(NHN) Sau những biến cố của lịch sử, hát xẩm trong tiửm thức người Hà Nội dường như dần đi và o quên lãng giữa những bộn bử của cuộc sống. Nhưng giử đây, xẩm không chỉ trở lại bởi dăm ba câu hát bên đường mà nó đã thực sự trở thà nh bộ môn nghệ thuật với niửm đam mê không dứt của những người đã trót một lần nghe xẩm.
Trung tâm nghiên cứu và Phát triển à‚m nhạc Việt Nam là một trong những cái nôi đà o tạo hát xẩm hiện nay và đã thu hút được số đông học viên theo học, trong đó phần lớn là các bạn trẻ đến từ khắp mọi miửn.
Một lớp học hát xẩm đặc biệt được khai giảng do Trung tâm nghiên cứu và Phát triển à‚m nhạc Việt Nam tổ chức đã thu hút được mọi tầng lớp trong xã hội, đặc biệt là các ban trẻ. Họ học hát xẩm có thể vì thú vui, vì thích nhưng điửu quan trọng hơn cả là họ đã ý thức được việc lưu giữ dòng nhạc kén người nghe nà y để không bị mai một.
Bạn Nguyễn Thị Hà , đang là sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho biết: Em thấy hát xẩm rất hay, lại được học miễn phí nên em học thôi.
Nhạc sĩ Thao Giang, Phó Giám đốc Trung tâm nghiên cứu và Phát triển à‚m nhạc Việt Nam cho biết: Sau khi hát xẩm được khôi phục và biểu diễn và o mỗi tối thứ 7 ở chợ đêm Đồng Xuân, đã có rất nhiửu người đến Trung tâm xin theo học và chiếm phần lớn là các bạn trẻ.
Những ngà y đầu mở lớp, cả Trung tâm vừa mừng vừa lo. Mừng vì đông người theo học nhưng lại lo không biết họ có theo được đến cũng hay không. Nếu được đà o tạo tốt và thêm một chút đam mê thì đây sẽ là những hạt giống nối tiếp thế hệ đi trước gìn giữ một loại hình âm nhạc độc đáo. Nhưng lại lo không biết học viên có thể bám trụ được với lớp bao lâu.
NSƯT Văn Ty cho biết: Trung tâm mở lớp học hát xẩm miễn phí nhằm thu hút mọi người đến với xẩm, cũng chỉ duy nhất với mục đích lưu truyửn lại nó.
Tuy lớp học được tổ chức hoà n toà n miễn phí nhưng cả thầy và trò đửu rất nghiêm túc, do phần lớn số lượng học viên đửu đang đi học, đi là m nên thời gian học chủ yếu thầy phải phụ thuộc và o trò.
Những học viên lớn tuổi đến Trung tâm như để tìm lại một chút gì đó ngà y xưa của Hà Nội, cô Đinh Thị Hiửn, ở Khu đô thị mới Linh Đà m cho hay: Từ nhà lên lớp học hơi xa, nhưng đến đây được học xẩm, cũng thấy đỡ buồn nên con cháu cũng ủng hộ cho lên học.
Còn bác Hồ Thị Thủy, ở mãi tận Từ Liêm những cũng lặn lội đi xe bus sang lớp học: Lớp học miễn phí nhưng chất lượng, tôi đang định rủ mấy bà hà ng xóm cùng đi học cho vui.
Không chỉ các cô bác lớn tuổi mà có những em nhử như Nguyễn Ngọc Anh, 10 tuổi quê ở Thái Bình nhân dịp nghỉ hè lên nhà bác chơi, được đi chợ đêm nghe hát xẩm cũng nằng nặc đòi bác cho đến học hát.
Nguyễn Hồng Đăng là con gái nghệ nhân xẩm Nguyễn Văn Gia cũng quyết học xẩm chỉ đơn giản để thay đổi định kiến là xướng ca vô loà i.
Xẩm có 8 điệu nhưng trước hết học viên sẽ được là m quen với các điệu dễ như xẩm tà u điện rồi đến các điệu khó hơn như huê tình, xẩm thập ân..Để hát được xẩm không chỉ đòi hửi năng khiếu mà còn cần đến sự khổ luyện của người học, phải nắm được ý tứ của bà i hát.
Hát xẩm phải luyến láy, tập trung cao độ nghe nhạc đệm cho chính xác. Xẩm khó ở chỗ khi mới chỉ nghe thì thấy rất dễ bởi vì ca từ mộc mạc đơn sơ nhưng điửu đó không đồng nghĩa với việc nó bản năng vô hồn, chỉ khi hát mới có thể hiểu được cái tinh tế của các nghệ nhân nên xẩm phải có những nốt tô đệm để nhấn, bộc lộ đựoc tình cảm trong từng câu chữ của mỗi bà i hát.
Chúng tôi không thu tiửn học phí ở lớp hát xẩm, nhưng cũng không có thù lao. Lớp học do các nghệ sử¹ trong Trung tâm đứng lớp truyửn dạy cho học viên một cách bà i bản nhất, và phải bằng chính niửm say mê với xẩm mới có thể giúp chúng tôi mới là m được điửu nà y. Nghệ sĩ Thao Giang cho biết.
Sau một thời gian đà o tạo, học viên nà o đáp ứng được nhu cầu và có chất giọng tốt sẽ được biểu diễn cùng với các nghệ sử¹ ở chợ đêm hay các chương trình mà Trung tâm tham gia.
Tiếng là nh đồn xa, các trường học trên địa bà n thà nh phố cũng gửi đến Trung tâm những bạn trẻ có khả năng ca hát để thà nh lập nhóm hát xẩm. Trung tâm cũng đặt ra các tiêu chí để tuyển chọn và đà o tạo số học viên từ các trường học, các nhà văn hóa của các quận huyện, yếu tố đầu tiên là niửm đam mê với xẩm sau đó Trung tâm sẽ đà o tạo những kĩ năng khác để các bạn thực sự là những truyửn nhân cho những bạn trẻ khác.
Trường đại học FPT là một trong số ít các trường đại học đã thà nh lập được CLB hát xẩm và có những hoạt động thường xuyên thu hút được thêm nhiửu bạn trẻ tham gia. Đây là thà nh công bước đầu của Trung tâm cũng như là cánh cửa mở ra niửm hy vọng mới cho sự trở lại của xẩm.