Hà Nội mở nhịp cầu văn hóa bằng những giai điệu jazz

Jazz làm giàu thêm nhịp sống văn hóa Hà Nội

Có một nét đặc trưng riêng trong những buổi biểu diễn âm nhạc tại hồ Gươm, đó là khán giả đến với chương trình bằng nhiều tâm thế khác nhau. Có người chủ động tìm đến để nghe nhạc, có người dừng chân trong lúc dạo phố, cũng có những du khách tình cờ bắt gặp sân khấu giữa không gian quen thuộc của trung tâm Hà Nội. Chiều 4/10, Nhà Bát Giác một lần nữa chứng kiến những cuộc gặp gỡ như thế khi NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club mang đến cho chương trình “Âm nhạc cuối tuần” nhiều tác phẩm Việt Nam và quốc tế.

Điểm nhấn của chương trình nằm ở sự chuyển đổi liên tục giữa những chất liệu âm nhạc khác nhau. Nếu nhạc hiệu “Hà Nội - Niềm tin và Hy vọng” của nhạc sĩ Phan Nhân mở đầu bằng một âm hưởng đã quen thuộc với nhiều thế hệ thì tiếp sau đó, chương trình mở rộng không gian với “In the Mood”, “The Shadow of Your Smile”, “On the Sunny Side of the Street”, “After You've Gone”, “Blue Monk”... Những tác phẩm thuộc nhiều phong cách và thời kỳ khác nhau lần lượt xuất hiện, tạo nên một dòng chảy âm nhạc đa dạng, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả.

Trong dòng chảy ấy, những ca khúc Việt Nam tạo nên những điểm nhấn cảm xúc đặc biệt. Khi ca khúc “Nhớ mùa thu Hà Nội” của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, qua phần thể hiện của ca sĩ Thủy Bùi mang đến sắc thái trữ tình, sâu lắng với những hình ảnh đặc trưng của Hà Nội xưa, gợi nhắc một Thủ đô vừa trầm mặc, thiêng liêng, hiển hiện trong tâm trí người yêu Hà Nội như tranh phố Phái, như cốm làng Vòng, hay những con đường mang hương hoa sữa nồng nàn tháng 10 thì giọng hát của ca sĩ Minh Thu tiếp nối cảm xúc ấy với ca khúc “Bây giờ tháng mấy” của nhạc sĩ Từ Công Phụng cùng hai tác phẩm “For Sentimental Reasons” và “I Get A Kick Out Of You”, đưa chương trình trở lại với chất Jazz và âm nhạc đại chúng quốc tế.

Cách xây dựng chương trình tạo nên một cuộc đối thoại tự nhiên giữa những giai điệu Việt Nam và thế giới. Ở đó, âm nhạc Việt Nam không đứng riêng trong một khoảng không hoài niệm; những tác phẩm quốc tế cũng không xuất hiện như những tiết mục mang tính minh họa cho hội nhập. Tất cả cùng hiện diện trong một chương trình dành cho công chúng Hà Nội, được thưởng thức trong một không gian công cộng giữa trung tâm thành phố.

Đó cũng chính là điểm khác biệt của “Âm nhạc cuối tuần”. Giá trị của chương trình vì thế được tạo nên từ cả âm nhạc lẫn cách âm nhạc hiện diện trong đời sống. Một tác phẩm jazz có thể vang lên giữa vườn hoa Lý Thái Tổ, bên hồ Gươm, giữa dòng người qua lại; một ca khúc đã quen thuộc với người Việt có thể được đặt cạnh những sáng tác quốc tế kinh điển. Những sự kết hợp ấy mở rộng cách công chúng tiếp cận nghệ thuật và làm cho không gian đô thị có thêm những trải nghiệm văn hóa giàu sức sống.

Khi không gian công cộng trở thành nơi gặp gỡ nghệ thuật

Nhà Bát giác trong những năm gần đây đang dần trở thành không gian quen thuộc của các hoạt động văn hóa cộng đồng quanh hồ Gươm. Các chương trình nghệ thuật được tổ chức tại đây tạo thêm lý do để người dân và du khách dừng lại, thưởng thức và khám phá khu vực hồ Gươm theo một cách khác. Không gian vốn gắn với cảnh quan và lịch sử của trung tâm Hà Nội được bổ sung những hoạt động nghệ thuật đương đại, qua đó tạo ra sự kết nối giữa di tích lịch sử với nhu cầu văn hóa của cộng đồng hôm nay.

Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu đặt con người ở vị trí trung tâm của phát triển văn hóa. Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định con người là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển văn hóa; đồng thời nhấn mạnh việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy giá trị truyền thống và tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại.

Với Hà Nội, những định hướng ấy đang được cụ thể hóa bằng Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội. Đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", khẳng định vị thế trung tâm văn hóa lớn của cả nước.

Từ góc nhìn đó, một chương trình âm nhạc tại hồ Gươm có thể được nhìn nhận như một hoạt động văn hóa có sức lan tỏa từ những trải nghiệm rất đời thường. Giá trị của chương trình nằm ở chính khả năng tạo ra một không gian để người dân gặp gỡ nghệ thuật, để du khách cảm nhận nhịp sống thành phố và để những giá trị văn hóa được tiếp nhận bằng cảm xúc thay vì chỉ qua những khái niệm trừu tượng.

Chương trình chiều 4/10 vì thế góp thêm một mảnh ghép cho diện mạo văn hóa Hà Nội. Thành phố có thể giữ lại những giai điệu đã trở thành một phần ký ức của mình, đồng thời dành chỗ cho những ngôn ngữ nghệ thuật đến từ nhiều nền văn hóa. Từ “Hà Nội - Niềm tin và hy vọng” đến “Blue Monk”, từ “Nhớ mùa thu Hà Nội” đến “The Girl from Ipanema”, sự hiện diện của các tác phẩm trong cùng một sân khấu cho thấy một đời sống âm nhạc có khả năng kết nối những khác biệt.

Đó cũng là tinh thần của một Hà Nội đang hướng tới xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, văn minh, hiện đại; phát huy bản sắc trong quá trình hội nhập và khuyến khích các hoạt động sáng tạo trong cộng đồng. Văn hóa Thủ đô được bồi đắp từ những giá trị lớn của lịch sử, đồng thời được hình thành mỗi ngày qua những hoạt động diễn ra trong đời sống của người dân.

Khi một không gian quen thuộc bên hồ Gươm trở thành nơi thưởng thức nghệ thuật, khi những tác phẩm Việt Nam có thể vang lên bên cạnh những tác phẩm kinh điển của thế giới, hình ảnh một Hà Nội văn hiến, năng động, sáng tạo và hội nhập được hình thành từ chính những trải nghiệm cụ thể của người dân và du khách./.