Đại tướng Nguyễn Quyết người chiến sĩ cộng sản trọn đời phụng sự Tổ quốc

Đại tướng Nguyễn Quyết, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương), nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam, là một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của cách mạng Việt Nam.

Quyết định mang tầm vóc lịch sử

Đại tướng Nguyễn Quyết tên thật là Nguyễn Tiến Văn, sinh năm 1922, quê xã Chính Nghĩa, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, trải qua nhiều cương vị công tác, dù ở cương vị nào, Đại tướng Nguyễn Quyết luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, là một chiến sĩ cộng sản kiên trung, bất khuất, luôn đặt lợi ích của Đảng, của nhân dân lên trên hết; một vị tướng tài năng, đức độ của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo của vùng quê giàu truyền thống cách mạng, vừa tròn 15 tuổi, ông đã phải xa nhà lên Hà Nội kiếm sống. Được một bà cô giới thiệu với tấm bằng tiểu học, ông được nhận vào làm việc cho báo "Đuốc Tuệ", một tờ báo tuyên truyền đạo Phật của Trung tâm phật giáo Bắc Kỳ. Chính công việc này đã giúp ông sớm tiếp xúc với những tờ báo tiến bộ, cách mạng. Cũng tại đây, ông may mắn được tiếp xúc với những cán bộ cách mạng tiền bối như Hoàng Quốc Việt và được các đồng chí bồi dưỡng, giác ngộ.

Kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1/5/1938, Đảng Cộng sản Đông Dương tổ chức một cuộc mít tinh lớn tại khu vực Nhà Đấu xảo Hà Nội với sự tham gia của hàng vạn người nhưng sau đó bị thực dân Pháp đàn áp. Ông buộc phải trở về quê nhà do bị mật thám theo dõi. Cũng chính lần trở về này, ông đã gặp đồng chí Nguyễn Văn Tích (tức Tạo) - một đảng viên cộng sản là cán bộ Liên tỉnh B (gồm các tỉnh: Thái Bình, Hưng Yên, Hải Dương, Kiến An...) và được giao nhiệm vụ vận động quần chúng xây dựng phong trào phản đế ở huyện Kim Động.

Chỉ một thời gian ngắn, ông đã vận động được rất nhiều người tham gia phong trào. Chính vì những đóng góp tích cực của mình, năm 1940 khi vừa tròn 18 tuổi, ông đã được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương và phân công phụ trách Bí thư Thanh niên phản đế huyện Kim Động. Kể từ đây ông chính thức trở thành một chiến sĩ cộng sản suốt đời phụng sự sự nghiệp cách mạng của Đảng.

Năm 1943, khi mới được 3 năm tuổi Đảng, ông được chỉ định vào Ban Cán sự Đảng Hà Nội, đóng vai trò quan trọng trong việc vận động quần chúng và xây dựng lực lượng cách mạng. Ông cùng các đồng chí của mình xông xáo nhưng thận trọng xây dựng được nhiều cơ sở mới ở nội, ngoại thành Hà Nội, tích cực làm công tác phát triển đảng.

Mùa hè năm 1944, ông được Trung ương Đảng triệu tập tham dự một lớp học quân sự diễn ra gần một tháng tại tỉnh Thái Nguyên để chuẩn bị cho khởi nghĩa. Khi trở lại Hà Nội, ông được Thành ủy phân công phụ trách công tác quân sự. Nhưng chỉ vài tháng sau, ông lại được chỉ định làm Bí thư Thành ủy Hà Nội thay đồng chí Lê Quang Đạo do bị lộ nên Trung ương điều đi nhận nhiệm vụ khác.

Trở thành người đứng đầu Thành ủy, trực tiếp phụ trách công tác quân sự, ông đã cùng tập thể lãnh đạo Thành ủy trực tiếp tổ chức, xây dựng, huấn luyện, trang bị quân sự cho các đội tự vệ vũ trang công - nông một cách khôn khéo ngay trước mũi quân thù.

Ngày 9/5/1945, Liên Xô tuyên chiến với phát xít Nhật. Theo sự chỉ đạo của Đảng và Bác Hồ, ngày 15/8/1945, tại chùa Hà (phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy), Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Quyết đã triệu tập hội nghị quân sự bất thường với chỉ huy các đội tự vệ để kiểm tra và phân công chuẩn bị khởi nghĩa.

Nhận thấy thái độ “án binh bất động” của Nhật, Đại tướng Nguyễn Quyết đã triệu tập hội nghị ngay trong đêm 17/8/1945, đề ra một quyết định lịch sử: Hà Nội sẽ tiến hành khởi nghĩa sớm vào ngày 19/8/1945, đánh đổ chính quyền tay sai, thành lập chính quyền cách mạng của nhân dân bằng lực lượng tại chỗ, không chờ quân giải phóng từ Chiến khu Việt Bắc về.

Quyết định này sát với tình hình thực tế, rất táo bạo, quyết đoán bởi cuộc khởi nghĩa diễn ra ở một vị trí chiến lược khi chưa nhận được lệnh của Trung ương. Điều đó cho thấy Thành ủy Hà Nội ở thời điểm đó đã không thụ động mà quyết đoán, dám chịu trách nhiệm trước nhân dân, trước Đảng trong tình thế cấp bách, thời cơ có một không hai.

Nói về quyết định lịch sử khi mới 23 tuổi đời nhưng đã phải nắm giữ trọng trách người đứng đầu Đảng bộ thành phố, Đại tướng Nguyễn Quyết từng chia sẻ: Đó là một quyết định táo bạo nhưng đã được cân nhắc kỹ. “Tôi biết chắc chắn rằng nếu không giành được thắng lợi thì người đứng đầu phải chịu hoàn toàn trách nhiệm. Nhưng tôi tin, đây là một quyết định sáng suốt của cả một tập thể, những người đã gắn bó, sống chết với phong trào cách mạng tại Hà Nội trong nhiều năm; nắm rõ tình hình địch - ta diễn biến qua từng ngày. Quyết định khởi nghĩa cũng dựa trên sự phân tích tình hình cụ thể, chứ không phải là một quyết định nóng vội, chủ quan bị chi phối bởi tình cảm khát khao giải phóng”.

Trọn cuộc đời phụng sự Tổ quốc và nhân dân

Thắng lợi hoàn toàn của cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội đã chứng minh quyết định của tập thể lãnh đạo Thành ủy hoàn toàn đúng đắn. Quyết định này cũng đã giúp cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội có được thắng lợi trọn vẹn, không đổ máu, trở thành niềm tin, sự cổ vũ lớn lao đối với các địa phương trong toàn quốc, nhất là các thành phố lớn như Huế, Sài Gòn.

Sau khi hoàn thành việc xây dựng, củng cố 5 tiểu đoàn chủ lực ở Hà Nội và 2 chi đội ở các tỉnh lân cận, Đại tướng Nguyễn Quyết đề nghị Trung ương phân công vào Nam chiến đấu. Từ năm 1946 đến năm 1950, đồng chí đã nắm giữ nhiều cương vị quan trọng như Chính ủy Trung đoàn 108, phụ trách mặt trận Quảng Nam - Đà Nẵng, chiến trường chính của Liên khu 5. Những chiến công vang dội tại đèo Hải Vân, Gò Cả, diệt đồn Núi Lở, cứ điểm Thu Bồn... dưới sự chỉ huy của đồng chí đã khiến quân địch khiếp sợ.

Trong chiến cuộc Đông - Xuân 1953 - 1954, Đại tướng Nguyễn Quyết là một trong ba chỉ huy chiến dịch, được phân công trực tiếp chống chiến dịch Át-lăng, chiến dịch lớn chưa từng có của thực dân Pháp nhằm “xóa” vùng tự do Liên khu 5.

Nhớ về những tháng năm chiến đấu anh dũng, Đại tướng Nguyễn Quyết từng chia sẻ: “9 năm chiến đấu ở Liên khu 5 đã củng cố những bài học cũ và cung cấp thêm cho tôi những bài học mới về công tác Đảng, công tác chính trị… Đó là những bài học tuy còn mới mẻ nhưng rất sâu sắc, có giá trị xuyên suốt trong cả cuộc đời binh nghiệp của tôi sau này”.

Dành trọn cuộc đời phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, Đại tướng Nguyễn Quyết, người cộng sản kiên trung, vị tướng trí dũng, mưu lược của Quân đội nhân dân Việt Nam đã rời xa cõi tạm, hưởng thọ 102 tuổi.

Hội tụ đầy đủ những phẩm chất, đức tính cao đẹp của người cộng sản kiên trung, Đại tướng Nguyễn Quyết được đánh giá là vị tướng tài năng, mưu lược, giỏi về quân sự, vững vàng, sắc sảo, nhạy bén về chính trị; luôn hết lòng vì nước, vì dân, rất mực yêu thương đồng chí, đồng đội; luôn nêu gương sáng của một vị tướng quân đội.

Với những đóng góp to lớn trong sự nghiệp đấu tranh bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, Đại tướng Nguyễn Quyết đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng Nhân dân Thủ đô và đất nước; trở thành biểu tượng sáng ngời về tinh thần cống hiến, hy sinh.

Không chỉ là một nhà lãnh đạo kiệt xuất, Đại tướng Nguyễn Quyết còn luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến thế hệ trẻ, những người giữ vai trò kế tục sự nghiệp cách mạng của dân tộc.

Đại tướng Nguyễn Quyết đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý, như: Huân chương Sao vàng; Huân chương Hồ Chí Minh; Huân chương Quân công hạng Nhất, hạng Ba; Huân chương Chiến công hạng Nhất; Huân chương Chiến thắng hạng Nhất; hai Huân chương Kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ hạng Nhất; Huân chương Quân kỳ Quyết thắng... và nhiều phần thưởng cao quý khác của Đảng, Nhà nước, bạn bè quốc tế trao tặng./.