Những chiếc lá bàng đỏ rực khoe sắc.

Hà Nội những ngày cuối tháng 12 trở nên ấm áp và đẹp lạ kỳ khi những cây bàng cùng thay lá đỏ. Thời tiết chỉ se se lạnh, và bầu trời thì xanh trong như giữa mùa hè tháng 9. 

Bàng đỏ thường đẹp khi rung rinh bên những ô cửa sổ...

Bàng được trồng ở nhiều nơi, nhưng từ lâu đã được coi là hình ảnh gắn với Thủ đô và dường như chỉ ở thành phố này người ta mới thấy bàng đồng loạt đỏ lá vào mùa đông. Hình ảnh “cây bàng lá đỏ” nằm kề bên “phố xưa nhà cổ, mái ngói thâm nâu” đã trở nên quen thuộc khi ngắm bức tranh Hà Nội mùa này. 

Bàng đỏ nổi bật trên mái ngói của những ngôi nhà có nhiều dấu ấn thời gian

Ai đó đã phát hiện: Hà Nội đã có phố hoa sữa, phố sấu, phố bằng lăng… nhưng không có phố bàng. Đây chỉ là loài cây mọc đơn lẻ nơi góc phố lẫn giữa các cây khác. Có lẽ, cả Hà Nội, chỉ còn Tràng Thi là phố duy nhất còn hàng bàng hơn 200 năm tuổi, cao sừng sững, gốc cây sù sì, hai vòng tay ôm không xuể như những chứng nhân thầm lặng của Hà Nội văn hiến, thanh lịch…

Những tán lá bàng đỏ rực trên nền trời.

Sự chuyển biến theo mùa của cây bàng rất rõ rệt. Mùa hạ cây xanh lá. Thu sang, lá vàng dần và lác đác chuyển sang đỏ. Chỉ những ngày cuối đông, lá bàng mới “rủ nhau” rực lên sắc đỏ, tía trên khắp các con phố Hà thành.

Cây bàng dễ trồng, sinh trưởng khỏe, chịu được gió bão, nhanh tỏa bóng và đặc biệt là lúc chuyển mùa có những khoảnh khắc rất đẹp. Tuy nhiên, bây giờ người ta ít trồng bàng vì sợ sâu róm. Các loại cây xanh đô thị phong phú hơn đã chiếm không gian của cây bàng.

Những chiếc lá bàng đỏ rực ở thời khắc chuẩn bị lìa cành như thắp ấm bầu trời là hình ảnh tuyệt đẹp giữa mùa đông Hà Nội.

Tuổi thơ thế hệ 6X, 7X chúng tôi lớn lên bên những tán bàng. Quên sao được cái cảm giác sướng rơn khi mùa bàng đậu quả. Những quả bàng chín vàng ươm, hoặc tự rụng xuống phố, hoặc sẽ bị lũ trẻ nghịch ngợm ném đá, lấy gậy khều, nhảy lên cây rung lắc cho rụng xuống… Mùi bàng chín, thơm thơm, ngai ngái lại pha chút vị chua. Rồi nhớ những trưa nắng gắt, không ngủ, cả bọn chia nhau đi nhặt quả bàng chín về phơi khô đập lấy nhân ăn…

“Qua mỗi năm, bàng cao dần chót vót,
lũ trẻ xưa giờ tóc đã điểm sương
gặp lại cây bàng vẫn thấy thương thương,
nhớ cái thuở quả bàng chia nhau nửa”...

Tán lá bàng bên một ngôi nhà Pháp cổ, kiến trúc quen thuộc ở nhiều tuyến đường Hà Nội.

Khi tôi viết những dòng này, âm thanh da diết của bài hát “Em ơi Hà Nội phố” bỗng cồn lên trong tim: “Ta còn em cây bàng mồ côi mùa đông/ Ta còn em nóc phố mồ côi mùa đông/ Mảnh trăng mồ côi mùa đông…”. Khoảnh khắc tuyệt đẹp của Hà Nội mùa cây bàng đỏ lá vừa ngắn ngủi, vừa mong manh nhanh nhưng có lẽ cũng đủ để sưởi ấm tâm hồn con người những ngày đông lạnh giá. 

Chỉ vài đêm mưa lạnh thấu xương sắp tới đây thôi, lá bàng sẽ trút thành thảm màu vàng sẫm xen đỏ tía dưới gốc cây và cây bàng chỉ còn những cành nâu đen, khẳng khiu giữa tiết đại hàn. Có lẽ cây bàng đã mang đến cho chúng ta một thông điệp: Hạnh phúc cũng mong manh như những chiếc lá đỏ, hãy nâng niu khi nó còn ở trên cành.