Grgjeke Marinaj (Hoa Kỳ - Anbani)

Takya Đỗ dịch từ bản tiếng Anh | 07/10/2020 22:30

Nhà thơ Gjekë Marinaj đồng thời là nhà văn, dịch giả, nhà phê bình văn học. Ông sinh năm 1965 tại Shkodër phía Bắc Anbani, hiện ông dạy học tại Richland College ở Texas, Hoa Kỳ. Là chủ tịch đầu tiên của Hội Nhà văn Anbani - Hoa Kỳ. 

Gjekë Marinaj là nhà thơ gần gũi với bạn đọc Việt Nam. Ông đến Hà Nội lần đầu tiên vào tháng 6 năm 2014 nhân buổi ra mắt tập thơ song ngữ Việt - Anbani “Zanore në vesë - Những nguyên âm trong sương sớm” của Mai Văn Phấn. Sau đó ông đến Việt Nam thêm hai lần nữa tham dự Liên hoan Thơ châu Á - Thái Bình Dương do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. 

“Mới đây, Gjekë Marinaj gửi đến chúng tôi bài thơ của ông “Not  Words Enough for those Vietnamese Women” (Lời nào nói hết về những người con gái Việt Nam). Thông qua bản dịch của dịch giả Takya Đỗ, bạn đọc được chiêm ngưỡng vẻ đẹp nước Việt hòa quyện cùng tâm hồn phụ nữ Việt dưới nhãn quan của nhà thơ Gjekë Marinaj” - nhà thơ Mai Văn Phấn.
Nói sao cho hết về người con gái Việt Nam

Họ khiến ánh chiều tan vào điệu hát ru
Mà làn gió hóm hỉnh ân cần đang ngân nga ngoài nội;
Chiều chạng vạng thổi hồn vào mượt mà đêm tối
Và trút những vì sao xuống lòng họ như mưa;

Họ mê hoặc không gian và thời gian, hoàn toàn vô thức,
Khiến chúng hòa âm cao vút đỉnh trời:
Đâu là nhạc cụ và đâu là người chơi?
Họ chẳng màng phân biệt. 

Vũ trụ ngân vọng đến họ tình yêu bất tận  
Khi họ dõi những ánh mắt sáng long lanh 
Nhìn sông Hồng dâng trào đỏ thắm
Vào bộ ngực chân trời trống trải mông mênh.

Họ hất mái tóc đen huyền ngọc trai sang bên
Khiến Vịnh Bắc Bộ cồn cào dậy sóng,
Gương mặt họ in hình bóng
Vầng mặt trời chói lóa bởi tia nắng của chính mình.

Núi đồi nghiêng vai lộng lẫy gấm thêu,
Điểm tô bằng mùa màng rực sắc màu trên đó:
Đàn bồ câu thả chiếc lông ngợi ca phẩm cách họ,
Chúng di trú lên cao để biểu lộ tình yêu. 

Như những đóa hoa trinh nữ, vẻ huyền ảo diễm kiều 
Họ tỏa sáng đất Việt thêm một bầu trời rạng rỡ;
Họ múa theo tiếng nhạc thời gian và không gian ngâm ngợi
Và đan dệt cho khoa học một ADN mới.

Bằng những ngón tay, họ dàn dựng vũ điệu đặc sắc
Những bản sonnet rất hiếm người hiểu được,
Giăng tấm lưới từ bi của sự hy sinh,
Khiến rồng thiêng đất Việt phà khói lửa uy linh.

Cưỡi lên xe máy, đội mũ bảo hiểm
Họ dệt nên dải ngân hà thứ hai dưới cõi trần 
Phủ lên các tỉnh thành tấm lụa mỏng ánh trăng 
Như bày đom đóm phủ sáng phố phường. 

Với hoa lá ở sau lưng, họ có thể gây xáo động
Các cậu trai choáng váng, tâm trí chống chếnh vì mê hoặc - 
Một nghệ thuật nhiệm màu của người sống
Giữa cõi thực và cõi mộng. 

