Văn hóa đặt ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội trong chiến lược phát triển Hà Nội

Phát triển văn hóa Thủ đô theo định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”

Chương trình hành động nêu rõ quan điểm: Đảng bộ và hệ thống chính trị từ Thành phố đến cơ sở phải quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, bảo đảm sự thống nhất nhận thức, đổi mới tư duy, hành động sáng tạo, hiệu quả trong triển khai nhiệm vụ phát triển văn hóa Thủ đô.

Xác định con người ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa phải được đặt ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội trong chiến lược phát triển Hà Nội, giữ vai trò dẫn dắt phát triển, là trụ cột định hướng, là hệ điều tiết và thúc đẩy nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần bảo đảm phát triển nhanh, bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống Nhân dân Thủ đô.

Kiên trì, đẩy mạnh xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, giàu lòng nhân ái, tri thức, năng lực sáng tạo, trách nhiệm xã hội, tinh thần cống hiến, khả năng sẵn sàng hội nhập quốc tế, thích ứng với toàn cầu hóa; gắn với khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên phát triển Thủ đô và đất nước.

Phát triển văn hóa Thủ đô theo định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”, là giá trị cốt lõi xuyên suốt, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển, bảo đảm các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống, khẳng định vai trò tiên phong trong công cuộc phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Văn hóa, con người Thủ đô được đặt trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; trong đó, lấy giá trị văn hóa truyền thống làm cốt lõi, kết hợp hài hòa với đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế trong thời kỳ mới. Xây dựng và lan tỏa hệ giá trị văn hóa, chuẩn mực người Hà Nội thời kỳ mới tạo nên bản sắc văn hóa, sức mạnh mềm, nguồn lực và động lực phát triển mới, bền vững của Thủ đô và cả nước.

Xây dựng môi trường văn hóa Thủ đô lành mạnh, nhân văn, sáng tạo, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc, trên cả không gian thực và không gian số. Chú trọng xây dựng văn hóa trong Đảng và hệ thống chính trị, văn hóa số; đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.

Tăng cường bảo vệ gắn với phát huy các giá trị tốt đẹp của con người, gia đình, cộng đồng và truyền thống ngàn năm văn hiến của Hà Nội trong xây dựng, phát triển, định vị bản sắc văn hóa, trí tuệ, bản lĩnh, vị thế, vai trò tiên phong của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Định hình tư duy phát triển thị trường văn hóa. Huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, khai thác mọi tiềm năng, thế mạnh của Thành phố để phát triển văn hóa; tăng cường nguồn lực đầu tư cho phát triển văn hoá tương xứng và cân đối với các lĩnh vực chính trị - kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức và hệ sinh thái sáng tạo theo hướng giàu bản sắc, chuyên nghiệp, hiện đại; trên nền tảng bảo tồn và phát huy những giá trị di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội; kết hợp ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số; tạo động lực mới để văn hóa phát triển...

Thành uỷ yêu cầu Chương trình hành động bảo đảm tính đồng bộ, liên thông với các chủ trương lớn của Trung ương, Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới, Luật Thủ đô sửa đổi và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm;

Gắn phát triển văn hóa với bảo đảm an ninh văn hóa, an ninh con người và chủ quyền văn hóa trong môi trường số. Giải quyết hài hòa các mối quan hệ; tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, tạo đột phá nhằm khơi thông nguồn lực, giải phóng sức sáng tạo xã hội, nâng cao hiệu quả và bứt phá trong phát triển văn hóa, con người Thủ đô.

Kiến tạo hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo Thủ đô giàu bản sắc, đa dạng và hiện đại

Chương trình hành động đặt mục tiêu đến năm 2030 kiến tạo hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo Thủ đô giàu bản sắc, đa dạng và hiện đại, trên cơ sở bảo tồn, phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống Thăng Long - Hà Nội, phát triển các không gian sáng tạo, thúc đẩy sáng tác văn học, nghệ thuật gắn với chuyển đổi số, xây dựng văn hóa số. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số.

Xây dựng chuẩn mục văn hóa, đạo đức, gương mẫu, nêu gương của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; lấy phẩm chất trọng danh dự, trọng kỷ luật và tận tụy phục vụ Nhân dân làm nền tảng, tác phong làm việc chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả trong thực thi nhiệm vụ, công vụ; trên tinh thần “Hà Nội đã nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”; qua đó củng cố niềm tin xã hội, làm nền tảng, động lực để bứt phá thực hiện các mục tiêu phát triển của Thành phố.

Hình thành các Trung tâm công nghiệp văn hóa và sáng tạo dẫn đầu cả nước với một số lĩnh vực, sự kiện ngang tầm quốc tế; tập trung phát triển một số ngành lợi thế như: Du lịch văn hóa; nghệ thuật biểu diễn liên ngành, thiết kế sáng tạo, điện ảnh, nhiếp ảnh, thủ công mỹ nghệ, ẩm thực, trò chơi điện tử...; phát triển du lịch văn hóa là ngành công nghiệp văn hóa chủ lực, có tỷ trọng tăng trưởng cao và ổn định trong cơ cấu kinh tế của Thủ đô.

Tham gia mạng lưới các Thành phố di sản Thế giới, làm tốt công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của các di sản văn hóa, cơ bản hoàn thành việc tu bổ, tôn tạo các di tích, di sản đã được UNESCO công nhận là di sản Thế giới; hoàn thành xây dựng không gian chính điện Điện Kính Thiên trong Khu di sản Thế giới Hoàng thành Thăng Long để trở thành điểm đến quốc tế; vận hành hiệu quả khu đô thị thể thao Olympic; phát huy hiệu quả dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng gắn với các khu làng cổ, làng nghề và các công trình di tích. Hà Nội tiến đến Thành phố toàn cầu, nâng cao chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô.

Thành phố bảo đảm trên 4% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hoá

Chương trình hành đồng đề ra mục tiêu cụ thể đến năm 2030, 100% xã, phường có thiết chế văn hóa, thể thao; 95% thiết chế văn hoá cơ sở hoạt động thường xuyên, hiệu quả; 100% các di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt được số hóa và ứng dụng trên các nền tảng số.

100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân của Thành phố được tiếp cận, tham gia hiệu quả, thường xuyên các hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản văn hoá.

Thành phố bảo đảm trên 4% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hoá và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn. Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 9% GRDP.; Hình thành 03-05 sự kiện mang thương hiệu quốc gia trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo; Phấn đấu thêm 02 di sản văn hoá được UNESCO công nhận, ghi danh; Xây dựng ít nhất 03 thương hiệu quốc tế về âm nhạc, điện ảnh, lễ hội văn hoá.

Đến năm 2030, Thành phố cũng phấn đấu doanh thu trong lĩnh vực văn hóa số đạt 30% trong tổng doanh thu lĩnh vực văn hoá. Số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hoá số tăng 50% so với đầu nhiệm kỳ.

Đồng thời sẽ xây dựng 02 hồ sơ xếp hạng di tích cấp quốc gia đặc biệt. Di sản văn hoá phi vật thể được bảo tồn, phát huy: 05 di sản/năm.

Đặc biệt sẽ phát huy hiệu quả 05 di sản văn hóa võ cổ truyền, trò chơi dân gian... để phổ cập trong cộng đồng nhằm nâng cao thể lực.

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng phấn đấu đến năm 2030 sẽ hình thành 01-02 bảo tàng văn hóa, nghệ thuật theo hình thức hợp tác công - tư. Hình thành 01 Trung tâm văn hoá nghệ thuật, thương mại và dịch vụ Hà Nội.

Đáng chú ý, trong giai đoạn này Thành phố sẽ phấn đấu hình thành 03-05 khu văn hóa tâm linh - sinh thái - sáng tạo, tích hợp dịch vụ văn hóa, nghệ thuật trình diễn, phim trường và không gian trải nghiệm di sản (dự kiến tại Khu di tích Cổ Loa, đền Gióng xã Sóc Sơn, quần thể Di tích thắng cảnh Hương Sơn, khu Ba Vì - Tản Viên, đền Chử Đồng Tử - Tiên Dung xã Bình Minh. gắn với trục Sông Hồng; không gian hồ Tây, xã đảo Minh Châu...).

Hình thành 15-20 Trung tâm công nghiệp văn hóa và Trung tâm phát triển thương mại văn hóa, Trung tâm thiết kế sáng tạo quy mô cấp Thành phố và địa phương. Xây dựng 10-15 tác phẩm, chương trình nghệ thuật chất lượng cao mang thương hiệu Hà Nội, có khả năng biểu diễn lâu dài và giới thiệu ra khu vực, quốc tế. Số lượt khách du lịch đón và phục vụ hàng năm (triệu lượt khách): 46 - 48 (trong đó lượng khách quốc tế từ 12-12,5)...

10 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong Chương trình hành động

Để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Chương trình hành động đã đề ra 10 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Một là đổi mới tư duy, phương thức phát triển văn hóa Thủ đô.

Hai là hoàn thiện thể chế, chính sách theo Luật Thủ đô và quy hoạch phát triển văn hóa gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Ba là phát triển và lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam gắn với xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh, trách nhiệm, nghĩa tình; hình thành môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn, sáng tạo, văn minh, hiện đại.

Bốn là xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị, văn hóa công vụ, trách nhiệm nêu gương, xây dựng niềm tin của nhân dân và xã hội.

Năm là đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực bứt phá cho phát triển văn hóa.

Sáu là xây dựng hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo Thủ đô đa dạng, hiện đại, trong đó doanh nghiệp là động lực, người dân vừa là chủ thể vừa là trung tâm; nhận diện và ứng xử thích hợp với tài nguyên văn hóa.

Bảy là phát triển công nghiệp văn hóa, thị trường các dịch vụ văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn. Định vị thương hiệu: Hà Nội - Thành phố sáng tạo trong khu vực và thế giới.

Tám là huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển văn hóa.

Chín là phát triển nguồn nhân lực văn hóa là nhiệm vụ có tính chất quyết định, tạo đột phá cho phát triển văn hóa Thủ đô.

Mười là đẩy mạnh hội nhập quốc tế về văn hóa, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, góp phần gia tăng sức mạnh mềm của Thủ đô.

Công nghiệp văn hóa là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp 10% GRDP trong nền kinh tế

Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2035 sẽ là nơi hội tụ, kết tinh văn hoá, là trung tâm văn hóa - sáng tạo có tầm ảnh hưởng trong khu vực, với hệ sinh thái văn hóa đa dạng, giàu bản sắc và hiện đại. Hình thành đội ngũ cán bộ am hiểu sâu về văn hóa, trách nhiệm, kỷ cương, chuyên nghiệp, thực hiện tốt các mục tiêu phát triển, đảm bảo chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp đạt chuẩn quy định.

Chuyển đổi số và quản trị văn hóa theo hướng kiến tạo được triển khai toàn diện. Văn hóa phải là một trong những trụ cột quan trọng trong phát triển bền vững của Thủ đô. Đời sống văn hóa nghệ thuật, tinh thần của Nhân dân ngang với các nước đứng đầu khu vực; chỉ số hạnh phúc tăng. Hà Nội trở thành điểm đến uy tín của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật và sáng tạo quy mô khu vực châu Á và Thế giới.

Công nghiệp văn hóa là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp 10% GRDP trong nền kinh tế. Có thêm 02 di sản được UNESCO công nhận, ghi danh; 05 di tích quốc gia đặc biệt; 02 thương hiệu liên hoan, nghệ thuật, lễ hội văn hóa tầm vóc quốc tế. Tham gia diễn đàn các thành phố văn hóa Thế giới nhằm tăng cường kết nối, trao đổi kinh nghiệm quốc tế về phát triển văn hóa đô thị và công nghiệp văn hóa, góp phần thúc đẩy ngoại giao văn hóa, hội nhập sâu rộng với các trung tâm văn hóa lớn trên thế giới, qua đó khẳng định vị thế và vai trò của Hà Nội trong mạng lưới các thành phố sáng tạo toàn cầu.

Giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội trở thành trụ cột khẳng định sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới

Đến năm 2045 Hà Nội sẽ được xây dựng trở thành Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”; trung tâm văn hóa, nghệ thuật lớn của khu vực châu Á và thế giới. Văn hóa công vụ Thủ đô đạt trình độ quản trị thông minh, liêm chính và nhân văn; đội ngũ cán bộ đủ năng lực dẫn dắt trong môi trường quốc tế; công dân Thủ đô trở thành công dân số, công dân toàn cầu.

Công nghiệp văn hóa là ngành kinh tế mũi nhọn chủ lực đóng góp quan trọng, bền vững trong nâng cao chất lượng sống của người dân; đóng góp 12% GRDP trong nền kinh tế. Có thêm 02 di sản được UNESCO công nhận, ghi danh; phấn đấu có thêm 05 di tích quốc gia đặc biệt. Hà Nội là thành phố sáng tạo uy tín trên Thế giới và là đô thị kết nối toàn cầu. Các giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội trở thành trụ cột khẳng định sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới./.