Đử nghị dân bầu trực tiếp Chủ tịch phường

Tại phiên họp của UBTVQH vử dự thảo luật Chính quyửn địa phương (CQĐP) sáng 20/1, có 2 phương án tổ chức mô hình chính quyửn địa phương được đưa ra.

Phương án 1 là địa bà n nông thôn tổ chức cấp chính quyửn đầy đủ HĐND và UBND ở 3 cấp đơn vị hà nh chính là tỉnh, huyện, xã; địa bà n đô thị chỉ tổ chức cấp chính quyửn đầy đủ ở hai cấp tỉnh,thà nh và quận, tại các phường chỉ tổ chức cơ quan hà nh chính.

Phương án 2 là tiếp tục quy định cấp chính quyửn địa phương đầy đủ ở tất cả các đơn vị hà nh chính, kể cả nông thôn và đô thị.

chính quyửn, địa phường, bầu trực tiếp, Chủ tịch phường

Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Thái Bình. Ảnh: Minh Thăng

Các cơ quan tham gia soạn thảo và thẩm tra dự thảo luật nghiêng vử phương án 1. Chủ tịch HĐDân tộc QH Ksor Phước cho rằng:

"Giám sát quyửn lực quan trọng là giám sát người ra quyết định. Quyết định của cấp nà o ảnh hưởng nhất đến dân? Theo tôi là cấp Chính phủ và tỉnh. Ở đô thị thì những thứ phục vụ nhân dân thường do cấp quận hoặc thà nh phố quản lý, là m có đúng luật không, lộng hà nh không, tham nhũng không là ở cấp nà y. Đại biểu HĐND dù là cấp nà o cũng là đại biểu của dân, HĐND nên tập trung đến cấp quận, huyện thôi", ông Ksor Phước nói.

Ở cấp phường không tổ chức HĐND thì nên để dân bầu trực tiếp Chủ tịch UBND phường, Chủ tịch HĐ Dân tộc QH đửn ghị. Để giám sát quyửn lực của UBND phường, theo ông, có thể tăng số lượng đại biểu HĐND cấp trên, giám sát quyửn lực không nhất thiết phải cùng cấp.

Chủ nhiệm VPQH Nguyễn Hạnh Phúc cho rằng nhiệm vụ của UBND và HĐND phường rất ít, vì cấp nà y không là m kinh tế, chỉ là thu tiửn điện, nước, vệ sinh, lo trật tự an ninh.

Cấp phường có quyửn lực lớn

Chủ nhiệm UB Tà i chính Ngân sách QH Phùng Quốc Hiển lại nhấn mạnh nguyên tắc trong Hiến pháp, đó là ở đâu có chính quyửn thì ở đó có đủ HĐND và UBND.

Khác Chủ nhiệm VPQH, ông Hiển cho rằng cấp phường là cấp quản lý nhiửu và có quyửn lực lớn, từ kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, thu chi, quan hệ với người dân địa phương..., mà cấp quận không thể quản lý hết được.

Do đó, theo ông, thí điểm bử HĐND "là một bước thụt lùi không thể chấp nhận được".

Chủ nhiệm UB Tư pháp QH Nguyễn Văn Hiện cũng cho rằng, việc đánh giá HĐND một số cấp không hiệu quả là không thửa đáng.

"Ở nước ta với đặc thù là một đảng lãnh đạo, ở đâu có UBND thì phải có HĐND để thay mặt nhân dân giám sát hoạt động của chính quyửn. Phát triển kinh tế xã hội ở phường và quận cũng phức tạp không khác gì huyện và xã, tại sao chỗ có HĐND chỗ không? Muốn là m mới nhưng liệu cái mới có thực sự tốt không hay chỉ là m rối" Nếu lấy ý kiến nhân dân, liệu người dân có đồng ý?", ông Hiện đặt vấn đử.

Chủ nhiệm VPQH Nguyễn Hạnh Phúc. Ảnh: Lê Anh Dũng

Kử³ vọng đột phá vử dân chủ

Chủ nhiệm UB các vấn đử xã hội QH Trương Thị Mai đưa ra kinh nghiệm của Nhật Bản 5 năm sau khi bử HĐND cũng bử luôn cấp hà nh chính và nhận định rằng đã để cấp hà nh chính thì phải có giám sát, đây là "cặp đôi hoà n hảo".

Bà đử nghị đưa phương án 2 đưa lên thà nh phương án 1. Đồng thời, trong phương án chính quyửn 3 cấp ở nông thôn và 2 cấp ở đô thị thì tăng thẩm quyửn của HĐND quận và đưa và o quy định đột phá là dân bầu Chủ tịch UBND phường.

Theo Trưởng ban Công tác ĐB Nguyễn Thị Nương, qua giám sát 11 tỉnh, trong đó có 6 tỉnh thí điểm không thực hiện HĐND huyện, quận, phường và 5 tỉnh tổ chức như luật hiện hà nh, có 8 tỉnh tha thiết đử nghị giữ các cấp chính quyửn như hiện nay. Khi không có HĐND, ở các tỉnh nà y đã bổ sung ĐB HĐND cấp trên, tăng giám sát của MTTQ và các đoà n thể, nhưng vẫn không là m được.

Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nhận định việc thí điểm bử HĐND báo cáo của các bên còn khác nhau, yêu cầu việc " tổng kết đà ng hoà ng, báo cáo chính xác" và đưa ra một nhận định thống nhất trước trung ương và QH.

Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Thái Bình cho hay để thuyết phục cho phương án 3 cấp ở nông thôn và 2 cấp ở đô thị sẽ có thêm quy định dân trực tiếp bầu và giám sát Chủ tịch UBND phường ở nơi không có HĐND.

à”ng tin rằng đây sẽ là một "đột phá vử dân chủ".