Lễ hội cầu mùa là một trong những lễ hội lớn với nhiều nét văn hóa đặc trưng, độc đáo và truyền thống của đồng bào dân tộc Sán Chay ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Lễ hội thường được tổ chức vào trước hoặc sau Tết Nguyên đán hằng năm.

Lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên trao Bằng công nhận di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia “Lễ hội cầu mùa của dân tộc Sán Chay” cho cộng đồng dân tộc Sán Chay tại Phú Lương. (Ảnh: Quân Trang/TTXVN)

Vào ngày tổ chức lễ hội cầu mùa, bà con trong làng chuẩn bị đầy đủ các lễ vật như thịt gà, thịt lợn, chuẩn bị đèn nến và các lễ vật khác. Đồ vật không thể thiếu trong khi làm lễ là những bức tranh cổ đi kèm. Một bộ tranh cổ đầy đủ của các thầy cúng gồm có 28 tờ tranh, từ tranh Ngọc Hoàng, tranh chiếu mệnh..., mỗi bức tranh được vẽ với những hình ảnh khác nhau, được dùng trong những dịp khác nhau. Ví dụ, tranh dùng trong lễ cúng người chết, tranh dùng trong lễ cúng cấp sắc, tranh dùng trong lễ cầu mùa. 

Bên cạnh các bức tranh, những đồ vật cần có trong lễ cúng cầu mùa là một thanh kiếm (hoặc đao), tượng trưng cho những dụng cụ làm đất trồng trọt… Khi lễ vật đã chuẩn bị xong, chủ lễ trong trang phục lễ tế bắt đầu hành lễ cầu xin các thần linh phù hộ cho dân làng quanh năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, muôn loài được sinh sôi nảy nở, làng xóm yên vui. Mọi người trong làng luôn mạnh khỏe, có cuộc sống ấm no… 

Lễ hội cầu mùa của đồng bào dân tộc Sán Chay ở Thái Nguyên mang tính nhân văn cao cả, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, là cầu nối tâm linh giữa đất trời và con người, thể hiện khát vọng chinh phục thiên nhiên của người dân lao động.

Tại sự kiện, Ban tổ chức đã tôn vinh hai làng nghề chè Cụm Khe Cốc, xóm Tân Thái, xã Tức Tranh và làng nghề chè xóm Trung Thành 2, xã Vô Tranh (huyện Phú Lương), được Hiệp hội làng nghề Việt Nam phong tặng danh hiệu “Đơn vị kinh tế-du lịch làng nghề tiêu biểu”.