Hà Nội chủ động, trách nhiệm, sáng tạo xây dựng môi trường sống bền vững

Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố Hà Nội nhấn mạnh 5 quan điểm trọng tâm phát triển Thủ đô nhiệm kỳ 2025-2030, trong đó có “phát triển kinh tế nhanh, bền vững gắn với quá trình chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn. Lập, triển khai và quản lý quy hoạch đảm bảo khoa học, đồng bộ, ổn định lâu dài nhằm xây dựng đô thị xanh, thông minh, hiện đại…”.

Đồng chí Hà Minh Hải - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban tổ chức Thành ủy Hà Nội khẳng định, trong chiến lược phát triển Thủ đô thời kỳ mới, Thành phố xác định rõ yêu cầu phát triển nhanh nhưng bền vững, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống của người dân và xây dựng đô thị văn minh, hiện đại, đáng sống.

Thực tế phản ánh, trong bối cảnh Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức, trong đó có biến đổi khí hậu và áp lực đô thị hóa, việc phát triển hạ tầng xanh và không gian công cộng bền vững là một định hướng chiến lược then chốt, góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống, nâng cao sức chống chịu của đô thị và thúc đẩy phát triển bền vững. Đây không chỉ là yêu cầu cấp thiết của một Thủ đô văn minh, hiện đại mà còn là biểu hiện sinh động cho tầm nhìn phát triển “Hà Nội xanh, thông minh, hiện đại” trong kỷ nguyên mới.

Thạc sỹ Mai Thị Hương Giang (Tạp chí Cộng sản) cho biết, những năm qua, Thủ đô Hà Nội đã thể hiện rõ quyết tâm chính trị và sự nỗ lực cao trong việc triển khai đồng bộ nhiều chủ trương, chương trình và hành động cụ thể nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống, tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây không chỉ là yêu cầu cấp bách của tiến trình phát triển, mà còn là định hướng chiến lược trong xây dựng Thủ đô xanh, văn hiến, văn minh, hiện đại theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và các nghị quyết chuyên đề của Trung ương về phát triển đô thị, môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

Một trong những bước đi quan trọng thể hiện tư duy phát triển mới là việc Hà Nội hoàn thiện Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là bản quy hoạch tích hợp đầu tiên, không chỉ định hình không gian phát triển đô thị theo hướng hiệu quả, đồng bộ và bền vững, mà còn lồng ghép sâu sắc các yếu tố môi trường, quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các mục tiêu phát triển được gắn với định hướng sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên đất, nước, không khí; phát triển hạ tầng đô thị xanh; giảm phát thải và hạn chế tác động tiêu cực từ biến đổi khí hậu. Điều này cụ thể hóa định hướng trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng về việc: “Phát triển đô thị theo hướng thông minh, xanh, sinh thái, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu”.

“

Đẩy mạnh thích ứng với biến đổi khí hậu và xây dựng môi trường sống bền vững ở Thủ đô Hà Nội là hành động thiết thực góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII và hướng tới Đại hội XIV của Đảng.

Thạc sỹ Mai Thị Hương Giang (Tạp chí Cộng sản).

Cùng với tầm nhìn quy hoạch, Hà Nội đã chú trọng chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và đô thị thông minh. Thành phố đã đưa vào vận hành các tuyến xe buýt điện, triển khai mô hình xe đạp công cộng tại khu vực nội đô, qua đó từng bước thiết lập mạng lưới giao thông sạch, hướng tới mục tiêu không phát thải.

Đồng thời, Thành phố Hà Nội cũng đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi năng lượng sạch, sử dụng năng lượng mặt trời trong chiếu sáng công cộng, khuyến khích hộ gia đình, trường học, doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời mái nhà, giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Trong lĩnh vực môi trường đô thị, nhiều kết quả tích cực đã được ghi nhận. Hàng triệu cây xanh đô thị được trồng mới, phủ xanh các tuyến đường, công viên và khu dân cư, góp phần tạo dựng “lá phổi xanh” điều tiết vi khí hậu đô thị. Trên 50 hồ điều hòa đã được cải tạo, nạo vét, tăng cường năng lực thoát nước trong mùa mưa và điều hòa tiểu khí hậu khu vực. Đồng thời, nhiều công viên mới được quy hoạch, nâng tỷ lệ đất cây xanh công cộng trên đầu người, tiệm cận tiêu chuẩn 7-8 m²/người theo hướng đô thị hiện đại.

Đặc biệt, Thành phố Hà Nội là một trong những địa phương tiên phong cả nước trong việc thí điểm các mô hình đô thị sinh thái, kết hợp với hợp tác quốc tế sâu rộng trong công tác bảo vệ môi trường. Hà Nội đã phối hợp với các tổ chức quốc tế như JICA (Nhật Bản), KOICA (Hàn Quốc), UNDP và Ngân hàng Thế giới (WB) để triển khai các dự án giám sát chất lượng không khí, cải thiện hạ tầng xử lý nước thải, chất thải rắn và nâng cao năng lực cán bộ môi trường cấp cơ sở. Hà Nội cũng ứng dụng công nghệ quan trắc môi trường tự động, dữ liệu lớn (Big Data) và các phần mềm cảnh báo sớm chất lượng không khí, từng bước số hóa hệ thống quản lý môi trường đô thị theo hướng minh bạch, hiệu quả và kịp thời.

Về giao thông, Hà Nội đang triển khai hệ thống quản lý giao thông thông minh như sử dụng các công nghệ camera giám sát, cảm biến giao thông và dữ liệu lớn để điều phối giao thông, giảm tắc nghẽn và nâng cao hiệu quả lưu thông. Đặc biệt, Thành phố đang thúc đẩy chuyển đổi sang giao thông điện; các dự án phát triển xe buýt điện, taxi điện, và xe máy điện đang được triển khai trên diện rộng. Đồng thời, việc xây dựng cơ sở hạ tầng trạm sạc điện cũng được quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân sử dụng phương tiện xanh.

Trước bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng và vấn đề ô nhiễm môi trường là thách thức lớn, Hà Nội đang tìm kiếm những giải pháp công nghệ và mô hình quản lý chất thải hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Một trong những hướng đi quan trọng bởi Hà Nội ứng dụng công nghệ xử lý chất thải và triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn, hướng tới một tương lai bền vững và tiết kiệm tài nguyên.

Hà Nội đang đầu tư vào các dự án công nghệ đốt rác phát điện nhằm giải quyết vấn đề rác thải đô thị, đồng thời tận dụng chất thải để sản xuất năng lượng sạch. Ngoài ra, Thành phố còn đầu tư vào các nhà máy thu gom, xử lý nước thải hiện đại giúp giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước, cải thiện chất lượng sống của người dân.

Những kết quả trên phản ánh quyết tâm cao và sự chỉ đạo sát sao của Đảng bộ, chính quyền Thành phố trong việc hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng Thủ đô phát triển xanh, bền vững, hiện đại và thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu, đóng góp vào thực hiện mục tiêu “phát triển nhanh và bền vững đất nước” như Đảng đã đề ra. Đồng thời, đó cũng là biểu hiện sinh động của tinh thần chủ động, trách nhiệm, sáng tạo của Thủ đô Hà Nội trong hành trình hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc./.