Xây dựng văn hóa tiết kiệm – động lực phát triển bền vững của Thủ đô

Tiết kiệm – chuẩn mực văn hóa và yêu cầu phát triển

Thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãng phí từ lâu đã được xác định là nội dung xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, Nhà nước và rèn luyện đạo đức cách mạng. Trong tiến trình phát triển của đất nước, Đảng luôn nhất quán coi tiết kiệm là quốc sách, chống lãng phí là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý và sử dụng nguồn lực càng trở nên cấp thiết. Việc phát huy hiệu quả từng đồng vốn, từng tấc đất, từng đơn vị thời gian không chỉ là yêu cầu quản trị mà còn là biểu hiện của văn minh, tiến bộ xã hội.

Xây dựng văn hóa tiết kiệm vì thế không dừng lại ở những quy định hành chính mà hướng tới hình thành ý thức, thái độ và hành vi của mỗi tổ chức, cá nhân trong sử dụng nguồn lực một cách hợp lý, hiệu quả và có trách nhiệm. Đây cũng là nền tảng quan trọng để hình thành lối sống tiết kiệm, trách nhiệm trong xã hội, góp phần xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

Nhìn thẳng thực trạng, nhận diện rõ những hạn chế

Thực tiễn trên địa bàn Hà Nội thời gian qua cho thấy, tình trạng lãng phí vẫn còn diễn ra ở nhiều lĩnh vực như quản lý, sử dụng ngân sách và tài sản công, đất đai, trật tự xây dựng, đầu tư công, tổ chức hoạt động công vụ, ban hành văn bản hay sử dụng thời gian công vụ.

Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhận thức của một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức và người lao động về xây dựng văn hóa tiết kiệm chưa đầy đủ. Việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí ở một số nơi còn mang tính hình thức, chưa trở thành ý thức tự giác.

Đáng chú ý, tư duy quản lý, sử dụng nguồn lực ở một số đơn vị còn dàn trải, hiệu quả chưa cao; việc phát hiện, xử lý hành vi lãng phí còn nể nang, né tránh; chế tài chưa đủ mạnh để răn đe. Những hạn chế này nếu không được khắc phục kịp thời sẽ làm suy giảm hiệu quả phát triển, cản trở việc hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của Thủ đô.

Tăng cường lãnh đạo, siết chặt kỷ luật, nâng cao hiệu quả quản trị

Chỉ thị của Ban Thường vụ Thành ủy nhấn mạnh việc quán triệt quan điểm xây dựng và thực hành văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên, đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng và là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Thực hành tiết kiệm phải được nâng lên thành chuẩn mực văn hóa và đạo đức công vụ, lấy Nhân dân làm trung tâm, làm chủ thể thực hành; đồng thời gắn chặt với công tác giáo dục, hoàn thiện thể chế, kiểm tra, giám sát và nêu gương.

Thành phố yêu cầu tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực, đặc biệt là ngân sách nhà nước, tài sản công, đất đai và đầu tư công.

Các lĩnh vực có nguy cơ lãng phí lớn như quản lý đất đai, các dự án chậm triển khai, đầu tư công kéo dài, sử dụng trụ sở, tài sản công, tổ chức hội nghị, lễ hội… cần được tập trung xử lý, tạo chuyển biến rõ nét, thực chất.

Đồng thời, việc thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãng phí được xác định là tiêu chí quan trọng trong đánh giá năng lực lãnh đạo, quản lý, mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức, cá nhân và người đứng đầu. Trách nhiệm cá nhân được đề cao, trong đó người đứng đầu chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra lãng phí nghiêm trọng, kéo dài.

Lan tỏa văn hóa tiết kiệm trong toàn xã hội

Một trong những trọng tâm của Chỉ thị là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục theo hướng thiết thực, hiệu quả, phù hợp với từng đối tượng, địa bàn. Việc ứng dụng nền tảng số, truyền thông đa phương tiện được tăng cường nhằm lan tỏa các chuẩn mực hành vi tiết kiệm trong cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Giáo dục ý thức tiết kiệm được chú trọng từ gia đình, nhà trường đến xã hội; nội dung thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãng phí được lồng ghép trong chương trình giáo dục, hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt Đoàn, Đội, góp phần hình thành thế hệ công dân Thủ đô có nhận thức đúng đắn và hành vi tự giác.

Song song với đó, việc xây dựng và hoàn thiện các chuẩn mực, tiêu chí thực hành tiết kiệm gắn với đời sống cộng đồng, cơ quan, đơn vị được đẩy mạnh; lồng ghép trong hương ước, quy ước khu dân cư; gắn với xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội.

Công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường; vai trò giám sát của Nhân dân và cộng đồng được phát huy, tạo cơ chế xã hội cùng tham gia kiểm soát và điều chỉnh các hành vi lãng phí. Các mô hình, cách làm hiệu quả được biểu dương, nhân rộng, góp phần lan tỏa giá trị tích cực, xây dựng nếp sống tiết kiệm, văn minh trong xã hội.

Chỉ thị số 11-CT/TU không chỉ là định hướng hành động mà còn là lời hiệu triệu đối với toàn hệ thống chính trị và Nhân dân Thủ đô trong việc xây dựng văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí. Khi tiết kiệm trở thành nếp nghĩ, cách làm và chuẩn mực ứng xử phổ biến, đó sẽ là nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần đưa Hà Nội phát triển nhanh, bền vững, xứng đáng với vai trò trung tâm của cả nước./.