Аử nghị dân bầu trực tiếp Chủ tịch phường

Tại phiên họp của UBTVQH vử dự thảo luật Chính quyửn địa phương (CQАP) sáng 20/1, có 2 phương án tổ chức mô hình chính quyửn địa phương được đưa ra.

Phương án 1 là  địa bà n nông thôn tổ chức cấp chính quyửn đầy đủ HАND và  UBND ở 3 cấp đơn vị hà nh chính là  tỉnh, huyện, xã; địa bà n đô thị chỉ tổ chức cấp chính quyửn đầy đủ ở hai cấp tỉnh,thà nh và  quận, tại các phường chỉ tổ chức cơ quan hà nh chính. 

Phương án 2 là  tiếp tục quy định cấp chính quyửn địa phương đầy đủ ở tất cả các đơn vị hà nh chính, kể cả nông thôn và  đô thị.

Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Thái Bình. Ảnh: Minh Thăng

Các cơ quan tham gia soạn thảo và  thẩm tra dự thảo luật nghiêng vử phương án 1. Chủ tịch HАDân tộc QH Ksor Phước cho rằng:

"Giám sát quyửn lực quan trọng là  giám sát người ra quyết định. Quyết định của cấp nà o ảnh hưởng nhất đến dân? Theo tôi là  cấp Chính phủ và  tỉnh. Ở đô thị thì những thứ phục vụ nhân dân thường do cấp quận hoặc thà nh phố quản lý, là m có đúng luật không, lộng hà nh không, tham nhũng không là  ở cấp nà y. Аại biểu HАND dù là  cấp nà o cũng là  đại biểu của dân, HАND nên tập trung đến cấp quận, huyện thôi", ông Ksor Phước nói.

Ở cấp phường không tổ chức HАND thì nên để dân bầu trực tiếp Chủ tịch UBND phường, Chủ tịch HА Dân tộc QH đửn ghị. Аể giám sát quyửn lực của UBND phường, theo ông, có thể tăng số  lượng đại biểu HАND cấp trên, giám sát quyửn lực không nhất thiết phải cùng cấp.

Chủ nhiệm VPQH Nguyễn Hạnh Phúc cho rằng nhiệm vụ của UBND và  HАND phường rất ít, vì cấp nà y không là m kinh tế, chỉ là  thu tiửn điện, nước, vệ sinh, lo trật tự an ninh.

Cấp phường có quyửn lực lớn

Chủ nhiệm UB Tà i chính Ngân sách QH Phùng Quốc Hiển lại nhấn mạnh nguyên tắc trong Hiến pháp, đó là  ở đâu có chính quyửn thì ở đó có đủ HАND và  UBND.

Khác Chủ nhiệm VPQH, ông Hiển cho rằng cấp phường là  cấp quản lý nhiửu và  có quyửn lực lớn, từ kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, thu chi, quan hệ với người dân địa phương..., mà  cấp quận không thể quản lý hết được. 

Do đó, theo ông, thí điểm bử HАND "là  một bước thụt lùi không thể chấp nhận được".

Chủ nhiệm UB Tư pháp QH Nguyễn Văn Hiện cũng cho rằng, việc đánh giá HАND một số cấp không hiệu quả là  không thửa đáng.

"Ở nước ta với đặc thù là  một đảng lãnh đạo, ở đâu có UBND thì phải có HАND để thay mặt nhân dân giám sát hoạt động của chính quyửn. Phát triển kinh tế xã hội ở phường và  quận cũng phức tạp không khác gì huyện và  xã, tại sao chỗ có HАND chỗ không? Muốn là m mới nhưng liệu cái mới có thực sự tốt không hay chỉ là m rối" Nếu lấy ý kiến nhân dân, liệu người dân có đồng ý?", ông Hiện đặt vấn đử.

Chủ nhiệm VPQH Nguyễn Hạnh Phúc. Ảnh: Lê Anh Dũng

Kử³ vọng đột phá vử dân chủ

Chủ nhiệm UB các vấn đử xã hội QH Trương Thị Mai đưa ra kinh nghiệm của Nhật Bản 5 năm sau khi bử HАND cũng bử luôn cấp hà nh chính và  nhận định rằng đã để cấp hà nh chính thì phải có giám sát, đây là  "cặp đôi hoà n hảo".

Bà  đử nghị đưa phương án 2 đưa lên thà nh phương án 1. Аồng thời, trong phương án chính quyửn 3 cấp ở nông thôn và  2 cấp ở đô thị thì tăng thẩm quyửn của HАND quận và  đưa và o quy định đột phá là  dân bầu Chủ tịch UBND phường.

Theo Trưởng ban Công tác АB Nguyễn Thị Nương, qua giám sát 11 tỉnh, trong đó có 6 tỉnh thí điểm không thực hiện HАND huyện, quận, phường và  5 tỉnh tổ chức như luật hiện hà nh, có 8 tỉnh tha thiết đử nghị giữ các cấp chính quyửn như hiện nay. Khi không có HАND, ở các tỉnh nà y đã bổ sung АB HАND cấp trên, tăng giám sát của MTTQ và  các đoà n thể, nhưng vẫn không là m được.

Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nhận định việc thí điểm bử HАND báo cáo của các bên còn khác nhau, yêu cầu việc " tổng kết đà ng hoà ng, báo cáo chính xác" và  đưa ra một nhận định thống nhất trước trung ương và  QH.

Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Thái Bình cho hay để thuyết phục cho phương án 3 cấp ở nông thôn và  2 cấp ở đô thị sẽ có thêm quy định dân trực tiếp bầu và  giám sát Chủ tịch UBND phường ở nơi không có HАND. 

à”ng tin rằng đây sẽ là  một "đột phá vử dân chủ".