Khi họ đi qua, đừng nhìn chiếc nón lá đội đầu mà xét đoán,
Quả mâm xôi với vải thiều xin đừng nhầm lẫn.
Đức hạnh của họ được tô điểm bên trong trái nhãn,
Song sự ân cần của họ như làn gió hè dịu mát.

E lệ khiến màu cờ của họ ửng hồng khi đương đầu với địch,
Họ sẵn sàng giật ngôi sao vàng từ trái tim đỏ thắm  
Và gấp cánh sao thành đôi cánh máy bay phản lực,
Như tia sét chói lòa tấn công ở khắp mọi nơi. 

Rồi sóng gợn trùng dương với nụ cười của họ,
Những nụ hôn gió biến những gợn lăn tăn thành sóng cả
Hơi thở tinh khôi của họ hệt những cánh buồm óng ả
Khiến đất và nước thôi đối nghịch để cùng giao hoan.

Đâm chồi trên thiên đàng, nở hoa trong thế giới tự nhiên,
Họ để lại nơi nơi hình ảnh những thiên thần,
Một ảo tượng kéo dài màu nhiệm:
Mẫu hình thu nhỏ của nữ giới hân hoan. 

Mí mắt họ ẩn tàng bao huyền thoại xứ sở,
Những nhật ký chưa được viết ra của vua Lê Thánh Tông,
Một khu thờ tự mới trong Văn Miếu
Nơi tri thức đóng lên dấu ấn cháy bỏng của mình. 

