Nhu thắng cương - Mềm thắng cứng

Đào Thịnh| 17/04/2020 10:37

Lão Tử (600 - 500 TCN) là nhà tư tưởng, người sáng lập Đạo gia thời Xuân Thu, Trung Hoa. Lão Tử họ Lý, tên Nhĩ, tên chữ là Bá Dương, là người làng Khúc Nhân, xã Lệ, huyện Khổ, nước Sở. Ông đã làm quan sử, giữ kho sách của nhà Chu, sau này ông từ chức về ở ẩn.

Nhu thắng cương - Mềm thắng cứng

Lão Tử (600 – 500 TCN) là nhà tư tưởng, người sáng lập Đạo gia thời Xuân Thu, Trung Hoa. Lão Tử họ Lý, tên Nhĩ, tên chữ là Bá Dương, là người làng Khúc Nhân, xã Lệ, huyện Khổ, nước Sở. Ông đã làm quan sử, giữ kho sách của nhà Chu, sau này ông từ chức về ở ẩn.

Thuở nhỏ Lão Tử có thầy dạy học là Thường Tung. Sau này Lão Tử trưởng thành thì thầy Thường Tung đã già yếu. Lúc thầy Thường Tung yếu quá nằm trên giường bệnh. Học trò Lão Tử đến thăm. Thầy nói, ta yếu lắm rồi, ta sắp phải xa các con thôi.

Lão Tử nói: Thưa thầy, thầy có điều gì dạy bảo con ạ.

Thầy Thường Tung há mồm và hỏi: Lưỡi ta còn không?

Lào Tử nói: Ôi Thầy ơi, thầy yếu quá rồi, thầy lẫn mất rồi, đến lưỡi của mình cũng không biết còn hay mất.

Thầy Thường Tung vẫn nói: Lưỡi của ta còn không?

Lão Tử nói: Thưa thầy còn chứ, còn lưỡi thì thầy mới nói được chứ.

Thầy Thường Tung lại hỏi: Răng ta còn không?

Lão Tử nói: Thầy lẫn thật rồi, răng thầy làm gì còn cái nào.

Thầy Thường Tung nói: Con biết tại sao lưỡi thì còn mà răng thì mất không?

Lão Tử ấp úng trả lời: Thưa thầy, chắc là răng cứng quá thầy ạ!

Thầy Thường Tung: Đúng rồi, trước khi ta mất, ta dạy cho con bài học cuối cùng: “Răng cứng thì mất, lưỡi mềm thì còn”. 

Lão Tử nhờ bài học của thầy Thường Tung mà sau này mới  ngộ được rằng, trong đối nhân xử thế phải giữ được đức tính khiêm nhường. Con người chỉ có khiêm nhường mới có thể bao dung và tồn tại được lâu dài, giống như nước vậy.

Lão Tử cũng viết: “Thiên hạ mạc nhu nhược vu thủy, nhi công kiên cường giả mạc chi năng thắng: kì vô dĩ dịch chi. Nhược chi thắng cường, nhu chi thắng cương. Thiên hạ mạc bất tri, mạc năng hành”. Ý nói trong thiên hạ không gì mềm yếu hơn nước. Thế mà nó lại công phá được tất cả những gì cứng rắn. Chẳng chi hơn nó, chẳng chi thay thế được nó. Mềm thắng cứng, yếu thắng mạnh, thiên hạ ai cũng biết thế, mà chẳng ai làm được.

Từ câu chuyện trên mà sau này nhiều nhà nho cũng đố nhau và ra vế đối cho học trò. Có một ông quan, chữ thì không nhiều, nhưng hay khoe khoang võ mép. Một hôm có học trò nghèo vác dậm (vật dụng đi đánh tôm cua) đi trên đường, gặp quan không tránh. Quan hô trói nó lại đánh trăm roi. Trước khi đánh quan có hỏi: Mày đi đánh dậm, mày có được học chữ không?

Học trò nghèo trả lời: Nhà con nghèo, con học ít lắm.

Quan nói: Thôi ta ra vế đối, mà ngươi đối được, thì miễn roi.

Học trò đồng ý.

