Hà Nội, nơi tim tôi thuộc về…

Với bạn đó là khoảng thời gian hơn hai mươi năm sống giữa Hà thành. Từ bến Chương Dương lừng lẫy chiến công, cầu Long Biên huyền thoại; cho đến phố Phan Đình Phùng rợp bóng cây xanh, đường Thanh Niên nên thơ nằm giữa Hồ Tây và hồ Trúc Bạch; rồi quán Tiến Bộ, ngõ Tạm Thương, kem Tràng Tiền... đâu đâu chân bạn cũng đã từng in dấu. Còn tôi nhớ Hà Nội từ những ký ức góp nhặt được từ chuyến đi vội vã vào năm ngoái và vì Hà Nội có em.

Tháng Bảy, Hà Nội đón tôi bằng cơn mưa bất chợt, xua tan cái ngột ngạt của những ngày hè oi bức. Chút dư âm man mác ấy dường như thích hợp cho những ai trót thả hồn miên di theo những câu chuyện xưa cũ. Chính điều đó đã thôi thúc tôi tìm tới ngôi nhà nhỏ ở Long Biên, theo lời hẹn với người cựu binh già mà tôi từng gặp trong chuyến “về Quảng Trị” năm ngoái. Dáng người thấp đậm, ống tay áo buông thõng che đi một phần cánh tay đã để lại ở chiến trường. Chiến tranh đã lùi xa nửa thế kỷ, nhưng với ông, ký ức về những năm tháng đạn bom như mới hôm qua.

Đó là năm 1970, cuộc chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn khốc liệt, nhu cầu chi viện cho chiến trường miền Nam trở nên cấp bách. Như hàng vạn sinh viên Hà Nội khi ấy “xếp bút nghiên lên đường cầm súng/ học người xưa đi cứu non sông…”, ông tình nguyện nhập ngũ và sau đó được bổ sung cho chiến trường Quảng Trị.

Rồi trận chiến sinh tử mà ông từng trải. Tháng 2 năm 1972, trong một trận đánh ác liệt, ông bị trúng đạn, mất máu nhiều và hôn mê ngay giữa chiến trường. Sau trận chiến này, ông mất một cánh tay, chân cũng bị thương nghiêm trọng, buộc phải rời mặt trận và chuyển về điều dưỡng. Ông nói: Tôi mất một phần thân thể nhưng còn được sống, được trở về. Còn nhiều đồng đội thì chẳng kịp nói lời cuối cùng… Tôi ngồi nghe ông kể, xen lẫn giữa giọng nói trầm buồn là tiếng còi tàu từ xa vọng lại, bất giác nghĩ tới cảnh cũng trên những chuyến tàu hơn 50 năm về trước, là lớp lớp thanh niên từ ga Kép đang trên đường Nam tiến với lời thề bảo vệ non sông. Hà Nội, giữa những rêu phong của phố, bên cầu Long Biên chứng nhân lịch sử là bản hùng ca còn vọng đến bây giờ.

Rời Long Biên, tôi ghé Hà Đông gặp người chị đã quen từ nhiều năm về trước. Đôi chân không thể tự đi lại, phải có người hỗ trợ nhưng sự nhiệt tình của chị khiến “đứa em miền Nam” cảm thấy bồi hồi. Càng bất ngờ hơn nữa khi cuộc gặp gỡ đó có sự xuất hiện thêm hai người bạn mới.

Người Hà Nội vốn thâm trầm và nghiêm cẩn trong cách giao tiếp. Thế nhưng, trong quán nhỏ ở La Khê ngày hôm đó không có khoảng cách giữa chúng tôi, tựa hồ như đã quen nhau từ lâu lắm. Chúng tôi cười nói, kể cho nhau nghe về chuyện đời, chuyện nghề, chuyện Sài Gòn, chuyện Hà Nội,... Chị bảo, hồi xưa khu này chỉ toàn là ruộng, đêm nghe tiếng ếch nhái vang trời. Thứ để người ta nhớ tới Hà Đông có chăng là làng lụa Vạn Phúc, La Khê hay làng rèn Đa Sỹ. Tôi nhìn quanh, chỉ thấy cây xanh, hè phố, những dãy nhà san sát nối tiếp nhau. Phía xa kia là trung tâm thương mại, đường vành đai, đường sắt trên cao,… Hà Nội thay đổi, mở rộng và ngày càng hiện đại. Tất nhiên! Nhưng có một điều dường như không thay đổi, phụ nữ đất Hà thành vẫn nhẹ nhàng, chậm rãi, thanh lịch giống như xưa.

Nhưng chừng đó sẽ là không đủ để tôi bảo rằng mình nhớ Hà Nội, nếu Hà Nội không em. Tôi vẫn hay đùa, do ông trời xui khiến để kẻ Nam người Bắc gặp rồi lại yêu. Em không sinh ra ở Hà Nội nhưng khoảng thời gian gần hai mươi năm sinh sống và làm việc đủ biến một nơi không phải là quê hương trở nên gắn bó. Và trong những câu chuyện em kể tôi nghe, dường như luôn nhắc đến 2 tiếng: Hà Nội.

Là những buổi sáng trên đường em đi làm, xe hàng hoa xuất hiện cạnh vỉa hè như làm nhẹ hơn không gian chật chội của phố phường Hà Nội. Rồi những tối, lanh quanh qua vài con phố như Phan Đình Phùng, Ngô Quyền, Lò Đúc,.. em lại thấy một Hà Nội mang trong mình vẻ đẹp trầm mặc, tĩnh lặng đến không ngờ. Hà Nội không vội được đâu. Không vội không phải vì kẹt xe, ô nhiễm, mà không vội để có thể sống chậm lại, có thể bắt trọn từng khoảnh khắc. Tôi cười, em hay mơ mộng nên thấy phố cứ nên thơ, chứ riêng anh lại thấy một Hà Nội rất khác. Một Hà Nội sôi động về đêm với phố Tống Duy Tân hay phố bia Tạ Hiện. Một Hà Nội sầm uất với những cửa hiệu nằm trên mặt tiền phố cổ và những con ngõ sâu hun hút chỉ đúng một người đi lọt nằm ở bên trong.

Nhớ đợt đại lễ kỷ niệm 80 năm ngày Quốc Khánh 2/9, em nhắn nhủ: Anh ra Hà Nội đi, sẽ thấy một Hà Nội rất khác, Hà Nội của triệu triệu trái tim không ngủ. Biết làm sao được, khi những bộn bề của công việc không cho phép tôi được hòa chung niềm vui Đất nước nhưng có một điều chắc em thừa hiểu, tim tôi đã thuộc về Hà Nội mất rồi…/.

Ngô Văn