Chiêm ngưỡng vẻ đẹp trầm mặc của “Vương giả chi hoa” tại Huế

Du khách đến Cố đô Huế thời gian này không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp độc đáo của loài cây “vương giả” ở trong Đại nội Huế hay sân Nghinh Lương Đình hoặc thả mình trong không gian xanh mát của công viên Tứ Tượng mà còn là cơ hội để cảm nhận sâu hơn về nhịp sống chậm rãi, trầm lắng của xứ Huế mộng mơ.

Nói đến cây ngô đồng thường được liên tưởng đến loài chim phượng hoàng – loài linh điểu trong truyền thuyết chỉ đậu trên cành ngô đồng mỗi khi xuất hiện. Hình ảnh chim phượng hoàng đậu trên cành cây ngô đồng gắn liền với sự cao quý, vương giả, tượng trưng cho quyền uy và sự thanh khiết nên ngô đồng không phải là loài cây phổ biến trong dân gian mà chỉ được trồng ở những nơi linh thiêng, quyền quý, đặc biệt là trong hoàng cung và các khu lăng tẩm của triều Nguyễn.

Sự xuất hiện của hoa ngô đồng trong Hoàng cung Huế không phải ngẫu nhiên mà theo ghi chép trong Đại Nam nhất thống chí, trước đây vua Minh Mạng sai binh lính lên rừng tìm giống ngô đồng quý hiếm mang về trồng trong Hoàng thành và các cây đầu tiên được trồng tại điện Cần Chánh, sau đó dần được nhân giống và lan tỏa ra nhiều khu vực khác trong Kinh thành Huế cũng như các lăng tẩm. Không chỉ dừng lại ở việc trồng, hình ảnh ngô đồng còn được chạm khắc trên Du đỉnh thuộc Cửu Đỉnh – một trong những biểu tượng quyền lực và trường tồn của triều Nguyễn.

Hiện nay, các cây ngô đồng cổ thụ vẫn đang còn hiện diện trong Kinh thành Huế mang trong mình dấu ấn của thời gian như ở phía sau điện Thái Hòa, khu vực Tả Vu, Hữu Vu với cây cao khoảng trên dưới 16m và đường kính thân lên tới 0,7 mét. Không chỉ hiện diện trong Kinh thành Huế, cây ngô đồng còn được trồng tại nhiều địa điểm mang tính biểu tượng khác của Cố đô Huế như ở công viên Tứ Tượng, Phu Văn Lâu, công viên Thương Bạc hay trong không gian trầm mặc của các lăng tẩm như Lăng Minh Mạng, lăng Tự Đức.

Giữa nền tường rêu phong của Đại nội Huế, sắc hồng tím của “Vương giả chi hoa” trở nên nổi bật hòa quyện một cách tinh tế giữa di sản rồi tạo nên một bức tranh vừa cổ điển vừa nên thơ, đó là vẻ đẹp không ồn ào, không phô trương mà sâu lắng khiến người ta phải dừng lại để cảm nhận. Điều đặc biệt, cây ngô đồng khi ra hoa thì cây rụng hết lá nên các nhà nghiên cứu văn hóa Huế cho rằng, ngô đồng nên được trồng xen kẽ như một điểm nhấn trong không gian kiến trúc, đặc biệt là ở các di tích, chùa chiền, cung điện hay công viên để tôn lên giá trị văn hóa, lịch sử của không gian đô thị Huế.

Một số hình ảnh hoa cây ngô đồng bung nở ở Cố đô Huế: