Nốt trầm sâu lắng của Hà Nội

Tôi đến K9 Đá Chông vào một ngày xuân muộn. Những làn mưa bụi lất phất bay trong tiết tháng Ba dịu dàng khiến lòng người thêm mê mải, đắm say. Một màu xanh ngút ngát trải dài từ chân núi Ba Vì, tiết trời dìu dịu, không khí trong lành, mát mẻ, nơi mà ai đến đây cũng sẽ cảm thấy lòng mình dịu lại, thư thái sau những tất bật, lo toan thường nhật.

K9 không chỉ là miền xanh núi Tản, sông Đà bốn mùa gió reo, sóng vỗ, tiếng chim rừng líu lo, tiếng lá cây xào xạc. Thiên nhiên hùng vĩ, sơn thủy hữu tình được tạo hóa ban tặng. Nơi đây còn lưu dấu ấn đặc biệt về cuộc đời hoạt động cách mạng của vị cha già dân tộc, là khu di tích mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa sâu sắc, là nhịp đập âm thầm, bền bỉ của trái tim thủ đô.

Đến K9, tôi như bước vào một không gian huyền thoại đầy chất thơ nhưng cũng vô cùng thâm nghiêm, sâu lắng. Tôi yêu sắc xanh ngọt ngào của núi rừng Ba Vì ôm ấp, chở che, nâng đỡ mỗi bước chân lữ khách. Những cây bạch đàn, cây mỡ thẳng tắp vươn lên trời xanh, xếp hàng từ ngoài cổng di tích đón chúng tôi về thăm. Thiên nhiên nơi đây là người bạn lớn hiền lành và hiếu khách. Tôi cảm nhận mỗi bước chân đi có những bàn tay nhỏ xinh trên tán lá vẫy chào thân thiện, tiếng chim rừng véo von khúc ca rộn rã, vui tươi. Và cánh rừng thông bạt ngàn bao quanh như bức tường cao vút kiên cường bảo vệ căn cứ cách mạng năm xưa.

Giữa cái bình yên, tĩnh lặng của miền sơn cước, đứng trước nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, tôi như thấy hình ảnh Bác Hồ kính yêu trang phục giản dị đang cùng các đồng chí trong Bộ chính trị ngồi quanh chiếc bàn làm việc, tập trung cao độ họp bàn chiến sự. Và từ đây, những kế hoạch, những quyết sách quan trọng đã được hình thành. Cúi đầu tưởng nhớ lãnh tụ, lắng nghe lịch sử vọng về từ những năm kháng chiến nhiều gian lao, thử thách mà kiên cường, anh dũng. K9 Đá Chông của Hà Nội đã từng âm thầm, bền bỉ như thế!

Khi tôi được sinh ra thì Bác Hồ đã đi xa được 8 năm rồi. Thế hệ cháu, con chưa một lần được gặp Bác nhưng hình ảnh Bác, từ giọng nói, giao tiếp hay lối sinh hoạt của Người như mãi hiển hiện đâu đây: giản dị, gần gũi và rất mực yêu thương. Tôi lặng ngắm ngôi nhà hai tầng nơi K9, ngôi nhà do Bác tư vấn thiết kế kiểu nhà sàn cũng giản dị như chính con người Bác vậy. Ngôi nhà là nơi làm việc và cũng là nơi nghỉ ngơi của Bác. Đây bộ bàn ghế mộc mạc, kia chiếc giường ngủ đơn sơ,…tất cả vẫn còn đó. Người đã hóa trời xanh. Người sống mãi trong trái tim mỗi người dân đất Việt. Từ lối sống, sinh hoạt đến tư tưởng, cốt cách của Người mãi là ngọn đèn soi sáng muôn thế hệ.

Tháo giày, nhẹ bước trên con đường trải sỏi trước ngôi nhà, tôi cảm nhận lòng bàn chân được mát xa, thư giãn. Càng hiểu vì sao năm xưa Bác thường đi chân trần trên sỏi. Con đường sỏi không chỉ để Bác rèn luyện sức khỏe, tăng sự dẻo dai mà còn là cách rất tinh tế để báo động tự nhiên, bảo vệ bí mật tuyệt đối nơi căn cứ cách mạng trong những năm chiến tranh đầy cam go, ác liệt.

Tôi ngẫm nghĩ về những mỏm đá chông nơi đây, những mỏm đá nhọn hình mũi chông đâm thẳng lên trời không chỉ góp phần tạo nên cảnh sắc kì vĩ của vùng đất này mà còn như biểu tượng tinh thần, ý chí quật cường của quân đội ta. Theo tài liệu lịch sử ghi lại, vào tháng 5 năm 1957, trong một lần Bác Hồ đi kiểm tra diễn tập quân sự, Người đã dừng chân nghỉ ngơi, ăn cơm nắm với muối vừng tại bãi cỏ dưới chân các mỏm đá. Nhận thấy vị trí đắc địa, phía sau đồi đá chông là dãy núi Tản Viên uy nghi, vững chãi, phía trước là dòng sông Đà uốn lượn hiền hòa chảy qua. Địa hình vừa thuận lợi, vừa kín đáo, được bao phủ bởi rừng cây và núi đồi, Bác đã quyết định chọn nơi đây làm căn cứ bảo mật cho cơ quan trọng yếu.

