Hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô xanh, thông minh, bền vững

Sáng 16/10, tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng đã trình bày tham luận với chủ đề “Xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô xanh, thông minh, bền vững”.

Tạo đột phá tăng trưởng mạnh, thực hiện sứ mệnh dẫn dắt và lan tỏa

Phát biểu tham luận tại Đại hội, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, trong bối cảnh toàn cầu hóa, cạnh tranh chiến lược không chỉ về công nghệ hay thương mại, mà còn là cạnh tranh về mô hình phát triển với việc nắm bắt xu hướng, tận dụng thời cơ, làm mới các động lực truyền thống và tìm ra động lực tăng trưởng mới. Để vượt qua mô hình tăng trưởng dựa quá nhiều vào tài nguyên, vốn đầu tư, lao động giá rẻ, thiếu tính bền vững do gặp phải các giới hạn; nhất thiết, cần lấy đổi mới sáng tạo làm động lực chính, khơi dậy sức mạnh nội sinh, hướng tới mô hình phát triển bền vững dựa trên 5 yếu tố cốt lõi: tri thức - công nghệ - con người - quản trị và văn hóa.

Ở trong nước, Trung ương đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các biện pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, coi đây là động lực phát triển chủ yếu.

Thủ đô Hà Nội với khát vọng phát triển vươn lên cùng “3 tầm nhìn: Văn hiến - Văn minh - Hiện đại” và “4 giá trị: tiên phong - xanh - thông minh - bền vững”, với “tư duy Thủ đô và hành động Hà Nội”, các giải pháp đề ra trong Báo cáo chính trị Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ Thành phố đã xác lập mô hình tăng trưởng dựa trên các trụ cột: khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tạo đột phá tăng trưởng mạnh để Thủ đô thực hiện sứ mệnh dẫn dắt và lan tỏa phát triển, góp phần cùng cả nước thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng.

Giai đoạn 2021-2025 là hành trình đầy thử thách nhưng với sự đoàn kết, bản lĩnh, sáng tạo và quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô, Hà Nội đã vươn lên mạnh mẽ, đạt thành tựu quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực; đặc biệt, tăng trưởng kinh tế đã tạo nên “3 điểm sáng: tốc độ cao - chất lượng tốt - từng bước thông minh”, bước đầu đã xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thành phố Hà Nội đã định hướng phát triển thông minh theo đúng tinh thần của các Nghị quyết, kết luận của Trung ương và các Quy hoạch của Thủ đô: (1) Thúc đẩy phát triển dữ liệu dùng chung, xây dựng nền tảng, hạ tầng số, đô thị thông minh; hình thành Trung tâm Dữ liệu, Trung tâm điều hành IOC và Trung tâm đổi mới sáng tạo; (2) Phát triển công nghiệp công nghệ cao (giá trị tăng thêm tăng trên 7%/năm, tỷ trọng chế biến chế tạo 18-20% GRDP, kinh tế số chiếm khoảng 23% GRDP); (3) Hoàn thành 11/22 nhiệm vụ thể chế hóa Luật Thủ đô 2024; HĐND Thành phố đã thông qua 6 Nghị quyết chuyên đề vào ngày 29/9/2025 để triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị (cụ thể hóa chính sách về: Sàn Giao dịch công nghệ; Quỹ đầu tư mạo hiểm; Trung tâm đổi mới sáng tạo; Mô hình thử nghiệm có kiểm soát Sandbox…); (4) Bước đầu đã hình thành vùng động lực phát triển khoa học công nghệ, điển hình như: Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Khu công nghệ Sinh học 199 ha….; hình thành mạng lưới R&D; thực hiện liên kết "ba nhà", mở rộng quan hệ quốc tế, thu hút các tập đoàn công nghệ cao.

Đồng thời, kiên trì thực hiện phát triển xanh trong các lĩnh vực với việc thực hiện đồng bộ các biện pháp kiểm soát ô nhiễm, phục hồi nguồn nước tại các sông, hồ; đẩy mạnh phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, tăng cường thu gom và xử lý chất thải nguy hại bằng công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường, kết hợp thu hồi năng lượng.

Tiếp tục xây dựng các cơ chế đặc thù

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, trong giai đoạn phát triển mới, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng hàng năm từ 11% trở lên, GRDP bình quân đầu người năm 2030 đạt 12.000 USD.

