Hành trình đưa lịch sử đến gần hơn với giới trẻ: Khi những "Bông sen trong đá" ngát hương giữa lòng Thủ đô

Mở dòng ký ức từ những "Bông sen trong đá"

Được tổ chức tại không gian Trường THCS Ngô Sĩ Liên (số 27 Hàm Long, phường Cửa Nam), chương trình “Sen trong đá – Tâm sáng, lòng son” là sự kết hợp giữa nghệ thuật, triển lãm trực quan và các hoạt động tương tác giáo dục. Chương trình đã đưa các em học sinh bước vào một hành trình ngược dòng thời gian, tìm hiểu về cuộc đời, sự cống hiến và hy sinh thầm lặng nhưng phi thường của những người phụ nữ Việt Nam trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc. Đó là hình ảnh những nữ chiến sĩ giao liên nhạy bén, những nữ thanh niên xung phong mở đường qua ngàn bom đạn, hay những người mẹ hậu phương kiên cường.

Tên gọi “Sen trong đá” mang biểu tượng sâu sắc về phẩm chất kiên cường, bất khuất của các nữ chiến sĩ cách mạng, các nữ tù chính trị. Giữa chốn ngục tù tăm tối, kiên cố như vách đá kiên cố của kẻ thù, tâm hồn và lòng trung thành của họ vẫn nở hoa rạng rỡ, ngát hương như những đóa sen hồng. Thông qua hình thức livestream sinh động, những câu chuyện lịch sử không còn nằm yên trên trang sách mà trở nên sống động, chạm đến cảm xúc của hàng ngàn khán giả theo dõi qua màn ảnh nhỏ.

Tại chương trình, một trong những điểm nhấn lay động lòng người chính là hoạt động kể chuyện lịch sử và tìm hiểu tư liệu, hình ảnh trưng bày. Dưới sự dẫn dắt lôi cuốn của cán bộ thuyết minh Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, các em học sinh Trường THCS Ngô Sĩ Liên và khán giả theo dõi trực tuyến đã được lắng nghe những câu chuyện kiên trung của các nữ anh hùng dân tộc.

Đó là những kỷ vật đơn sơ nhưng chứa đựng tinh thần thép: chiếc áo tù sờn vải, những lá thư tay viết vội gửi về cho gia đình trước giờ ra sa trường, hay những chiếc khăn thêu bí mật trong xà kle. Mỗi vật chứng là một câu chuyện cảm động về tình đồng chí, tình yêu quê hương đất nước và niềm tin mãnh liệt vào ngày chiến thắng.

Đặc biệt, chương trình khéo léo lồng ghép các tiết mục nghệ thuật tái hiện hình ảnh người phụ nữ Việt Nam qua các thời kỳ. Âm nhạc hòa cùng ánh sáng và lời dẫn chuyện truyền cảm đã tạo nên một không gian nghệ thuật - lịch sử đầy cảm xúc, giúp thế hệ trẻ cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của độc lập, tự do ngày nay.

Khi lịch sử không còn là khoảng cách

Điểm khác biệt nổi bật của chương trình "Sen trong đá – Tâm sáng, lòng son" chính là tính tương tác cao, phần giao lưu và hỏi đáp giữa ban tổ chức, các chuyên gia lịch sử với các em học sinh đã diễn ra hết sức sôi nổi. Các em học sinh THCS Ngô Sĩ Liên đã đặt ra những câu hỏi đầy trăn trở: “Điều gì đã giúp các nữ tù chính trị vượt qua những trận đòn tra tấn dã man của kẻ thù?”, “Thế hệ trẻ ngày nay cần làm gì để nối tiếp tinh thần 'Sen trong đá'?”... Những câu trả lời thỏa đáng, chân thành từ các khách mời không chỉ giải đáp thắc mắc mà còn khơi dậy trong lòng các em niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Sự tự nhiên, hồn nhiên nhưng vô cùng nghiêm túc của các em học sinh khi tham quan không gian triển lãm “Sen trong đá” đã tạo nên những hình ảnh đẹp. Khi được trực tiếp nhìn ngắm, lắng nghe và chia sẻ cảm nhận, nhiều em học sinh xúc động cho biết những bài học lịch sử hôm nay sẽ theo các em suốt chặng đường trưởng thành, trở thành động lực để các em nỗ lực học tập, rèn luyện.

“Trước đây, em thường cảm thấy lịch sử là một môn học khá khó nhớ vì có quá nhiều mốc thời gian và sự kiện. Nhưng khi tham gia chương trình “Sen trong đá – Tâm sáng, lòng son” hôm nay, em thực sự cảm thấy xúc động và ngỡ ngàng. Khi nghe kể về sự kiên cường của các nữ tù chính trị trong lao ngục, em đã không cầm được nước mắt. Các cô, các bác dù bị tra tấn dã man nhưng vẫn giữ trọn một lòng với Tổ quốc, giống như bông sen thơm ngát vươn lên từ gian khó. Em cảm thấy vô cùng may mắn khi được sống trong hòa bình ngày hôm nay, và em tự hứa sẽ luôn nỗ lực học tập thật tốt để xứng đáng với sự hy sinh vô bờ bến của các thế hệ đi trước” - em Lê Phùng Quang Anh, học sinh trường THCS Ngô Sĩ Liên chia sẻ sau khi trải nghiệm chương trình.

Đổi mới phương thức giáo dục truyền thống trong kỷ nguyên số

Chương trình được UBND phường Cửa Nam chủ động livestream trên nền tảng mạng xã hội là một bước đi đột phá, thể hiện sự nhạy bén trong công tác tuyên truyền, giáo dục thế hệ trẻ. Sự kết hợp giữa mô hình bảo tàng truyền thống, nhà trường và công nghệ số đã xóa nhòa khoảng cách không gian, giúp thông điệp lịch sử lan tỏa rộng rãi không chỉ tới học sinh trên địa bàn phường mà còn tới đông đảo người dân, đoàn viên thanh niên ở nhiều địa phương khác.

Đồng chí Trịnh Ngọc Trâm - Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam chia sẻ, việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong các hoạt động văn hóa - xã hội là định hướng trọng tâm của địa phương. Chương trình livestream "Sen trong đá – Tâm sáng, lòng son" là minh chứng cho thấy lịch sử hoàn toàn có thể trở nên hấp dẫn, gần gũi với giới trẻ nếu biết chọn đúng cách tiếp cận và công cụ truyền tải phù hợp.

Chương trình giáo dục trải nghiệm “Sen trong đá – Tâm sáng, lòng son” không chỉ là một hoạt động hưởng ứng Tuần lễ học tập suốt đời, mà còn là minh chứng rõ nét cho sự phối hợp hiệu quả giữa UBND phường Cửa Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Trường THCS Ngô Sĩ Liên trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ.

Hành trình đưa lịch sử đến gần hơn với học sinh bằng những trải nghiệm trực quan đã góp phần bồi đắp lòng yêu nước, nhân cách và trách nhiệm xã hội cho các em. Qua những câu chuyện về sự hy sinh và nghị lực phi thường, lịch sử không còn là quá khứ đã khép lại, mà trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, hành trang cùng thế hệ trẻ bước vào tương lai./.