Lan tỏa tri thức khoa học xã hội qua trưng bày chuyên đề

Trưng bày “Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội” mở đầu chuỗi sự kiện giới thiệu một số thành tựu nổi bật của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chào mừng kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4), Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Ngày Quốc tế Bảo tàng (18/5/2026); đồng thời hưởng ứng tinh thần của Nghị quyết 57- NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, góp phần tuyên truyền, lan tỏa nhận thức về vai trò của khoa học và công nghệ, đặc biệt là khoa học xã hội và nhân văn, trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trưng bày tập trung giới thiệu các công trình nghiên cứu có giá trị lý luận và thực tiễn, khẳng định vai trò của khoa học xã hội trong việc cung cấp luận cứ phục vụ hoạch định chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Nhiều kết quả nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ các vấn đề cơ bản về lịch sử, văn hóa, con người Việt Nam, đồng thời đóng góp trực tiếp vào phát triển kinh tế xã hội và tiến trình hội nhập quốc tế.

Nội dung trưng bày được tổ chức theo ba mạch chủ đề gồm: Tìm về cội nguồn văn hóa Việt Nam, Tư vấn chính sách quốc gia và Hội nhập quốc tế. Điểm nhấn nằm ở các tư liệu khảo cổ học và sử học phản ánh tiến trình hình thành và phát triển của lịch sử văn hóa dân tộc. Những phát hiện từ các di chỉ thời tiền sử đến các nền văn hóa Đông Sơn, Sa Huỳnh, Đồng Nai đã cung cấp thêm bằng chứng khoa học về thời đại các vua Hùng. Cùng với đó, các kết quả nghiên cứu tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), Thành nhà Hồ, khu di tích Lam Kinh (Thanh Hóa), Đông Triều, Yên Tử (Quảng Ninh) tiếp tục khẳng định sức sống bền bỉ và tầm vóc của nền văn hiến Việt Nam.

Một nội dung đáng chú ý là việc giới thiệu kết quả điều tra dân tộc học quy mô toàn quốc về danh mục 54 dân tộc Việt Nam, nền tảng quan trọng cho nghiên cứu cấu trúc tộc người, phân bố dân cư và bản sắc văn hóa. Trưng bày cũng công bố nhiều tư liệu quý của nhà dân tộc học Từ Chi, gồm bản vẽ, sổ điền dã, ảnh tư liệu, cùng các hiện vật phục vụ nghiên cứu thực địa. Hai bộ trang phục mới của dân tộc Chứt được xây dựng từ nhiệm vụ khoa học năm 2024 cũng được giới thiệu, thể hiện sự kết hợp giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn đời sống cộng đồng.

Cũng trong không gian trưng bày này, khách tham quan còn có cơ hội nắm bắt thêm các thông tin khoa học liên quan đến hoạt động tư vấn chính sách, được hình thành từ kết quả nghiên cứu của các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm. Trong lĩnh vực Triết học, các nghiên cứu đã cung cấp những luận cứ khoa học quan trọng vào việc cung cấp luận cứ khoa học cho Đảng và Nhà nước trong hoạch định đường lối, chính sách, đồng thời làm rõ những vấn đề cơ bản về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong thời gian qua.

Trong lĩnh vực kinh tế học, nhiều công trình tập trung luận giải mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đề xuất giải pháp về công nghiệp hóa, phát triển kinh tế tri thức, kinh tế vùng và kinh tế tuần hoàn. Ở lĩnh vực nhà nước và pháp luật, các nghiên cứu đã tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng và sửa đổi Hiến pháp, đồng thời đóng góp vào việc hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Ngoài ra, trong trưng bày này còn giới thiệu tới công chúng việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, qua đó mở ra những hướng phát triển mới cho nghiên cứu khoa học xã hội Việt Nam trên mọi lĩnh vực. Đồng thời, việc thiết lập mạng lưới hợp tác rộng với nhiều viện hàn lâm và tổ chức nghiên cứu uy tín trên thế giới đã góp phần nâng cao vị thế khoa học xã hội Việt Nam trong cộng đồng học thuật quốc tế.

Phát biểu tại lễ khai mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, việc lan tỏa tri thức khoa học đến với xã hội, gắn kết nghiên cứu với thực tiễn đời sống và chính sách phát triển quốc gia là một nhiệm vụ cấp thiết.

“Thông qua trưng bày này, chúng tôi mong muốn truyền tải một thông điệp sâu sắc: Khoa học xã hội không chỉ là lĩnh vực nghiên cứu học thuật, mà còn là nguồn tri thức quan trọng góp phần định hướng sự phát triển bền vững của quốc gia. Tôi tin tưởng rằng, trưng bày này sẽ để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp, góp phần lan tỏa những giá trị của khoa học xã hội, đồng thời khơi dậy niềm cảm hứng nghiên cứu, sáng tạo và cống hiến cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” ./.