IOAA 2026: Lần đầu Hà Nội tổ chức một kỳ Olympic khoa học quốc tế quy mô lớn
Ngày 21/9, tại Đại học Phenikaa, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì họp báo cung cấp thông tin về Olympic thiên văn và vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX năm 2026 (IOAA 2026).
Đây là lần đầu Hà Nội tổ chức một kỳ Olympic khoa học quốc tế quy mô lớn. Đại học Phenikaa là địa điểm chính diễn ra các hoạt động chuyên môn và điều hành kỳ thi.

Theo Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền, Phó Trưởng ban Thường trực Ban tổ chức IOAA 2026, kỳ thi diễn ra từ ngày 25/9 đến 5/10. Thành phố đã chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất, an ninh, an toàn và hậu cần, hướng tới tổ chức kỳ thi nghiêm túc, chuyên nghiệp, đồng thời tạo không khí thân thiện cho các đoàn quốc tế.
IOAA 2026 là sự kiện giáo dục - khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, góp phần phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý thiên văn; đồng thời mở rộng giao lưu học thuật, trao đổi khoa học và hợp tác quốc tế.
IOAA 2026 quy tụ 490 đại biểu quốc tế, gồm 5 thành viên Hội đồng quốc tế và 485 người tham dự. Trong số này có 320 thí sinh, 124 lãnh đội, 37 quan sát viên và 4 khách mời.

Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, trong đợt khảo sát từ ngày 29/6 đến 4/7, Đoàn khảo sát của Ủy ban IOAA quốc tế đã kiểm tra cơ sở vật chất phục vụ kỳ thi và đánh giá cao các điều kiện tại đây, đặc biệt là nhà chiếu hình vũ trụ với hệ thống thiết bị hiện đại. Ban Lãnh đạo IOAA quốc tế đã ghi nhận sự chuẩn bị nghiêm túc, đánh giá cao điều kiện cơ sở vật chất, đặc biệt là Nhà chiếu hình vũ trụ với hệ thống trang thiết bị hiện đại, có tính năng vượt trội.
Điểm khác biệt của Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở việc sử dụng các thiết bị và hạ tầng chuyên môn như kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3, Nhà chiếu hình vũ trụ có mái vòm đường kính 16 mét, hệ thống máy chiếu Sony GTZ380, phần mềm SkyExplorer và phần mềm chấm thi Olympify.
IOAA được tổ chức lần đầu vào năm 2007 tại Thái Lan. Kỳ thi năm nay tại Hà Nội quy tụ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự, gồm 67 đội, trong đó có 65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam, với 320 thí sinh tranh tài.
Việt Nam dự kiến tham dự IOAA 2026 với 10 học sinh. Kể từ lần đầu tham gia IOAA năm 2016 tại Ấn Độ đến nay, đội tuyển Việt Nam đã liên tục đạt thành tích cao ở các kỳ thi tại Thái Lan, Trung Quốc, Hungary, Colombia, Georgia, Ba Lan, Brazil...

Kỳ thi gồm 4 nội dung: Lý thuyết, phân tích dữ liệu, quan sát và đồng đội. Ở phần thi lý thuyết, thí sinh giải các bài toán chuyên sâu về thiên văn học và vật lý thiên văn. Phần phân tích dữ liệu yêu cầu thí sinh xử lý, phân tích và diễn giải dữ liệu thiên văn.
Phần thi quan sát gồm thi sử dụng kính thiên văn và thi tại nhà chiếu hình vũ trụ. Lịch thi có thể được điều chỉnh khi cần thiết do điều kiện thời tiết, an toàn hoặc yêu cầu chuyên môn. Ở phần thi đồng đội, các thí sinh phối hợp giải quyết nhiệm vụ chuyên môn theo quy định của IOAA.
Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh; trưởng đoàn thực hiện việc dịch đề theo quy trình chuyên môn và bảo mật của IOAA. Kết quả, huy chương, giải thưởng và giấy chứng nhận được Hội đồng quốc tế và Ban Giám khảo xem xét, phê duyệt theo Điều lệ IOAA.
Để bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, Ban Tổ chức cũng chuẩn bị các phương án về an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy, an toàn thông tin, y tế, an toàn thực phẩm và ứng phó các tình huống đột xuất.
Bên cạnh các phần thi, Ban Tổ chức bố trí chương trình giao lưu văn hóa và tham quan những di sản, danh thắng tiêu biểu của Hà Nội như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Làng gốm Bát Tràng, giúp bạn bè quốc tế cảm nhận sâu sắc về truyền thống hiếu học và nét đẹp văn hóa ngàn năm văn hiến của Hà Nội.
Lễ Khai mạc Kỳ thi sẽ diễn ra vào lúc 15h ngày 26/09/2026 tại Đại học Phenikaa. Các phần thi và hoạt động giao lưu sẽ được tổ chức từ ngày 27/09 đến ngày 03/10/2026.
Lễ Bế mạc và trao giải sẽ được tổ chức vào lúc 15h ngày 04/10/2026 tại Đại học Phenikaa. Chương trình có thể được điều chỉnh khi cần thiết do yêu cầu chuyên môn, thời tiết, an toàn hoặc công tác tổ chức.