Đến K9, tôi nhận thấy một Hà Nội bình yên trong sắc xanh bất tận, một Hà Nội của chiều sâu lịch sử đấu tranh giữ nước. K9 không chỉ là căn cứ cách mạng, là nơi làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng. K9 còn làm nhiệm vụ thiêng liêng: bảo vệ an toàn tuyệt đối thi hài Bác Hồ trong chiến tranh chống giặc Mỹ phá hoại. Tôi cùng dòng người lắng lại thật lâu trước ngôi nhà giữ gìn thi hài Hồ Chủ Tịch trong gần 6 năm kháng chiến (1969 - 1975). Lòng nghẹn ngào khi những câu thơ của nhà thơ Tố Hữu chợt vang lên trong tâm thức: “Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa./Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa./… Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!/ Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời…/”. Từ nơi thâm nghiêm, tĩnh lặng này, Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã được bảo vệ chu đáo, an toàn cho đến ngày lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh khánh thành tại quảng trường Ba Đình lịch sử vào năm 1975. Có lẽ, đây chính là nốt trầm đẹp nhất trong bản tình ca Hà Nội. Một nốt trầm lắng sâu, rưng rưng xúc động mà rất đỗi tự hào.

Còn đây chiếc xe cứu thương, chiếc xe tải hạng nặng, xe thiết giáp lội nước trong nhà trưng bày. Những chiếc xe không chỉ là phương tiện vận tải thông thường mà là chứng nhân lịch sử, đã từng thực hiện nhiệm vụ cao cả. Trải bao gian khó trong tình hình đất nước căng mình chống giặc Mỹ leo thang phá hoại miền Bắc, những chiếc xe cùng tấm lòng son sắt tận trung với lãnh tụ, với đất nước đã nhiều lần di chuyển thi hài Bác đến nơi an toàn để tránh bom đạn, thiên tai. Tôi hình dung năm 1969, chiếc xe cứu thương đã lặng lẽ, cẩn trọng đưa thi hài Bác từ ngôi nhà 67 cạnh nhà sàn trong Phủ Chủ Tịch về viện Quân y 108, rồi tiếp tục đưa Bác về Hội trường Ba Đình thực hiện lễ Quốc tang và trở lại viện Quân y.

Nhờ tài năng, tình yêu, tinh thần trách nhiệm với Tổ quốc của các kĩ sư quân sự, chiếc xe tải ba cầu được thiết kế đặc biệt như một phòng bảo quản di động, tránh được độ xóc để đưa Bác qua những con đường hiểm trở, gập ghềnh đến K9. Chiếc xe lội nước kiên cường, mạnh mẽ rẽ sóng sông Đà, quyết tâm đảm bảo an toàn đưa thi hài Bác tránh thiên tai ngập lụt trong trận “đại hồng thủy” năm 1971. Những việc làm âm thầm không quản ngại gian khó, mang ý nghĩa lớn lao đó đã giúp tôi cảm nhận sâu sắc tình cảm thiêng liêng, cao quý của Trung ương Đảng, của quân đội ta đối với Bác Hồ. Một K9 thâm trầm, sâu lắng, lặng lẽ chở che, bảo vệ hình hài vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.

Tôi cùng đoàn người chầm chậm dạo bước quanh khu di tích, thời gian như ngưng lại, cỏ cây như cùng nhịp đập, hồi hộp lắng nghe dòng chảy lịch sử quay về gần 60 năm trước. Núi non, rừng cây, ao hồ, sông nước êm đềm xanh, bình yên xanh, chở che, bao bọc cách mạng, chở che, bảo vệ người con vĩ đại của Tổ quốc. Càng thêm yêu, thêm tự hào về thủ đô yêu dấu.

Giữa nhịp sống rộn ràng, cuộn chảy của phố phường đông đúc, rực rỡ ánh đèn, thủ độ còn trải dài, rộng lớn và sâu sắc hơn thế! Thành phố cất giữ cho mình một khoảng lặng bình yên. Nơi đây giống như hậu phương vững chắc, phòng thủ, bảo vệ thủ đô trong kháng chiến và là di tích lịch sử, văn hóa mang ý nghĩa lâu bền trong trái tim mỗi người con đất Việt. Không ồn ào, náo nhiệt mà thâm trầm in dấu. Nếu ví Hà Nội như một bản tình ca có những giai điệu hào hùng của lịch sử đấu tranh giữ nước, của niềm vui chiến thắng ngoại xâm; có những giai điệu rộn ràng của nhịp sống trẻ trung hiện tại thì bản tình ca ấy còn có nốt trầm lắng sâu đầy xúc cảm, nốt trầm của lòng biết ơn những giá trị lịch sử, văn hóa thiêng liêng trường tồn cùng dòng chảy thời gian.

Nốt trầm lắng sâu đầy tự hào, trân quý ấy chính là K9 Đá Chông./.

Đoàn Hạnh