Quan ra vế đối: “Răng tính cứng, lưỡi tính mềm
Tính cứng không bằng tính mềm bền lâu”.

Học trò ngẫm nghĩ một hồi. Rồi quan quát, không đối được thì đánh.

Học trò đối: “Lông mày mọc trước, râu mọc sau
Mọc trước không bằng mọc sau mà dài”.

Mặc dù quan tức lắm, vế trả lời rất xỏ quan, nhưng quan không làm gì được, vì nó quá chuẩn cả nghĩa và ý, cả thanh trắc và bằng. 

Từ bài học “Răng cứng thì mất, lười mềm thì còn”. Mà nhiều Triết gia làm lời khuyên cho phụ nữ:

“Thắng lợi lớn nhất của người phụ nữ là đừng để cho mình trở thành người thắng cuộc”.

“Lời khuyên cho phụ nữ chỉ có 3 từ: Hãy là nước”

“Phụ nữ muốn không phải trải qua đau khổ, tổn thương - hãy như nước, lấy nhu thắng cương - hiền hòa và bao dung”.

“Đừng làm bất kỳ điều gì khi giận dữ”.

“Sự giận dữ là ngọn lửa thiêu đốt mọi thứ”. 
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tín hiệu vui từ sách tranh Việt Nam tại Hội chợ Sách thiếu nhi Bologna
    “Khu vườn trong tim ta” của tác giả - họa sĩ Phạm Quang Phúc, do Crabit Kidbooks phát hành đã được lựa chọn giới thiệu trong danh sách 150 Amazing Bookshelf thuộc hệ thống BolognaRagazzi Award 2026, trong khuôn khổ Hội chợ Sách thiếu nhi Bologna (Bologna Children’s Book Fair – BCBF). Đây là cuốn sách thiếu nhi Việt Nam đầu tiên góp mặt trong danh sách này.
  • “Những việc cần làm ngay” - Dấu ấn đổi mới và giá trị thời đại
    Trong không khí toàn Đảng, toàn dân, toàn quân quyết tâm đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống, cuốn sách Dấu ấn “Những việc cần làm ngay” (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật) được xuất bản như một chỉ dẫn quý báu. Tác phẩm khẳng định giá trị bền vững của tư duy đổi mới, bản lĩnh dám chịu trách nhiệm trước lịch sử. Trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, di sản ấy tiếp tục trở thành nguồn cảm hứng hành động, thôi thúc mỗi cán bộ, đảng viên nỗ lực vì mục tiêu xây dựng đất nước hùng cường.
  • Đổi mới toàn diện, tạo đột phá phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội
    UBND Thành phố Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 128/KH-UBND ngày 30/3/2026 nhằm triển khai Chương trình hành động của Thành ủy thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, qua đó xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm và các giải pháp đồng bộ để xây dựng văn hóa Thủ đô phát triển toàn diện, hiện đại, giàu bản sắc.
  • BUV lọt top 200 đại học tốt nhất thế giới ngành Nghệ thuật và Thiết kế
    Trước đó, BUV cũng là trường đại học đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận 5 sao của QS và được kiểm định bởi Cơ quan Đảm bảo Chất lượng Giáo dục Đại học Vương quốc Anh (QAA).
  • Bệnh viện Tim Hà Nội: Khám sàng lọc bệnh tim bẩm sinh miễn phí cho trẻ em tại Phú Thọ
    Mới đây, đoàn công tác của Bệnh viện Tim Hà Nội đã phối hợp với DNXH Vietnam Children's Fund và Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Phú Thọ thực hiện chuyến đi đầy ý nghĩa tới hai xã Tân Sơn và Yên Lập (Phú Thọ) nhằm khám sàng lọc bệnh lý tim bẩm sinh miễn phí cho trẻ em trên địa bàn. Chuyến đi không chỉ mang lại cơ hội phát hiện sớm bệnh cho nhiều trẻ nhỏ mà còn thắp lên hy vọng về một tương lai khỏe mạnh cho các em và gia đình.
Đừng bỏ lỡ
  • Dịu dàng tháng Tư
