Cá chuối: Một loài cá nước ngọt (còn có nơi gọi là cá quả, cá lóc) rất chăm con.

Nghĩa bóng: Cha mẹ chịu mọi khó khăn, gian khổ, quên mình vì con cái.

Còn có câu: 

Cá chuối đắm đuối về con.

Chuyện kể:

Có một đàn rồng rồng (cá chuối non mới nở), sống ở ao. Chúng theo cá mẹ đi kiếm ăn, nhưng vì ao nhỏ, cá lại nhiều nên thức ăn chẳng có mấy. Đàn rồng rồng đói quá cứ nhao lên mặt nước mà chẳng kiếm được gì.

Một hôm có một con cóc ngồi trên bờ ao, thấy đàn rồng rồng nhịn đói, thương hại mới nói với cá chuối mẹ rằng: Ở trên bờ nhiều kiến lắm. Chị mà lên đây thì no cả tháng. Cá chuối mẹ mới hỏi: Ở trên đấy chị còn nhảy đi kiếm được, cứ như tôi, không chân, không tay, bắt thế nào được chúng. Cóc liền bảo: Kiến nó thích cái nhớt của chị lắm. Chị chỉ cần nằm trên bờ một lúc là chúng bu đến đầy. Chị tha hồ mà ăn. Cá chuối nghe có lý, lại nghĩ đến đàn con đang đói mà được ăn kiến thì nhanh lớn lắm. Nó đành liều thân, quăng mình nhày lên bờ ao. Nó nằm đó giả chết. Một con kiến thấy mùi cá tanh chạy đến, rồi hai con, ba con. Chỉ một lúc cả đàn kiến báo hiệu cho nhau kéo đến. Chúng hý hửng có bữa tiệc ngon lành. 

Tuy bị kiến cắn đau, lại thêm lên cạn da bị khô, nhưng cá chuối mẹ vẫn nghiến răng chịu đựng. Nó đợi cho đàn kiến bu đầy người, mới quăng mình nhảy xuống nước. Hàng ngàn con kiến nổi bồng bềnh trên mặt nước. Đàn rồng rồng xúm lại đớp thỏa thích.

Cứ như thế, lâu lâu thấy con đói quá, cá chuối mẹ lại nhảy lên bờ. kiếm kiến cho con ăn, các con khỏe và lớn nhanh quá. Nhưng một hôm, cá chuối mẹ nhảy lên quá xa bờ, nó lại chờ cho đàn kiến đến nhiều, da khô rộp cả lên, nó bèn vội vàng quăng mình xuống. Nhưng lúc đó cá chuối mẹ đã kiệt sức, nó vùng giẫy lung tung. Đến khi lăn được xuống ao thì chuối mẹ đã chết, nó bị chìm xuống tận đáy ao, đến chiều thì nổi lên. Biết chuyện cá chuối mẹ chết, con cóc thương xót mới nói rằng: Chị cá chuối  này mới đáng thương làm sao, tận tình với con, đắm đuối vì con mà chết.

Lại nói đàn rồng rồng không thấy mẹ về, biết mẹ chết chúng thương lắm, sau đó chúng bèn chia nhau đi kiếm mồi. Rồi chúng lớn lên, đến kỳ trưởng thành nở trứng sinh con. Theo kế kiếm ăn của mẹ trước đây, chúng cũng nhảy lên bờ cho kiến bu, rồi cũng có con lại đắm đuối vì con như mẹ chúng, nên chịu chung số phận như mẹ của mình.

Cá chuối nặng lòng vì con cho đến chết. Như truyện trên thì quả là loài vật cũng thấy rõ nghĩa vụ của mình. Chuyện này vừa là sáng kiến kiếm mồi cho con, vừa là cái nghĩa lớn để rồi phải hy sinh vì nghĩa cũng cam lòng. 

Chúng ta ai cũng có cha, có mẹ, mong rằng mỗi người sống cho đúng đạo làm con. Cuộc đời dù vất vả trái ngang nhưng tình cha, nghĩa mẹ mãi mãi là bất diệt:

“Mẹ là người có thể thay thế bất kỳ ai khác, nhưng không ai có thể thay thế được mẹ”

(Gaspard Mermillod)

“Nước biển mênh mông 

không đong đầy tình mẹ

Mây trời lồng lộng 

không phủ kín công cha”

(Thích Thiện Nghĩa)

“Người ta chẳng bao giờ trả xong nợ cho cha mẹ” (Aristotle)

“Đi khắp thế gian không ai tốt 

bằng mẹ”   

(Lời Đức phật)

“Vũ trụ có lắm kỳ quan nhưng kỳ quan đẹp nhất là trái tim người mẹ”

(Bersot)

“Hồi ức về mẹ bao giờ cũng tươi mát và sinh động. Ta càng xa tuổi thơ thì hồi ức đó càng rõ rệt, dễ hiểu và thân thiết”   

(N,V.Sengu nốp)

“Mẹ cha gánh vác hy sinh. 

Mẹ cha quên cà thân mình vì con” 

(Ca daoVN)

“Trái tim của người mẹ là trường học của đứa con” 

(H.W.Beeder)

“Nơi ẩn náu yên ổn nhất là lòng mẹ”   

(Thánh Frorian)