Xây dựng quốc gia khởi nghiệp: Nỗ lực để đột phá

Mạng lưới khởi nghiệp toà n cầu “ một tổ chức có thà nh viên tham gia từ trên 150 quốc gia và  vùng lãnh thổ trên toà n thế giới đã bình chọn và  trao giải Quốc gia khởi nghiệp năm 2016 cho Việt Nam mà  nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và  Công nghệ Nguyễn Quân là  đại diện. Аây là  sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế cho những nỗ lực xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp ở Việt Nam.

Còn Chủ tịch Phòng thương mại và  Công nghiệp Việt Nam Vũ Tiến Lộc thì nhận xét: Như Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhiửu lần phân tích rất thấu đáo, chúng ta đang đứng trước là n sóng hội nhập và  cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, thúc đẩy khởi nghiệp trên cơ sở đổi mới sáng tạo đang là  xu thế toà n cầu. Thủ tướng cũng đã phát động xây dựng quốc gia khởi nghiệp. Hy vọng rằng ngọn lử­a nà y sẽ sớm cháy mạnh tại Việt Nam, mở đầu cho một giai đoạn mới của khởi nghiệp.

Hơn 100 nghìn doanh nghiệp thà nh lập mới năm 2016

Trong thảo luận tình hình kinh tế - xã hội 4 tháng đầu năm 2016, Chính phủ nhận định phát triển doanh nghiệp có bước chuyển biến mạnh mẽ nhử tác động của việc thi hà nh Luật Doanh nghiệp, Luật Аầu tư. Chính phủ nhận định nếu là m tốt việc thi hà nh hai luật nà y, sẽ tháo gỡ rất nhiửu rà o cản, giấy phép con, tạo hà nh lang pháp lý, tạo lòng tin của người dân và  doanh nghiệp, từ đó tạo thu hút vốn đầu tư.

Cũng tại cuộc họp báo Chính phủ hồi tháng 4/2016, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cũng cho biết, Chính phủ sẽ tạo điửu kiện phát triển doanh nghiệp từ môi trường tới thủ tục đầu tư. Mục tiêu quan trọng nhất trong lúc nà y, Thủ tướng khẳng định là  tạo niửm tin mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp và  người dân. Khi có niửm tin tốt, sự tham gia của người dân, cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp sẽ tốt. Do vậy, Thủ tướng đặc biệt, quan tâm tới việc triển khai thực hiện Nghị quyết vử phát triển doanh nghiệp Việt Nam, Bộ trưởng nói.

Tại Lễ phát động Chương trình Thanh niên khởi nghiệp giai đoạn 2016 “ 2021, Thủ tướng chỉ rõ: Khởi nghiệp là  một trong những thước đo thà nh công của Chính phủ kiến tạo. Ngược lại, người dân, đặc biệt là  lớp trẻ khởi nghiệp cà ng nhiửu thì nửn kinh tế cà ng năng động, chất lượng nguồn nhân lực được rèn luyện, nâng cao. Chưa bao giử khởi nghiệp được sự quan tâm của Chính phủ và  toà n bộ hệ thống chính trị như lúc nà y. Chưa bao giử khởi nghiệp có những điửu kiện thuận lợi như lúc nà y.

Với quyết tâm đưa năm 2016 là  năm khởi nghiệp doanh nghiệp của mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là  thế hệ trẻ, tạo động lực để tăng số lượng doanh nghiệp, Chính phủ đã có nhiửu quyết sách kịp thời tạo điửu kiện cho doanh nghiệp phát triển. Chính phủ đã ban hà nh nghị quyết số 35/NQ-CP ngà y 16/5/2016 vử hỗ trợ và  phát triển doanh nghiệp đến năm 2020, đưa ra những nhóm giải pháp rất cụ thể vử tạo dựng môi trường thuận lợi hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo với mục tiêu có được ít nhất 1 triệu doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả và o năm 2020. Chính phủ cũng cam kết mạnh mẽ là  luôn đồng hà nh và  phục vụ doanh nghiệp nói chung, cộng đồng Start-up nói riêng.

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và  Đầu tư Аặng Huy Аông, Việt Nam hoà n toà n có thể xây dựng kinh tế tri thức và  hệ sinh thái khởi nghiệp và  sáng tạo. Bộ Kế hoạch và  Đầu tư đang xây dựng Luật doanh nghiệp vừa và  nhử, tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp đăng ký và  giải thể nhanh nhất. Ngoà i ra, Bộ đã cho phép doanh nghiệp tại 38 địa phương đăng ký kinh doanh online.

Với những quyết sách kịp thời của Chính phủ và  sự và o cuộc của các Bộ, ngà nh chức năng, con số hơn 100 nghìn doanh nghiệp thà nh lập mới trong năm 2016 đã chính thức cán đích ngay từ tháng 11/2016. Cụ thể theo thống kê của Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và  Đầu tư) trong 11 tháng năm 2016, có 101.683 doanh nghiệp đăng ký thà nh lập mới với tổng vốn đăng ký là  797,7 nghìn tỷ đồng. Nếu tính cả 1.463,9 nghìn tỷ đồng vốn đăng ký tăng thêm của các doanh nghiệp thay đổi tăng vốn thì tổng số vốn đăng ký và  bổ sung thêm và o nửn kinh tế trong 11 tháng là  2.261,6 nghìn tỷ đồng. Tăng 17,1% vử số doanh nghiệp và  tăng 48,1% vử số vốn đăng ký so với cùng kử³ năm 2015.

Nỗ lực để đột phá

Một thông tin khá thú vị được Bộ Khoa học và  Công nghệ đưa ra tại Chương trình "Ngà y hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam 2016 là  Việt Nam đang có sự tăng trưởng tốt vử hệ sinh thái khởi nghiệp. à”ng Chu Ngọc Anh, Bộ trưởng Khoa học & Công nghệ nhận định Việt Nam có nhiửu doanh nghiệp khởi nghiệp, có mạng lưới các nhà  đầu tư đang tăng lên, các trường đại học, các tổ chức ươm tạo và  hỗ trợ khởi nghiệp với chất lượng ngà y một nâng cao... Việt Nam cũng thu hút không ít các quử¹ đầu tư mạo hiểm với một loạt các thương vụ được Bộ Khoa học và  Công nghệ lấy là m dẫn chứng như Momo gọi vốn thà nh công 600 tỷ đồng từ quử¹ ngoại - một thương vụ được đánh giá là  thà nh công nhất, Gotit nhận được 200 tỷ đồng và  lọt và o Top 2 ứng dụng trên Apple Store, Vntrip.vn được đầu tư gần 79 tỷ đồng... 

Аáng chú ý là  theo Bộ Khoa học và  Công nghệ, Quử¹ 500 start-up “ một quử¹ đầu tư mạo hiểm lớn của Mử¹ vừa công bố quyết định lập riêng một quử¹ nhử trị giá 10 triệu USD, rót vốn và o khoảng 100-150 dự án khởi nghiệp của Việt Nam. Giá trị mỗi lần hỗ trợ khoảng 100.000-250.000 USD. Trong vòng 5 năm tới, quử¹ nà y sẽ tăng vốn từ 10 triệu lên 100 triệu USD dà nh cho start-up Việt. Còn theo số liệu thống kê, hiện có hơn 20 quử¹ đầu tư mạo hiểm có hoạt động đầu tư cho khởi nghiệp như: IDG Ventures, Cyber Agent Ventures, VinaCapital... Tuy nhiên, các quử¹ nà y cũng chưa đầu tư thà nh lập quử¹ 100% vốn nước ngoà i tại Việt nam mà  chỉ có văn phòng đại diện để tìm các khoản đầu tư.

Nhận xét vử điửu kiện cho doanh nghiệp khởi nghiệp hiện nay, ông Nguyễn Hòa Bình của Công ty Peacesoft - một doanh nghiệp khởi nghiệp cách đây 15 năm, cho rằng điửu kiện để doanh nghiệp khởi nghiệp hiện nay đã tốt hơn rất nhiửu. Tuy nhiên, theo ông Аỗ Quang Hiển, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhử và  vừa TP. Hà  Nội (Hanoisme), Chủ tịch Ngân hà ng TMCP Sà i Gòn “ Hà  Nội  vẫn cần có cú hích cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, cần phải đảm bảo môi trường pháp lý, công khai minh bạch trong quá trình cung cấp thông tin, các thủ tục thà nh lập, các hoạt động liên quan đến khởi nghiệp.

Cụ thể hóa trong vấn đử doanh nghiệp khởi nghiệp, Phó thủ tướng Vũ Аức Аam cũng chỉ ra 10 yếu tố quan trọng trong hệ sinh thái mà  các start-up cần nhất để có thể khởi nghiệp thà nh công. Аó là  các vấn đử vử vốn, thủ tục, hạn chế giấy phép con, bảo vệ sở hữu trí tuệ, tư vấn pháp lý, hỗ trợ đưa sản phẩm ra thị trường trong nước cũng như quốc tế...Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ các trường Аại học cần kết nối với các viện nghiên cứu, đưa tinh thần khởi nghiệp và o ngay trường đại học. Theo Phó Thủ tướng, việc nà y không chỉ cung cấp nhân lực cho các dự án khởi nghiệp mà  những sinh viên đó là  những người khởi nghiệp tiửm năng trong tương lai.

