Có một Hà Nội trên những chuyến xe

Nhìn lại, tôi thấy mình lớn lên theo từng chuyến xe. Từ cô bé lớp 5 bỡ ngỡ ngồi trên chiếc xe buýt đầu tiên đến cô sinh viên ngày ngày đi học và bây giờ lại bước lên chuyến xe buýt điện hiện đại và xanh sạch để đi làm mỗi ngày. Những chuyến xe đó, không chỉ chở tôi qua những con đường, mà còn chở theo những đổi thay của thủ đô, của con người, của chính tôi.

Tôi còn nhớ như in buổi sáng ấy, buổi sáng đầu tiên một cô bé miền núi đặt chân về Hà Nội. Cả đêm trên tàu hỏa từ quê lên, tôi vừa háo hức vừa lo lắng. Khi bước xuống ga Hàng Cỏ, mẹ bảo sẽ bắt xe buýt về nhà dì. Tôi còn chưa hình dung nổi “xe buýt” là như thế nào. Ở quê khi ấy, tôi chỉ quen với xe đạp, xe trâu - ngựa kéo thỉnh thoảng lắm mới thấy một vài chuyến xe khách chạy liên tỉnh.

Chiếc xe buýt cũ dừng lại trước mắt tôi. Xe có màu sơn vàng đã ngả màu, bong tróc nhiều chỗ. Cánh cửa kêu “két” một tiếng khô khốc, mở ra như hé một cánh cửa dẫn tôi vào thế giới khác. Tôi nắm chặt tay mẹ, bước lên. Mùi dầu máy, mùi khói xe trộn với mùi mồ hôi người chen chúc ùa vào khiến tôi choáng váng và buồn nôn. Trên xe vài hàng ghế nhựa đã mòn, một vài chỗ rách lộ lớp bọt biển bên trong. Khi người còn đang chen chúc thì vang bên tai tôi tiếng chú phụ xe rất to: “Ai còn lên thì nhanh nào, chuyến này đi Bách Khoa đây!”. Rồi chiếc xe cũ kĩ lăn bánh phành phạch trên đường.

Tôi đứng không vững, phải níu lấy thành ghế. Bên ngoài cửa kính, Hà Nội trôi qua trong đôi mắt một đứa trẻ: nhiều dãy nhà vài ba tầng khang trang, những cửa hiệu xanh đỏ, tiếng rao hàng vang lên theo từng con phố, người người thong thả đạp xe, thi thoảng tôi mới thấy những chiếc xe cúp, xe ô tô chầm chậm trên phố. Khung cảnh yên bình và đẹp đẽ khiến tôi mơ về một ngày mình là một phần của nơi đây. Đi được một hai ki lô mét tài xế lại phanh gấp để dừng lại khiến đôi khi tôi chúi về phía trước. Người lên người xuống, chen chúc, va chạm. Thỉnh thoảng phụ xe lại quát: “Dồn vào trong đi, còn người lên nữa!” Tôi thấy mình như một hạt cát lạc trong biển người. Cái khung kính vỡ nửa của chiếc xe buýt xưa ấy đã trở thành khung cửa sổ đầu tiên để tôi nhìn ngắm Hà Nội.

Tám năm sau, tôi trở thành sinh viên. Hà Nội khi ấy không còn xa lạ với tôi như lần đầu nhưng những chuyến xe buýt vẫn là một phần quen thuộc trong đời sống hằng ngày. Mỗi sáng, tôi bắt chuyến xe buýt số 10 từ khu tập thể Bách Khoa lên giảng đường Trường Đại học Sư Phạm. Lên xe vẫn là cảnh vẫn chen chúc, nhưng bây giờ tôi đã quen hơn. Tôi biết cách đứng sao cho đỡ mỏi, biết cách bám vào tay vịn, không còn bất ngờ với tiếng phanh kít hay giật mình bởi tiếng anh phụ xe. Những buổi trưa tan học, bến chờ xe buýt chật cứng. Bước lên xe tôi vẫn thấy mùi mồ hôi và bụi đường bám lên những tà áo trắng. Nhưng với tôi, đó là một phần tuổi trẻ - tuổi trẻ không ngại khó, không sợ mệt, miễn là được đi học, được theo đuổi giấc mơ.

Có những hôm về sớm còn chỗ ngồi, tôi cùng bạn bè ngồi hàng ghế cuối, ríu rít trò chuyện, kể đủ chuyện học hành, tình cảm, cả những ước mơ viển vông. Xe buýt giống như một căn phòng nhỏ di động, chở theo những tiếng cười trong trẻo của chúng tôi. Rồi có khi tôi ngồi lặng lẽ nhìn ra ngoài cửa kính. Phố phường trôi qua, dòng người ngược xuôi. Hà Nội giờ đây đã nhiều tòa nhà cao tầng hơn, đường phố đi lại tấp nập, đông đúc với những chiếc xe máy, ô tô nhập khẩu. Tôi đi quen tới nỗi lên xe là chú phụ xe đã nhận ra ngay không cần phải chìa vé tháng với thẻ sinh viên ra nữa. Có bác tài nhớ mặt từng sinh viên, thi thoảng đùa: “Hôm nay thi à, sao thấy căng thẳng thế?” Có anh phụ xe khó tính, quát toáng khi ai chen ngang nhưng lại cẩn thận xếp chỗ cho cụ già lên sau. Xe buýt đã không còn chỉ là phương tiện mà là một cộng đồng Hà Nội thu nhỏ.