Nhằm hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô xanh, thông minh, bền vững trên cơ sở xác lập mô hình tăng trưởng lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chủ yếu; đồng thời, chú trọng các lĩnh vực văn hóa, xã hội, an sinh, môi trường, hướng tới mục tiêu người dân có cuộc sống hạnh phúc hơn, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng tham góp 5 giải pháp hành động:

Một là, đột phá thể chế, tiếp tục xây dựng các cơ chế đặc thù, coi đây là khâu “đột phá của đột phá”: Xây dựng các cơ chế thí điểm công nghệ mới, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, phát triển năng lượng tái tạo; tiếp tục hoàn thiện các văn bản thi hành Luật Thủ đô 2024, tập trung triển khai thực hiện Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị; hình thành trung tâm khoa học công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp quốc gia, tầm cỡ quốc tế tại các khu vực phát triển đô thị phía Tây, Bắc của Thủ đô theo quy hoạch; xây dựng Đề án hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa của Thành phố giai đoạn 2026-2030 nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, từng bước tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, trở thành nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng quốc tế, với hệ thống các doanh nghiệp hỗ trợ ngày càng phát triển…

Hai là, đầu tư mạnh mẽ thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số toàn diện - động lực chủ yếu cho tăng trưởng: Tăng tỷ lệ đầu tư cho nghiên cứu, phát triển (R&D) lên khoảng 1% GRDP. Phát huy vai trò hạt nhân của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Đưa vào hoạt động 2 khu công viên công nghệ phần mềm và công nghệ thông tin Hà Nội với quy mô 58ha; Khu Công nghệ cao sinh học Hà Nội với quy mô 199ha. Gắn bó mật thiết với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, các viện nghiên cứu, trường đại học; tiếp tục dẫn đầu cả nước về chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp tỉnh (PII). Khởi công Khu công nghệ với quy mô 460ha bên cạnh Khu Công nghệ cao Hòa Lạc; xây dựng một số công viên chuyên đề khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế số với quy mô 300ha…

Ba là, thúc đẩy động lực phát triển từ kinh tế đô thị, không gian đô thị; quan tâm bảo vệ môi trường sinh thái, phấn đấu nằm trong top 50 bảng xếp hạng đô thị thông minh uy tín toàn cầu, phát triển theo định hướng “lấy con người làm trung tâm”: Thúc đẩy quá trình chỉnh trang, tái thiết đô thị tại khu vực nội đô, trước mắt là các không gian ngầm, không gian phố cổ, phố cũ, khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm, không gian quanh Hồ Tây; xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ dọc hai bên bờ sông Hồng, khai thác tối ưu hóa nguồn lực tài nguyên, không gian hai bên sông, để sông Hồng thực sự là “biểu tượng phát triển mới” của Thủ đô; Triển khai các mô hình phát triển đô thị gắn với định hướng giao thông (TOD). Xây dựng mô hình Thủ đô thông minh tích hợp chính quyền số - kinh tế số - xã hội số - công dân số trên nền tảng “một đám mây - một mạng lưới – một kho dữ liệu”…

Bốn là, phát triển văn hóa, bảo đảm an sinh xã hội đồng thời với nhịp độ phát triển kinh tế - vì hạnh phúc của người dân: Quan tâm trùng tu, tôn tạo, bảo tồn, phát huy giá trị các di sản lịch sử, văn hóa. Ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu văn hóa, nghệ thuật, kết nối, tích hợp đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia. Thực hiện số hóa, lập bản sao số các di tích xếp hạng, bảo vật quốc gia, di sản tư liệu; Đầu tư xây dựng tổ hợp công trình văn hóa, thể thao hiện đại, hướng tới đăng cai tổ chức sự kiện thể thao Châu Á; Hình thành các trung tâm công nghiệp văn hóa; Thí điểm triển khai mô hình công viên Nghệ thuật và Đổi mới sáng tạo quốc tế; Phát triển trung tâm thương mại, khu vui chơi giải trí tầm quốc tế tại phía Bắc sông Hồng… góp phần xây dựng Thủ đô thành điểm đến văn hóa hàng đầu khu vực.

Năm là, bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường tiềm lực quốc phòng và an ninh, đẩy mạnh hội nhập quốc tế: Xây dựng công trình có tính lưỡng dụng cao; tập trung nâng cao chất lượng xây dựng các công trình quốc phòng; xây dựng khu vực phòng thủ Thành phố ngày càng vững chắc. Giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội để người dân yên tâm sống, làm việc và cống hiến; Đổi mới tư duy, mở rộng tầm nhìn, nâng cao hiệu quả quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế, đưa Hà Nội trở thành thành phố sáng tạo, điểm đến an toàn, hấp dẫn hàng đầu châu Á, thực sự là “Thủ đô xanh, thông minh, nơi đáng đến và đáng sống” để thiết thực triển khai Nghị quyết 59-NQ/TW của Bộ Chính trị. Hợp tác chặt chẽ với các tỉnh thành theo tinh thần “Hà Nội vì cả nước, cả nước vì Hà Nội”; đẩy mạnh liên kết địa phương để xử lý hiệu quả ô nhiễm môi trường nước và không khí.

"Với tinh thần “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”, cùng chương trình hành động cụ thể với các nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, toàn diện, thể hiện quyết tâm đột phá phát triển của toàn Đảng bộ, chúng tôi tin tưởng sâu sắc và quyết tâm hành động, nỗ lực phấn đấu cao nhất để xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội xanh, thông minh, bền vững, tiên phong vươn mình, xứng đáng với vai trò là Thủ đô - trái tim của một đất nước hùng cường, thịnh vượng, sánh vai thế giới trong kỷ nguyên mới", Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh./.