    Tháng Tư Hà Nội thật đẹp! Có người nói tháng Tư như người con gái mới biết yêu, cũng dỗi hờn, đỏng đảnh. Cũng có người lại bảo tháng Tư như người phụ nữ mặn mà, đằm thắm nét duyên. Có lẽ đều đúng cả. Bởi tháng Tư Hà Nội như mang trong mình đủ đầy tiết trời của bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông.
  • Điểm hẹn của những thanh âm sáng tạo
    Chiều Chủ nhật, ngày 5/4, vào lúc 15h30, không gian quen thuộc tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ (Hà Nội) sẽ tiếp tục vang lên những giai điệu đặc sắc trong khuôn khổ chương trình “Âm nhạc cuối tuần” – một hoạt động nghệ thuật định kỳ đang dần trở thành điểm hẹn văn hóa hấp dẫn giữa lòng Thủ đô.
  • Nghệ sĩ Đức Hiếu giành giải Nhất Liên hoan nghệ thuật châu Á - Thái Bình Dương 2026
    Theo thông tin từ Bộ VH,TT&DL, trong khuôn khổ Liên hoan Nghệ thuật châu Á – Thái Bình Dương 2026 vừa diễn ra tại Thành Đô (Trung Quốc), nghệ sĩ Việt Nam Nguyễn Đức Hiếu xuất sắc vượt qua hàng trăm thí sinh đến từ nhiều nơi trên thế giới, lọt vào vòng chung kết và cán đích ở vị trí cao nhất.
  • Vở cải lương "Kiều" tái ngộ khán giả Thủ đô
    Ngày 18/4 tới, vở cải lương kinh điển “Kiều” của Nhà hát Cải lương Hà Nội sẽ trở lại, mang theo những giá trị nguyên bản từ bản dựng cách đây hơn 30 năm.
  • Đình Vạn Xuân
    Đình Vạn Xuân nay thuộc làng Hạ Mỗ, xã Ô Diên là ngôi đình cổ hiện còn khá nguyên vẹn. Đây là nơi thờ Lý Bát Lang - con trai thứ tám của Hậu Nam Đế Lý Phật Tử (thời Tiền Lý), quê huyện Thái Bình (cũng là quê hương của Tiền Lý Nam Đế Lý Bí ở trang Cổ Pháp, xã Tiên Phong, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên).
  • [Podcast] Truyện ngắn: Mầm sống
    Thụy ngồi đu đưa chiếc võng. Dưới hàng chuối xanh mát, những buồng chuối tròn lẳn lấp ló. Mấy cây mãng cầu không hạt trĩu trịt quả, nhìn đã mắt. Đám chanh rộ bông, ra bao nhiêu trái li ti. Những trái xoài cát Hòa Lộc bắt đầu già treo lủng lẳng. Thành quả của ba suốt mấy chục năm trời. Giờ thì ông đã ở trên thiên đàng.
  • Triển lãm "Mục Quang - The Gaze" tái hiện di sản nghệ thuật Lê Công Thành
    Triển lãm “Mục quang - The Gaze” giới thiệu nhiều tác phẩm tiêu biểu, khắc họa hành trình sáng tạo và dấu ấn nghệ thuật của cố họa sĩ, nhà điêu khắc Lê Công Thành.
  • Phát động cuộc thi ảnh nghệ thuật cấp quốc gia "Tự hào một dải biên cương" lần thứ IV
    Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã ban hành thể lệ Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật cấp quốc gia "Tự hào một dải biên cương" lần thứ IV. Thời gian nhận tác phẩm dự thi từ nay đến hết ngày 15/8/2026.
  • Phát huy sức lan tỏa của Cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại Thủ đô
    Đồng chí Nguyễn Trọng Đông, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội vừa ký ban hành Quyết định số 1460-QĐ/TU ngày 30/3/2026 về việc thành lập Ban Chỉ đạo Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ Sáu, năm 2026 trên địa bàn Thành phố Hà Nội, tạo cơ sở để tổ chức cuộc thi bài bản, hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức và lan tỏa giá trị trong toàn xã hội.
  • Hà Nội xếp hạng 6 di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh
    Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà vừa ký ban hành Quyết định 1458/QĐ-UBND về việc xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Nhu thắng cương - Mềm thắng cứng
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO