Phát huy vai trò của báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Tại phiên thảo luận "Phát huy vai trò của báo chí trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng" diễn ra sáng 20/6 trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 thu hút sự tham gia của đông đảo nhà quản lý, chuyên gia lý luận và những người làm báo.

Mở đầu chương trình, Đại tá, nhà báo Lê Ngọc Long nhấn mạnh: Hơn một thế kỷ qua, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc, gắn bó mật thiết với sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân. Báo chí không chỉ phản ánh hiện thực mà còn góp phần tạo dựng hiện thực; không chỉ truyền tải thông tin mà còn định hướng nhận thức, bồi đắp niềm tin và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước. Ngày nay, báo chí tiếp tục giữ vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; lan tỏa các giá trị chân - thiện - mỹ; đấu tranh với cái xấu, cái sai và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Theo Đại tá, nhà báo Lê Ngọc Long: Bước vào thời đại số, cuộc đấu tranh tư tưởng đã có những thay đổi căn bản. Các thế lực thù địch đang tận dụng internet, mạng xã hội, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để phát tán thông tin sai trái, xuyên tạc, kích động, chia rẽ và làm xói mòn niềm tin xã hội. Điều đáng lo ngại là nhiều luận điệu chống phá hiện nay không còn xuất hiện dưới dạng trực diện mà được ngụy trang dưới danh nghĩa phản biện, nghiên cứu học thuật, đấu tranh chống tiêu cực hoặc núp bóng các giá trị tiến bộ.

Từ thực tiễn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới, Đại tá Lê Ngọc Long đã đặt một câu hỏi chung cho các diễn giả đó là: “Nếu chỉ ra một thách thức lớn nhất hiện nay đối với báo chí trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, theo đồng chí đó là gì? Và nếu được chỉ ra một yêu cầu cấp thiết nhất đối với các tác phẩm báo chí bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay, theo đồng chí đó là gì?”.

Tại phiên thảo luận, PGS. TS Đỗ Chí Nghĩa, Ủy viên Thường trực Uỷ ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội, cho rằng xã hội hiện nay đang phải tiếp nhận một khối lượng thông tin khổng lồ mỗi ngày. Trong khi đó, người dân còn phải đối diện với nhiều áp lực của cuộc sống khiến khả năng tập trung, tìm hiểu thấu đáo các vấn đề lớn của đất nước bị hạn chế.

Theo PGS. TS Đỗ Chí Nghĩa, thách thức của báo chí không chỉ là cung cấp thông tin mà còn phải thu hút được công chúng tham gia vào những vấn đề liên quan đến vận mệnh của đất nước, giúp xã hội bình tĩnh hơn, nhân văn hơn trước những biến động của đời sống.

Các thế lực chống phá hiện nay không chỉ tạo ra thông tin giả mà còn chủ động pha trộn thật - giả, cắt ghép sự thật với những nội dung xuyên tạc nhằm tạo ra cảm giác mơ hồ, khiến công chúng không còn biết đâu là đúng, đâu là sai.

"Mục tiêu cuối cùng của họ không phải chỉ để người dân tin vào thông tin sai lệch mà là tạo ra tâm lý không còn tin vào bất cứ điều gì. Trong khi niềm tin của nhân dân chính là nguồn lực lớn nhất của quốc gia", PGS. TS Đỗ Chí Nghĩa phân tích.

Còn Thiếu tướng, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu cho rằng sự bùng nổ của không gian mạng và các nền tảng số xuyên biên giới đã làm thay đổi hoàn toàn môi trường truyền thông. Bất kỳ ai cũng có thể trở thành người phát tán thông tin, trong khi báo chí chính thống vẫn phải tuân thủ quy trình kiểm chứng nghiêm ngặt.

Theo ông, các thế lực thù địch hiện nay đang tập trung khai thác những “vùng xám nhận thức” trong xã hội. Các thông tin sai trái thường không phủ nhận hoàn toàn sự thật mà lồng ghép, cắt ghép hoặc bóp méo một phần sự thật nhằm tạo ra nghi ngờ, từng bước tác động vào niềm tin của người dân.

Theo PGS.TS Phạm Minh Sơn, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, nhiệm vụ của báo chí không chỉ là phản bác cái sai mà còn phải giúp công chúng nhận diện đúng - sai, từ đó xây dựng "sức đề kháng" trước những luận điệu xuyên tạc

"Trong cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tượng của Đảng, báo chí phải hướng tới hai mục tiêu. Nhiệm vụ đầu tiên là phải đấu tranh chống lại những thông tin sai trái, thù địch; nhiệm vụ quan trọng lớn thứ hai của báo chí chính là phải xây dựng được niềm tin của công chúng. Để xây dựng được niềm tin ấy thì phải nêu lên những vấn đề sự thật đã được kiểm chứng, bằng đối thoại, bằng những giá trị nhân văn, giúp công chúng phân biệt rõ cái đúng, cái sai và nâng cao khả năng nhận diện những thông tin sai trái", PGS.TS Phạm Minh Sơn nhấn mạnh.