Obama kêu gọi khởi đầu mới, người Hồi giáo chử hà nh động

Thông điệp hoà bình

Hôm qua, phát biểu trước hơn 1 triệu người Hồi giáo ở Cairo, Ai Cập, chặng dừng chân thứ hai trong chuyến công du đầu tiên đến Trung Đông, Tổng thống Barack Obama đã kêu gọi xoá bử những ý kiến bất đồng giữa phương Tây nói chung và Mử¹ nói riêng với thế giới Hồi giáo, đử nghị có sự tôn trọng lẫn nhau, lật sang một trang mới trong quan hệ hai bên vốn đã bị suy thoái nặng nử dưới thời tổng thống Bush.

à”ng cảnh báo nguy cơ chạy đua chế tạo vũ khí hạt nhân tại vùng Cận Đông có thể dẫn khu vực nà y và o con đường vô cùng nguy hiểm. Vử vấn đử Israel “ Palestine, Obama vừa bà y tử sự ủng hộ nguyện vọng thà nh lập quốc gia của người Palestine vừa nhắc lại mối quan hệ bang giao không lay chuyển giữa Mử¹ và Israel. à”ng nói quân đội Mử¹ không muốn ở Iraq hay Afghanistan mãi và đử xuất tôn trọng lẫn nhau trong quan hệ với Iran.

Tổng thống Obama tuyên bố sau nhiửu thập niên bực dọc và thiếu tin tưởng, đây là thời điểm dà nh cho sự thà nh thực, cho đối thoại, và cho một khởi đầu mới. Tôi đến Cairo nà y để mưu tìm một khởi đầu mới giữa Mử¹ và người Hồi giáo trên khắp thế giới; một sự khởi đầu dựa trên quyửn lợi chung và sự tôn trọng lẫn nhau, một sự khởi đầu dựa trên chân lý rằng nước Mử¹ và Hồi giáo không phải là cá biệt, và không cần phải cạnh tranh lẫn nhau, ông nói.

Tôi tin tưởng rằng muốn tiến tới, chúng ta phải nói tháº³ng ra với nhau những điửu chứa chất trong lòng chúng ta, và quá nhiửu khi những điửu đó chỉ được nói ra sau những cánh cửa khép kín. Phải có một nỗ lực bửn vững lắng nghe nhau, học hửi lẫn nhau, tôn trọng lẫn nhau, và tìm ra một quan điểm chung.

Tổng thống Obama cho rằng các vấn đử phải được giải quyết qua tinh thần hợp tác, và phải trực diện đối đầu với các căng tháº³ng. Các phần tử cực đoan đang lợi dụng các bất đồng và sát hại dân chúng ở nhiửu quốc gia có nhiửu tôn giáo. Điửu quan trọng là đử cập trực tiếp đến tất cả các vấn đử đã gây hiửm khích trong quá khứ, từ các cuộc chiến tranh ở Iraq và Afghanistan cho đến tiến trình hòa bình giữa Israel và người Palestine. Phía Palestine phải từ bử bạo động và Israel phải ngưng các hoạt động lập cư. Tất cả các bên phải nhìn và o thực tế tình hình một cách thực tâm và cởi mở.

Tổng thống Obama cũng nói đến sự cần thiết phải hợp tác để ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân và đử cập cụ thể đến các tham vọng hạt nhân của Iran.

Tổng thống Mử¹ phát biểu trong một hội trường đông nghẹt người tại khuôn viên rộng lớn của trường Đại học Cairo. Nhưng thính giả mà ông nhắm tới còn đông hơn nhiửu: đó là hơn 1,5 tỷ người Hồi giáo trên khắp thế giới.

Cần hà nh động nhiửu hơn lời nói

Người phát ngôn của Tổng thống Palestine gọi thông điệp của Tổng thống Mử¹ là sự khởi đầu tốt đẹp hướng tới một chính sách mới của Mử¹ ở Trung Đông. Nhưng tại Jerusalem, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vẫn chưa có phản ứng gì, sau những bất đồng với Obama vử vấn đử một nhà nước Palestine và khu định cư Do thái ở khu Bử Tây.

Chính phủ Iraq gọi đây là thời khắc lịch sử và quan trọng, phản ánh một đường hướng tích cực của chính phủ mới ở Washington. Trong khi đó, người phát ngôn của lực lượng Hamas ở Dải Gaza và đại diện nhóm Hezbollah ở Li-băng thì nói bà i phát biểu cho thấy không có gì thay đổi trong chính sách của Mử¹.

Không phải ngẫu nhiên mà Tổng thống Mử¹ chọn đại học Cairo, chiếc nôi của xu hướng bà i Mử¹ tại Ai Cập, để chìa bà n tay hoà giải đến 1,5 tỷ người Hồi giáo. Nhưng trong phản ứng đầu tiên, dư luận Ai Cập cho rằng còn quá sớm để đánh giá liệu thông điệp dà i 55 phút của ông có là m dịu đi mối quan hệ vốn đã rạn vỡ giữa Mử¹ và người Hồi giáo như các quan chức ở Nhà Trắng hy vọng hay không.

Theo giới học giả Hồi giáo, rút cục, người Hồi giáo sẽ đánh giá Obama qua những chính sách chứ không phải qua lời nói.

Họ chỉ ra rằng tại Trung Đông, Washington cố gắng đưa thế đa cực và o chính sách ngoại giao nhưng không đạt được kết quả nà o đáng kể.

Vử vấn đử hạt nhân của Iran, vai trò của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IAEA) được Mử¹ hậu thuẫn không ngăn chặn được chương trình hạt nhân của chính quyửn Hồi giáo. Nếu thái độ của Washington vẫn cứng rắn không khoan nhượng với vấn đử nà y, thì ngược lại, một bản báo cáo của các cơ quan tình báo Mử¹ được tiết lộ trong nhiệm kử³ hai của ông Bush đã là m tan biến mọi khả năng dùng giải pháp quân sự trừng phạt Iran. Mử¹ còn yêu cầu Israel không được ra tay.

Tại Li-băng, Washington cũng thúc đẩy được một nghị quyết của Hội đồng Bảo an không cho Syria can thiệp và o nội tình nước láng giửng, nhưng trên thực tế phong trà o nổi dậy Hezbollah vẫn được Syria viện trợ vũ khí.

Đặc biệt, với cuộc xung đột Israel-Palestine, Mử¹ dưới thời ông Bush cũng cố gắng lôi kéo Liên minh châu à‚u, Liên Hợp Quốc và Nga và o cuộc. Nhưng khủng hoảng nội bộ tại Israel và phân hóa trong hà ng ngũ Palestine đã là m bế tắc tình hình.

Họ cũng chỉ ra những cuộc chiến tranh ở Iraq và Afghanistan mà Mử¹ đang sa lầy.

Các học giả kết luận: Lời nói của Obama cháº³ng có nghĩa gì. Chính sách của Mử¹ sẽ phải thay đổi. Là một nhà diễn thuyết có tà i, nhưng để thay đổi cả bộ máy chính sách ngoại giao nặng nử của Mử¹ không phải là nhiệm vụ dễ dà ng với Obama, đặc biệt khi lợi ích của Mử¹ - ở nhiửu phương diện, vẫn như nhau cho dù ai là ông chủ Nhà Trắng.