạn, cho tới giữa tháng 4 vừa qua, khoảng 220 nghìn tỷ đồng tiửn vay mới đã được giải ngân theo chương trình cho vay hỗ trợ lãi suất nà y. NHNN dự tính con số nà y đến hết năm 2009 sẽ đạt 420 nghìn tỷ đồng.

Một thà nh tố khác trong chương trình kích thích kinh tế của Chính phủ là chương trình bảo lãnh tín dụng mới để hỗ trợ ngân hà nh thương mại cho doanh nghiệp vừa và nhử vay.

Hỗ trợ xây dựng nhà ở xã hội với tổng kinh phí 200 tỷ đồng. Đử án đầu tư xây dựng thí điểm nhà ở xã hội trên địa bà n Hà Nội giai đoạn 2007-2010 đưa ra kế hoạch đến cuối năm 2009 sẽ có khoảng 1000 căn hộ được đưa và o khai thác với hình thức cho thuê mua và cho thuê.

Gói kích thích hướng tới khu vực nông nghiệp. Thông báo mới đây của Chính phủ ngà y 18/4/2009 cho biết có hà ng loạt những biện pháp kích thích nhằm và o khu vực kinh tế nông nghiệp, khu vực bị tổn thương nặng nử nhất bới suy thoái toà n cầu. Chính sách mới bao gồm các khoản vay không lãi suất để mua thiết bị nông nghiệp và hỗ trợ lãi suất để đầu tư đầu và o cho nông nghiệp.

Và những quan ngại cho ngân sách quốc gia

Tuy nhiên, các nhà kinh tế Việt Nam cũng không khửi quan ngại vử những giải pháp trên. Với sự kích cầu trong nông nghiệp, các chuyên gia cho rằng cần định hướng dứt khoát thúc đẩy và khuyến khích chuyển mạnh sang phát triển nửn nông nghiệp sạch, nông nghiệp sinh thái. Vì theo báo cáo của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đầu năm 2009 thì hiện nay diện tích rau an toà n ở Việt Nam mới chỉ đạt 8,5%, diện tích cây ăn quả an toà n mới chỉ đạt 20%.

Nông nghiệp cần được chú trọng đầu tư đúng hướng (Ảnh: Trình Nam)

Bên cạnh đó, các chuyên gia kinh tế cũng cũng bà y tử sự quan ngại vử ảnh hưởng của chúng tới ngân sách nhà nước.

TS. Đặng Đức Đạm, Viện trưởng Viện phát triển kinh doanh cho rằng: quy mô nửn kinh tế Việt Nam còn nhử bé; nên mặc dù đã động viên tới trên 20% GDP, nhưng ngân sách nhà nước vẫn thường xuyên phải bội chi ở mức 5%. Gói kích cầu 8 tỷ USD tương đương với 33,6% tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2008, chắc chắn sẽ là gánh nặng rất lớn cho NSNN năm 2009.

Điửu đó giải thích vì sao việc áp dụng nhanh chóng gói kích thích kinh tế nà y có tác động khích lệ lớn, nhưng đã là m dấy lên những quan ngại vử ảnh hưởng của nó tới nửn tà i chính công. Ngân sách quốc gia hiện đã bị đặt dưới áp lực nặng nử bởi sự sụt giảm nguồn thu từ thuế, lại phải gánh thêm các khoản chi rất lớn cho chương trình kích cầu.

Trong những năm gần đây, nguồn thu từ dầu thô luôn đóng vai trò quan trọng đối với Chính phủ. Nhưng với việc giá dầu thế giới giảm mạnh từ đỉnh điểm năm 2008, nguồn thu của Chính phủ sẽ bị giảm mạnh, ảnh hưởng rõ rệt tới những kế hoạch chi tiêu. Trong một nỗ lực tăng ngân quử¹ cho những dự án thuộc gói kích thích, Chính phủ gần đây bắt đầu phát hà nh trái phiếu đôla Mử¹, với mục tiêu phát hà nh được khoảng 1 tỷ đôla trái phiếu với nhiửu kử³ hạn khác nhau trong năm 2009.