Hỡi các nhà thư pháp, xin hãy coi niềm mong ước của tôi 
là lời cầu nguyện: 
Được vinh dự là một tỉnh thêm vào đất Việt* khi năm mới 
của họ đến.
(0) Bình luận
  • Nắng mơ trong biệt thự hoang
    Tôi bị nàng hút đi từ lần thấy hình đại diện Facebook trôi đến. Khoảnh khắc lúc nắng rây xuống những ngón tay thon cầm lọn tóc che nửa phần môi đỏ khiến cho bức selfie ấy đẹp huyền hoặc.
  • Nửa chân trời trong sương
    Làng tôi ven sông Yên, một nhánh sông quanh năm lững lờ chảy qua những bãi bồi ngập cỏ. Con đường đất dẫn vào làng uốn cong cong, bốn mùa nồng nàn hương hoa cỏ. Những buổi hoàng hôn, khi nắng đã dịu xuống phía cuối sông, đám hoa tím lại thẫm màu như có ai vừa rắc lên một lớp khói.
  • Bà phù thủy có cây vú sữa
    Chẳng hiểu vì sao tôi rất sợ khi thấy bà phù thủy nhà bên. Nhưng càng sợ lại càng tò mò, cứ muốn lén nhìn qua lỗ gạch để xem từng hành động của bà. Bà đang quét lá vú sữa, biết có ánh mắt đang theo dõi, liền ghé lại, làm tôi một pheng điếng hồn.
  • Những món quà của tạo hóa
    Tôi rất cô đơn, không có lấy một người bạn nào để gọi là thân. Vì không giỏi giao tiếp hay vì không tìm được người nào đủ tin tưởng để mở lòng mình ra, tôi không biết nữa, chỉ thấy mỗi khi lòng đầy lên là lại ước mình được rủ rỉ cùng Dung.
  • Lời hẹn mùa xuân
    Mùa đông năm nay đến sớm. Bầy chim én sửa soạn bay về phương Nam tránh rét khi hơi sương giá bắt đầu vương trên từng nhành lá. Én Nhỏ quàng lên cổ chiếc khăn cỏ mềm ấm áp, bịn rịn chia tay một mầm xanh bé xíu đang nép mình trên cành khẳng khiu. "Hẹn gặp lại cậu khi mùa xuân đến", Én Nhỏ vẫy vẫy đôi cánh.
  • Lời thì thầm mùa xuân
    Chiều muộn, Vân bước ra cầu thang dẫn xuống tầng một, thấy căn phòng nhỏ của nhà thơ Phan Đạt nằm phía cuối hàng lang vẫn còn sáng đèn. Trong phòng ông đang có khách, Vân chỉ định ghé vào chào ông trước khi về nhưng ông đã nhanh nhẹn lấy thêm một chiếc chén, rót nước mời: “Chị vào uống trà đã”.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • "Lời của Tre": Kể chuyện văn hóa Việt bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại
    Ngày 17/10, tại Hà Nội, Liên đoàn Xiếc Việt Nam trình diễn vở “Lời của Tre”, một trong 15 tác phẩm tiêu biểu tham gia Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026. Lấy hình tượng cây tre - biểu tượng của bản lĩnh, sự bền bỉ và sức sống dân tộc làm trung tâm, vở diễn kết hợp nghệ thuật xiếc, hình thể, âm nhạc và công nghệ sân khấu hiện đại, góp phần chuyển tải những giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.
  • Festival Bảo tồn Phát triển làng nghề toàn cầu: Kết nối để phát huy giá trị văn hóa
    Nhằm tôn vinh nét đẹp văn hóa truyền thống và tạo đà bứt phá cho ngành chế tác thủ công, Thành phố Hà Nội phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường sắp tổ chức Lễ hội Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất. Sự kiện quy tụ khoảng 200 đại biểu quốc tế đến từ 40 đến 50 quốc gia và vùng lãnh thổ trên khắp năm châu lục.
  • 60 năm Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội: Dấu ấn sau một chặng đường
    Cách đây 60 năm, Chi hội Văn nghệ Hà Nội - tiền thân của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội được thành lập với khoảng 200 hội viên. Từ một tổ chức Chi hội hoạt động trong những lĩnh vực văn học nghệ thuật, Hội đã phát triển thành tổ chức chính trị - xã hội nghề nghiệp quy tụ hơn 4.500 văn nghệ sĩ, thuộc 9 hội chuyên ngành. Chặng đường ấy cũng phản ánh quá trình hình thành, trưởng thành của đội ngũ sáng tạo và đời sống văn học nghệ thuật Thủ đô.
  • [Podcast] Nghị quyết số 13/2026/NQ- HĐND thực hiện điểm b, Khoản 1, Điều 14 Luật Thủ đô
    Thực hiện điểm b Khoản 1 Điều 14 Luật Thủ đô năm 2026, tại kỳ họp thứ Ba, HĐND TP Hà Nội khoá XVII đã thông qua Nghị quyết số 13/2026/NQ-HĐND quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hoá, quảng cáo trên địa bàn Thành phố Hà Nội
  • Tổ chức sự kiện cuối năm tại Hà Nội với dấu ấn riêng cùng Sen Xanh Event
    Tổ chức sự kiện cuối năm tại Hà Nội không chỉ là dịp tổng kết một năm, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp ghi nhận đội ngũ, tri ân đối tác và truyền tải định hướng mới. Một chương trình có câu chuyện rõ, trải nghiệm chỉn chu và cách vận hành hợp lý sẽ tạo dấu ấn bền hơn.
Đừng bỏ lỡ
  • Hà Nội tạo nền tảng pháp lý để phát triển đô thị theo mô hình TOD
    Với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại – Hạnh phúc trong thời kỳ mới; triển khai cơ chế đặc thù Luật Thủ đô 2026 có hiệu lực từ ngày 1/7, HĐND Thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND. Đây là văn bản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho công tác cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị và phát triển đô thị theo mô hình TOD.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Bên triền núi (Kỳ 1)
    Đường quanh núi thoai thoải, dài như sợi chỉ vô tận. Ở giữa sợi chỉ có một nhánh rẽ, dẫn đến một ngôi nhà thong dong bên triền. Chiếc xe đen bóng đi ngang qua rồi phanh gấp. Xe khựng lại, bước xuống là tôi, một cô gái với chiếc váy màu xanh, bình thường như mọi cô gái khác...
  • “Gặp em cô gái Việt Nam” - Bản tình ca tôn vinh vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam
    Ra mắt nhân dịp 20/10, ca khúc “Gặp em cô gái Việt Nam” của nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung như một lời tri ân đầy ý nghĩa dành cho những người mẹ, người phụ nữ Việt Nam - những người bằng tình yêu thương, sự bền bỉ và những hy sinh thầm lặng đã vun đắp hạnh phúc gia đình, góp phần làm nên vẻ đẹp của quê hương, đất nước.
  • Khi di sản văn hoá trở thành nguồn lực phát triển Thủ đô
    Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị xác định văn hóa là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước. Từ thực tiễn các hoạt động văn hóa sôi động tại Hà Nội trong tháng 10/2026, có thể thấy việc kết nối di sản với du lịch và công nghiệp sáng tạo đang mở ra hướng đi mới, góp phần chuyển hóa những giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế.
  • Dự thảo Nghị định sửa đổi quy định về nghệ thuật biểu diễn có nhiều điểm mới
    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến về Dự thảo Nghị định sửa đổi quy định về nghệ thuật biểu diễn đang thu hút sự chú ý khi đề xuất bãi bỏ hàng loạt thủ tục cấp phép. Thay vì phải chờ văn bản chấp thuận như trước, các đơn vị tổ chức biểu diễn, thi người đẹp hay liên hoan nghệ thuật sẽ chuyển sang cơ chế thông báo và chịu sự giám sát hậu kiểm từ chính quyền địa phương. Thay đổi này hứa hẹn cởi bỏ rào cản hành chính, mở ra không gian sáng tạo chuyên nghiệp hơn.
  • Phát động Cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật về thương binh, liệt sĩ và người có công
    Sáng ngày 15/10/2026, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chính thức phát động Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng. Đây là sự kiện có ý nghĩa thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), đồng thời góp phần triển khai Kết luận số 57-KL/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng và đồng hành cùng chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên cả nước.
  • Lùi thời gian tổ chức Festival Thu Hà Nội 2026
    Theo kế hoạch dự kiến ban đầu, Festival Thu Hà Nội năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 16 tháng 10 đến ngày 18 tháng 10 năm 2026 tại không gian Công viên Thống Nhất, phường Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, do phát sinh một số lý do khách quan, Ban Tổ chức đã quyết định tạm hoãn và lùi thời điểm diễn ra sự kiện sang một khoảng thời gian khác phù hợp hơn.
  • “Chuyện tình Khau Vai” đưa huyền thoại tình yêu vùng cao lên màn ảnh rộng
    Lấy cảm hứng từ câu chuyện tình yêu dang dở gắn với phiên chợ tình Khau Vai nổi tiếng, bộ phim điện ảnh cùng tên tái hiện vẻ đẹp thiên nhiên, phong tục và đời sống văn hóa của đồng bào vùng cao. Tác phẩm dự kiến khởi chiếu tại các rạp trên toàn quốc từ tháng 11/2026.
  • [Podcast] Tản văn: Hà Nội ở Sài Gòn
    Chuyến bay tới Sài Gòn của tôi sẽ khởi hành sau hai giờ đồng hồ nữa, vậy mà tôi vẫn loay hoay với đống đồ cá nhân. Mãi một hồi lâu tôi mới ra được đường lớn để bắt taxi tới sân bay Nội Bài...
  • Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Phát: Hành trình sáng tạo, làm mới sơn mài truyền thống
    Từ những bức tranh sơn mài trên mặt phẳng đến các tác phẩm tạo hình, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Phát (phường Sơn Tây, TP Hà Nội) đã lựa chọn một hướng đi riêng với chất liệu truyền thống. Quá trình học tập, thực hành và tìm tòi thiết kế, anh không chỉ khai thác những đặc trưng vốn có của sơn mài mà còn thử nghiệm cách làm mới, đưa chất liệu sơn mài đến gần hơn với không gian đương đại, bồi đắp hình ảnh sáng tạo của con người Thủ đô.
Grgjeke Marinaj (Hoa Kỳ - Anbani)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO