Huy động nguồn lực trí thức khoa học phát triển kinh tế- xã hội ở các địa phương trong kỷ nguyên số

Nhằm góp phần hiện thực hóa chủ trương này, Viện Công nghệ và Sức khỏe trực thuộc Liên hiệp Các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đang xây dựng và triển khai mô hình Diễn đàn Khoa học Quốc gia phục vụ phát triển địa phương, tạo cầu nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức đổi mới sáng tạo trong cả nước.

Theo các chuyên gia, nhiều địa phương hiện nay đang đứng trước yêu cầu cấp thiết về chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển. Tuy nhiên, không ít vấn đề vẫn cần được nghiên cứu chuyên sâu, có luận cứ khoa học và thực tiễn để hỗ trợ quá trình hoạch định chính sách cũng như tổ chức thực hiện.

Trong khi đó, Việt Nam có đội ngũ đông đảo các nhà khoa học, giảng viên, chuyên gia và nhà nghiên cứu đang công tác tại các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước. Đây là nguồn lực tri thức quan trọng có thể đóng góp trực tiếp vào quá trình phát triển của địa phương nếu được kết nối và huy động hiệu quả.

Xuất phát từ thực tiễn đó, Viện Công nghệ và Sức khỏe đề xuất triển khai Chương trình phối hợp giữa UBND các tỉnh, thành phố và Viện Công nghệ và Sức khỏe giai đoạn 2026–2030, hướng tới mục tiêu hình thành cơ chế hợp tác thường xuyên nhằm huy động nguồn lực trí thức khoa học phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số địa phương.

Điểm nổi bật của mô hình là việc tổ chức các Diễn đàn khoa học quốc gia về phát triển địa phương, trong đó bao gồm nhiều hội thảo khoa học chuyên đề theo từng lĩnh vực như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, nông nghiệp công nghệ cao, y tế thông minh, giáo dục số, phát triển du lịch, kinh tế biển, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo.

Các hội thảo chuyên đề được tổ chức theo quy trình học thuật chặt chẽ với hoạt động tiếp nhận bài báo khoa học, phản biện độc lập, biên tập và xuất bản kỷ yếu khoa học có mã số ISBN và DOI. Qua đó tạo điều kiện để các nhà khoa học trên cả nước tham gia nghiên cứu, đề xuất giải pháp và công bố các kết quả nghiên cứu gắn với nhu cầu thực tiễn của địa phương.

Không chỉ là diễn đàn học thuật, chương trình còn hướng tới việc xây dựng hệ sinh thái hợp tác giữa Nhà nước – Nhà khoa học – Nhà doanh nghiệp, góp phần đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo đại diện Viện Công nghệ và Sức khỏe, bên cạnh hoạt động nghiên cứu và xuất bản khoa học, chương trình còn chú trọng công tác truyền thông khoa học, quảng bá tiềm năng phát triển của địa phương, kết nối doanh nghiệp, xúc tiến đầu tư và huy động các nguồn lực xã hội hóa phục vụ phát triển khoa học công nghệ.

Thông qua các diễn đàn và hội thảo chuyên đề, các địa phương có thêm cơ hội giới thiệu các định hướng phát triển, nhu cầu đổi mới công nghệ và các chương trình trọng điểm tới cộng đồng chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Đồng thời, đây cũng là kênh tham vấn chính sách quan trọng giúp lãnh đạo địa phương tiếp cận các góc nhìn khoa học đa chiều, nâng cao chất lượng công tác quản lý và điều hành.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, việc hình thành các diễn đàn khoa học quy mô quốc gia gắn với nhu cầu phát triển của từng địa phương sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn, giữa nhà khoa học và cơ quan quản lý, từ đó nâng cao hiệu quả ứng dụng tri thức vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

Với định hướng lấy nhu cầu của địa phương làm trung tâm, lấy tri thức khoa học làm nền tảng và lấy đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển, mô hình phối hợp giữa Viện Công nghệ và Sức khỏe với các địa phương được kỳ vọng sẽ trở thành kênh kết nối hiệu quả, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn mới.