Đề thi Toán tốt nghiệp THPT 2026 tiến gần hơn với tư duy đại học

Theo TS. Bùi Ngọc Mai– Giảng viên, Khoa Kinh Doanh, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) nhận định, đề Toán 2026 tiếp tục có thể xác định chuyển hướng từ kiểm tra biểu thức sang giá trị.

Bên cạnh nền tảng để đảm bảo mục tiêu đánh giá tốt nghiệp, đề xuất hiện nhiều bài toán gắn kết với bối cảnh thực tế như cảnh báo sức khỏe, lưu trữ năng lượng từ hệ thống pin mặt trời hay tối ưu doanh thu nông sản.

Những câu hỏi này yêu cầu học sinh không chỉ thực hiện phép tính mà vẫn phải đọc hiểu vấn đề, xác định các yếu tố quan trọng và lựa chọn công cụ toán học phù hợp.

Trong môi trường giáo dục đại học Vương quốc Anh, sinh viên thường không được đánh giá đơn thuần về khả năng áp dụng công thức mà có khả năng nhận dạng vấn đề, xây dựng mô hình và giải quyết kết quả trong bối cảnh thực tế.

TS. Bùi Ngọc Mai cho rằng đề Toán 2026 đã tiến gần hơn tới cách tiếp cận đó. Vì vậy, đề vừa đáp ứng mục tiêu bình luận tốt nghiệp, vừa có khả năng phân loại thí sinh tốt hơn ở nhóm khá, tốt.

So với năm 2025, đề năm nay không khó hơn quá nhiều về mặt kỹ thuật, nhưng đòi hỏi tư duy và khả năng lập luận cao hơn. Nếu đề 2025 vẫn còn khá nhiều câu hỏi thuộc về các loại thuộc tính mà sinh viên có thể nhận dạng sau quá trình luyện tập thì đề 2026 yêu cầu các em phải dành nhiều thời gian hơn để hiểu bối cảnh và xác định hướng tiếp theo trước khi giải quyết.

Điểm đáng chú ý là sự phân hóa được tạo ra bởi chất lượng tư duy hơn là mức độ phức tạp của tính chất. Hương vị, bài toán về hệ thống pin mặt trời không yêu cầu kỹ thuật phân tích quá khó, nhưng học sinh phải hiểu ý nghĩa của mô hình toán học trong một bài toán thực tế. Đây cũng là xu hướng thường thấy trong các đề A-Level của Anh, nơi khả năng lựa chọn và vận dụng công cụ toán học phù hợp được coi là quan trọng nhất để tìm ra câu trả lời cuối cùng.

Tôi không cho rằng phổ biến trung bình sẽ động quá lớn vì phần lớn các câu hỏi cơ bản vẫn nằm trong khả năng học sinh đạt tiêu chuẩn chương trình. Tuy nhiên, nhóm điểm cao nhiều khả năng sẽ có sự thay đổi đáng kể.

Do đề thi yêu cầu nhiều hơn về đọc hiểu, lập luận và vận dụng kiến ​​thức trong bối cảnh thực tế, số lượng thử sinh đạt từ 8 điểm trở lên có thể giảm so với năm 2025. Đặc biệt, số điểm 10 nhiều khả năng sẽ thấp hơn đáng kể. Nếu dự báo này trở thành hiện thực, phổ điểm năm nay sẽ phản ánh rõ hơn sự khác biệt về năng lực giữa các nhóm thí nghiệm và hỗ trợ tốt hơn là mục tiêu phân loại phục vụ tuyển sinh đại học.

Có thể nói, đề Toán thi tốt nghiệp THPT năm 2026 không phải là đề thi khó hơn theo nghĩa truyền thống; đó là đề thi gần với tư duy đại học hơn.