Trước đây, ở đâu cũng thấy nói đến công nghiệp hóa hiện đại hóa nhưng không ai hiểu gì, và  đòi hửi phải là m gì thì không ai biết. Cũng giống như bây giử cứ nói vử chiến lược quốc gia khởi nghiệp nhưng cụ thể phải là m gì cũng còn rất chung chung. Tôi đử nghị các bộ, ngà nh, cơ quan cùng hà nh động để biến những chủ trương của Thủ tướng thà nh hiện thực, chứ không mãi mãi chỉ là  tiửm năng. Phó Thủ tướng Vũ Аức Аam nhấn mạnh.

Khẳng định một lần nữa vử chủ trương của Chính phủ trong vấn đử phát triển doanh nghiệp, Phó Thủ tướng Vương Аình Huệ nói: Chủ trương coi trọng doanh nghiệp, doanh nhân, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp là  chủ trương thường xuyên, nhất quán của Аảng; vai trò của doanh nghiệp, doanh nhân đã được hiến định tại Khoản 3, Аiửu 51, Hiến pháp 2013: Nhà  nước khuyến khích, tạo điửu kiện để doanh nhân, doanh nghiệp và  cá nhân, tổ chức khác đầu tư, sản xuất, kinh doanh; phát triển bửn vững các ngà nh kinh tế, góp phần xây dựng đất nước. Tà i sản hợp pháp của cá nhân, tổ chức đầu tư, sản xuất, kinh doanh được pháp luật bảo hộ và  không bị quốc hữu hóa.

Cũng theo Phó Thủ tướng Vương Аình Huệ, chủ trương của Аảng là  rõ rà ng, Chính phủ, các bộ, ngà nh cũng thể hiện quyết tâm vì doanh nghiệp và  điửu còn lại là  Việt Nam phải xây dựng thể chế, chính sách như thế nà o, cộng đồng doanh nghiệp, xã hội phải là m gì để chủ trương và  chính sách đó đi và o cuộc sống. Cụ thể, Việt Nam cần học học hửi kinh nghiệm thực tiễn từ các chuyên gia Israel vử việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ở cấp vĩ mô và  vi mô, trong đó tập trung và o các nhóm chính sách cụ thể của Chính phủ, thể chế vận hà nh của cộng đồng Start-up tại một số ngà nh nghử chủ đạo. Bên cạnh đó đử xuất các chương trình hà nh động để xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam, tiếp tục khẳng định sự cam kết hỗ trợ của Chính phủ với hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam nhằm tạo dựng một quốc gia khởi nghiệp.

Một tin vui với cộng đồng doanh nghiệp và  cũng là  cụ thể hóa chủ trương của Chính phủ liên quan đến vấn đử khởi nghiệp là  Hà  Nội đã quyết định cho ra đời Trung tâm sáng tạo khởi nghiệp đầu tiên của thà nh phố Hà  Nội với 3 giai đoạn hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp, cụ thể: giai đoạn đầu hỗ trợ thông tin để tiếp cận và  thà nh lập DN (thủ tục pháp lý, kế toán); giai đoạn thứ hai là  hỗ trợ tiếp cận khoa học kử¹ thuật; đến giai đoạn thứ ba là  kết nối để các sản phẩm được thương mại hóa và  tung ra thị trường. Dự kiến, Trung tâm nà y sẽ được thà nh lập tại trụ sở bộ Khoa học và  Công nghệ và  được các kiến trúc sư của Israel thiết kế để trở thà nh trung tâm sáng tạo khởi nghiệp hiện đại bậc nhất của thà nh phố.

Mục tiêu của Chính phủ đã đử ra là  Việt Nam sẽ có 1 triệu doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và o năm 2020. Với những chính sách đổi mới mạnh mẽ của Chính phủ cũng như sự nỗ lực của chính cộng đồng doanh nghiệp, mục tiêu đó sẽ không phải là  quá xa vời. Аiửu nà y cũng đã được bạn bè quốc tế ghi nhận, như phát biểu của bà   Meirav Eilon Shahar, Аại sứ đặc mệnh toà n quyửn Israel tại Việt Nam: Việt Nam hiện đã thu hút được sự quan tâm nhất định với các quử¹ đầu tư quốc tế trong vấn đử khởi nghiệp. Với nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong thời gian vừa qua, chúng tôi tin rằng sẽ sớm có các cơ chế mới hỗ trợ cho sự phát triển cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và  tạo ra hệ sinh thái khởi nghiệp ngà y cà ng phát triển hơn./.