Có người gọi tên tôi giữa Hà Nội

Tôi quay lại. Hằng đang cười. Chỉ thế thôi mà mắt tôi cay.

Hôm ấy lớp chúng tôi chuyển từ 101 Trần Hưng Đạo sang số 4 Trịnh Hoài Đức. Lần đầu đi đường ấy, tôi xuống ga Cát Linh rồi theo dòng người ra phố. Người từ ga tỏa đi rất nhanh, ai cũng như đã thuộc lòng nơi mình cần đến. Còn tôi, một người đàn bà ngoài bốn mươi, đã quen đứng lớp, quen chỉ đường cho học trò và đồng nghiệp, bỗng thấy mình nhỏ lại giữa một thành phố đông. Rồi Hằng gọi. Giữa bao nhiêu bước chân, có một người nhận ra mình từ phía sau. Một tiếng gọi đúng tên làm con đường đang lạ bỗng gần đi. Tôi bước lên xe, lòng vui như một cô học trò vừa tìm thấy bạn giữa sân trường.

Những ngày tháng Tám ấy, tôi thường đi tàu điện từ Yên Nghĩa vào thành phố. Buổi sáng, toa tàu đầy những gương mặt đang bắt đầu một ngày làm việc. Có người nhìn điện thoại, có người tựa bên cửa kính. Nhưng hễ một cụ già, một phụ nữ mang thai hay một em nhỏ bước lên, thường sẽ có ai đó đứng dậy. Không ai nói gì nhiều. Một người rời ghế, một người khẽ gật đầu, tàu lại đi. Tôi thích những khoảng nhường rất nhỏ ấy của Hà Nội.

Có một chiều tôi vào thư viện Viện Khoa học Giáo dục ở 106 Trần Hưng Đạo tìm luận án. Trời đã muộn. Tôi còn loay hoay giữa những tài liệu chưa đúng điều mình cần, cô thủ thư vẫn kiên nhẫn lấy từng cuốn, rồi gọi:

- “Em ơi, đây phải không?”

Tiếng “em ơi” nghe nhẹ tênh. Nhưng khi ấy đã quá giờ cô phải về. Tôi cúi trên những trang luận án còn cô vẫn tìm thêm. Một người sắp hết giờ làm việc, một người đang cần thêm chút thời gian. Chẳng ai nói đến sự tử tế. Chỉ có cánh cửa thư viện chưa khép vội.

Ra khỏi đó, điện thoại tôi gần cạn pin. Tôi lo lát nữa không đủ pin để quẹt thẻ lên tàu. Đang mở lời hỏi cô hàng nước, một người phụ nữ ở nhà gần đó gọi sang:

- “Em ơi, xạc này được không?”

Lại một tiếng “em ơi”. Tôi ngồi chờ những con số pin nhích lên từng chút. Ngoài phố, người vẫn qua lại. Người phụ nữ ấy không biết tôi từ đâu đến cũng chẳng cần biết tôi là ai. Chị chỉ thấy một người đang cần sạc điện thoại để đi tiếp. Có những lúc, một thành phố trở nên gần gũi không phải vì ta đã thuộc đường mà vì giữa đường có người nhìn thấy mình.

Rồi tôi bắt đầu nghe tên mình nhiều hơn trong những ngày ở Hà Nội. Hằng, chị Liên, Mai và tôi - bốn người phụ nữ từ Hà Nội, Tuyên Quang, An Giang, Nghệ An - gặp nhau khi tuổi học trò đã ở rất xa. Vậy mà chỉ ít ngày, tầng năm nơi chúng tôi học đã đầy những tiếng gọi nhau. Gọi khi một người đến muộn. Gọi lúc chia bông ngô, củ khoai, quả ổi. Gọi nhau xem một điều chưa rõ trong bài học cô giao. Gọi khi rủ xuống nhà ăn. Gọi từ đầu hành lang sang cuối hành lang khi hẹn nhau tranh thủ đi dạo phố. Có khi chỉ cần nghe tên mình bật lên trong tiếng cười của ba người còn lại, tôi đã thấy vui.

Hằng mang xôi cốm đến lớp. Chị Liên có những câu chuyện từ Tuyên Quang. Mai mang theo cái nắng xa xôi của An Giang. Tôi từ Nghệ An ra. Bốn miền đất ngồi cạnh nhau, kê ghế ngủ cạnh nhau vào buổi trưa, chia nhau đồ ăn, chuyện trường lớp, gia đình, công việc. Có chuyện chẳng ai giải quyết được cho ai. Chỉ nghe. Nhưng nhiều khi, được gọi đúng tên rồi có người ngồi nghe mình nói hết một câu, lòng đã nhẹ đi nhiều.