Sau này tốt nghiệp đại học, đi làm bằng xe máy một thời gian, tôi bỗng nhớ da diết những chuyến xe buýt. Nhớ tiếng còi, nhớ tiếng đóng mở cửa, nhớ cả cảm giác chật chội lúc chen chân vào đám đông trên xe. Xe buýt gắn với tuổi sinh viên tôi như một người bạn đồng hành thầm lặng để tôi nhận ra Hà Nội cũng đang thầm lặng vươn mình.

Hà Nội hôm nay đã khác xưa rất nhiều. Trên những con đường quen thuộc, giờ không chỉ có xe máy, ô tô, tàu điện trên cao mà còn có những chiếc xe buýt điện hiện đại, xanh bóng, sáng choang.

Một buổi sáng mùa thu, tôi quyết định thử đi làm bằng xe điện. Cảm giác đầu tiên với tôi là sự thoải mái và dễ chịu. Không còn tiếng động cơ ồn ã, không còn mùi dầu khét. Bước vào khoang xe, anh phụ xe đã cúi đầu chào và mời khách lên xe, những hàng ghế ngay ngắn, có cả chỗ trống và cầu lên xuống dành cho người khuyết tật, ghế ưu tiên cho người già, trẻ nhỏ. Tiếng loa phát thanh vang lên nội quy về việc đi xe, lịch trình. Không còn cảnh chen lấn, xô đẩy như xưa, mọi người lên xe trật tự, quét thẻ hoặc quét mã, nhanh gọn.

Tôi ngồi xuống, nhìn ra ngoài, lòng bỗng dội về ký ức xưa. Hà Nội xưa nhiều mái ngói rêu phong, những con đường nhỏ hẹp, xe đạp, xích lô chen nhau trong dòng người vội vã. Những cửa hàng tạp hóa, quán nước đầu ngõ bình dị mà thân thương. Giờ đây, thành phố thay da đổi thịt từng ngày với những tòa cao ốc, tuyến đường sầm uất và cả đường tàu điện trên cao ôm trọn lấy thành phố. Hà Nội đang khoác lên mình dáng dấp của một đô thị thông minh, vừa giữ được nét cổ kính, vừa vươn mình hội nhập cùng thế giới. Nghĩ về chặng đường phát triển của đất nước, tôi càng thêm tự hào. Trước sự đổi thay mạnh mẽ ấy, trong lòng tôi như sống lại sức trẻ phơi phới.

Xe buýt điện không chỉ là phương tiện đi lại công cộng, nó còn là một tuyên ngôn: Hà Nội đang hướng đến một đô thị hiện đại, văn minh và giao thông xanh sạch. Mỗi vòng lăn bánh của xe điện là một bước tiến để thành phố dần rời xa khói bụi, ồn ào. Có người bảo xe điện làm mất đi sự mộc mạc, dân dã của những chuyến xe buýt ngày xưa. Nhưng tôi nghĩ, mỗi thời có cái đẹp riêng. Xe buýt cũ gắn với ký ức chen chúc, xô bồ nhưng cũng là nơi kết nối con người. Xe buýt điện mang lại sự tiện nghi, văn minh. Ngồi trên xe buýt điện hôm nay, tôi thấy rõ một hành trình dài mình gắn bó với Hà Nội. Từ cô bé lớp 5 bỡ ngỡ, đến cô sinh viên hồn nhiên, rồi trưởng thành và đi làm, tôi đều có những chuyến xe đồng hành. Xe buýt cũ cho tôi bài học về sự va chạm, chịu đựng. Xe buýt tuổi sinh viên cho tôi ký ức về tình bạn, ước mơ. Xe điện hôm nay cho tôi niềm tin về tương lai xanh, văn minh và phát triển của Thủ đô tôi yêu và gắn bó.

Rồi sẽ còn những chuyến xe mới tiếp tục lăn bánh trên những con đường Hà Nội, đưa biết bao người đến với những ước mơ của riêng mình. Hà Nội trong tôi không chỉ là những con đường, những hàng cây hay những chuyến xe đi về mỗi ngày mà còn là nơi cất giữ cả một quãng đời đã lớn lên cùng năm tháng. Và tôi tin, chừng nào những chuyến xe vẫn còn miệt mài lăn bánh, chừng ấy câu chuyện của Hà Nội và của những con người yêu thành phố này vẫn sẽ còn được viết tiếp./.

Nhật Hạ