Cuối tháng Tám, Hà Nội bắt đầu dịu. Mùa hạ chưa đi hẳn, mưa vẫn bất chợt. Cây còn xanh, trên những con đường chúng tôi đi đã lác đác lá vàng. Sau mưa, thành phố trong hơn. Một chút mát chạm vào da cũng đủ biết mùa đang đổi.

Chiều chia tay, bốn chị em ra Hồ Tây. Chúng tôi ngồi ở một quán nhỏ sát mặt nước, dưới vòm cây lớn. Trên bàn có bánh tôm, nộm, rau sống và mấy chai bia Trúc Bạch xanh. Bốn người cụng chai, chụp ảnh cho nhau, cười nhiều hơn thường ngày. Không ai nói mấy về chia tay. Rồi mưa xuống. Hồ Tây đổi màu rất nhanh. Mặt nước xám bạc. Bờ bên kia nhòa sau màn mưa. Những chiếc ghế xanh ướt sẫm, mặt bàn loang nước. Tán cây rủ xuống, giữ bốn chúng tôi trong một khoảng nhỏ giữa mênh mang trắng xóa. Chờ mãi mới gọi được xe.

Điện thoại đổ chuông. Anh tài xế báo sẽ tới đón. Cả bốn reo lên. Một lát sau, chiếc xe hiện ra giữa sân mưa như trút. Chúng tôi mừng rỡ chạy ra, cái mừng rất trẻ con y như thấy mẹ đi chợ về. Lên xe, biết chị Liên còn phải xuống bắt xe buýt, anh tài xế hỏi chị đã có ô chưa. Rồi anh vui vẻ bảo nếu chưa có thì anh biếu một chiếc mà đi cho khỏi ướt. Cuộc trò chuyện trên xe trở nên thân tình và cởi mở như quen thân nhau từ lâu… Một người mới gặp, trong một chuyến xe giữa trời mưa, lại nhớ đến đoạn đường của người khách sau khi xuống xe.

Tôi nhìn những giọt nước nối nhau trên cửa kính. Bỗng thấy suốt những ngày ở Hà Nội, mình đã được gọi nhiều lần. Hằng gọi tôi giữa Cát Linh. Cô thủ thư gọi tôi quay lại bên một cuốn luận án. Người phụ nữ xa lạ gọi tôi sang nhận chiếc sạc. Bốn chị em gọi tên nhau suốt những ngày trở lại làm học trò. Và trong chiều mưa Hồ Tây, một cuộc gọi của người tài xế báo rằng anh đang đến.

Những tiếng gọi rất khác nhau. Có tiếng gọi của người thân quen, có tiếng gọi của người chỉ gặp một lần. Có tiếng gọi để chở mình đi, để đưa một cuốn sách, để cho mượn chiếc sạc, để tìm nhau giữa hành lang, để báo một chiếc xe đang xuyên mưa tới đón. Nhưng đều có một điều giống nhau: người gọi đã nhìn thấy một người khác đang cần mình.

Tôi từng biết Hà Nội qua văn chương, qua những mùa thu đã thành thơ, thành nhạc. Tháng Tám này, Hà Nội đến với tôi bằng những giọng nói đời thường hơn. “Chị Tâm ơi...”, “Em ơi...” Và tên của bốn chúng tôi ríu rít gọi nhau trong những ngày ngắn ngủi. Nhỏ thôi. Nhỏ đến mức người gọi có thể quên. Người được gọi thì nhớ.

Xe đưa chúng tôi rời Hồ Tây. Rồi chị Liên sẽ về Tuyên Quang. Mai trở lại An Giang. Tôi về Nghệ An. Hằng ở lại Hà Nội. Bốn người từng kê ghế ngủ cạnh nhau, chia nhau gói xôi cốm, ngồi bên hồ chờ mưa ngớt rồi cũng trở về những ngả đời riêng.

Tôi ngoái nhìn qua cửa kính. Hồ Tây phía sau nhòa trong mưa. Đèn bên bờ đã lên. Dưới vòm cây, những chiếc ghế xanh vẫn ướt, chiếc bàn chúng tôi vừa rời chắc còn vương nước. Trong tôi ngân lên một câu hát cũ: “Chiều Hồ Tây lao xao hoài con sóng…”

Tôi đã đến Hà Nội như một người từ xa. Đến lúc rời đi, thành phố ấy đã có những người gọi tên tôi. Ngoài kia, mưa vẫn rơi. Trong xe, tiếng cười của mấy chị em còn ấm. Tôi chợt nghĩ rồi sẽ có ngày mình quên một đoạn đường, một ga tàu, một góc phố đã đi qua. Nhưng có lẽ rất lâu sau, giữa một nơi nào đó, chỉ cần nghe ai gọi khẽ “em ơi”, “chị ơi”, tôi sẽ lại nhớ Hà Nội mà gọi thầm: “Hà Nội ơi!”…/.

Hà Vinh Tâm