Xã Suối Hai (Hà Nội): Khi nội lực cộng hưởng cùng khát vọng về hệ sinh thái OCOP
"Phát triển kinh tế không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng cơ học, mà phải là sự chuyển mình từ tư duy sản xuất thuần nông sang tư duy kinh tế thị trường, lấy OCOP làm đòn bẩy để định vị thương hiệu địa phương". Đây chính là thông điệp xuyên suốt trong lộ trình bứt phá của xã Suối Hai giai đoạn 2025-2030.
Năm 2025 khép lại, bức tranh kinh tế - xã hội của xã Suối Hai ghi nhận những nỗ lực bền bỉ giữa bối cảnh không ít rào cản từ biến động thị trường và áp lực hạ tầng. Những con số về nông nghiệp như diện tích lúa gieo trồng đạt 366,9 ha, năng suất bình quân ổn định ở mức 61,3 tạ/ha, sản lượng đạt 2369,6 tấn… đã cho thấy một nền tảng sản xuất truyền thống vững chắc.
Tháo gỡ "điểm nghẽn" từ những dự án trọng điểm
Cùng với đó, việc duy trì các làng nghề đặc thù như hoa mai trắng và cây chè không chỉ giữ chân lao động nông thôn mà còn bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương. Tuy nhiên, nếu soi chiếu vào mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao thu nhập bền vững, Suối Hai vẫn đang đứng trước những bài toán cần lời giải quyết liệt hơn để thoát khỏi "chiếc áo" thuần nông chật hẹp.
Nhìn vào thực tế điều hành năm 2025 và định hướng 2026, áp lực dồn lên công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) và quản lý đất đai là rất lớn, được coi là "hàn thử biểu" đo lường quyết tâm của bộ máy chính quyền. Tại dự án di dân vùng ảnh hưởng môi trường bãi rác huyện Ba Vì (quy mô 5,6 ha), hiện vẫn còn 23 hộ gia đình chưa đồng thuận với phương án bồi thường.
Đây là một nút thắt phức tạp, đòi hỏi chính quyền xã phải kiên trì đối thoại, đồng thời kiến nghị những chính sách đặc thù từ thành phố để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người dân vùng ảnh hưởng môi trường. Việc hoàn thiện hồ sơ trích đo và giao đất tái định cư cho 7 hộ đủ điều kiện chỉ là bước đầu trong một lộ trình còn nhiều cam go.
Tương tự, các dự án hạ tầng giao thông như cải tạo nâng cấp đường TL414 (đoạn qua ngã 3 Vị Thủy) và tuyến đường đi Vườn Quốc gia Ba Vì đang ở giai đoạn "nước rút". Với dự án TL414, sự chưa đồng thuận của 66 hộ dân đối với dự thảo phương án công khai lại là một thách thức không nhỏ.
Trong khi đó, dự án đường từ TL414 đi Vườn Quốc gia Ba Vì đang nỗ lực hoàn tất đo đạc bản đồ để ban hành thông báo thu hồi đất vào tháng 12/2025, hướng tới mục tiêu GPMB cơ bản trong năm 2026.
Việc tháo gỡ những "nút thắt" này không chỉ nhằm mục đích giải ngân vốn đầu tư công hay hoàn thành chỉ tiêu xây dựng cơ bản, mà còn là điều kiện tiên quyết để "mở đường" cho giao thông, khơi thông dòng chảy thương mại cho một vùng đất giàu tiềm năng du lịch tâm linh và sinh thái.
Thu ngân sách địa phương dù đạt kế hoạch đề ra, nhưng khi bóc tách kỹ, nguồn thu trực tiếp từ thuế và phí tại chỗ vẫn còn mỏng, cho thấy kinh tế hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ chưa thực sự tạo ra đột phá đủ lớn để tự chủ ngân sách. Sự phụ thuộc vào nguồn điều tiết từ cấp trên chính là áp lực, cũng là động lực để Suối Hai phải tìm kiếm một "vận hội mới" từ chính những thế mạnh nội tại.
Đánh thức tiềm năng từ "hệ sinh thái" OCOP
Nếu hạ tầng là "cánh cửa" thì Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) giai đoạn 2026-2030 chính là "chìa khóa" để Suối Hai mở ra không gian tăng trưởng mới. Kế hoạch OCOP vừa được ban hành không còn dừng lại ở các đợt vận động phong trào mang tính hình thức, mà đã được cụ thể hóa bằng một chiến lược dài hạn, bài bản và chuyên nghiệp. Mục tiêu đặt ra là mỗi năm chuẩn hóa ít nhất 1-2 sản phẩm đạt hạng 3-4 sao, tập trung vào những thế mạnh cốt lõi như sữa Ba Vì, chè Ba Trại, hoa mai trắng và các sản phẩm nông sản thế mạnh khác.
Tầm nhìn đến năm 2030 của Suối Hai không chỉ dừng lại ở số lượng chứng nhận "sao" treo trên tường. Xã hướng tới việc hình thành một hệ sinh thái kinh tế bền vững: Từ việc kiện toàn bộ máy quản lý, đào tạo nhân lực chuyên sâu đến việc xây dựng các điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP gắn kết chặt chẽ với hoạt động du lịch, dịch vụ.
Đây là bước đi chiến lược nhằm chuyển hóa giá trị nông sản thành giá trị thương mại cao hơn. Khi những búp chè xanh hay gốc mai trắng được "gắn sao", chúng không còn là nông sản thô mà trở thành những "đại sứ văn hóa" của địa phương, mang theo câu chuyện về vùng đất Suối Hai đi xa hơn trên thị trường.
Để chuyển hóa tầm nhìn thành những giá trị thực tế, chính quyền địa phương đang triển khai quyết liệt việc hỗ trợ các chủ thể (Hợp tác xã, hộ sản xuất) tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng và ứng dụng công nghệ vào sản xuất. Việc khuyến khích sản xuất an toàn, hữu cơ và xây dựng chuỗi liên kết giá trị là yêu cầu bắt buộc để sản phẩm OCOP có thể đứng vững trước sự cạnh tranh khốc liệt.
Đồng thời, việc đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt tại các điểm bán hàng OCOP sẽ tạo ra một diện mạo mới hiện đại, minh bạch cho nền kinh tế địa phương.
Năm 2026 được xác định là năm bản lề với mục tiêu thu nhập bình quân đầu người đạt 65 triệu đồng/năm và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức 10-12%. Đây là những con số đầy tham vọng nhưng hoàn toàn khả thi nếu Suối Hai biết cách cộng hưởng nguồn lực từ các dự án hạ tầng trọng điểm với sức bật của chương trình OCOP.
Khát vọng của Suối Hai hôm nay không chỉ là hoàn thành các chỉ tiêu pháp lệnh của cấp trên, mà là khát vọng tự thân về một vùng nông thôn mới kiểu mẫu, nơi mà bản sắc làng nghề được hiện đại hóa và đời sống người dân được nâng tầm thực chất bằng sự năng động, quyết liệt của bộ máy chính quyền đồng hành cùng sự sáng tạo của người dân.
Chặng đường phía trước chắc chắn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là trong công tác quản lý đất đai và chuyển đổi tư duy sản xuất của một bộ phận người dân. Tuy nhiên, với một lộ trình bài bản đã được vạch ra và sự đồng thuận của cả hệ thống chính trị, xã Suối Hai đang tự tin khẳng định vị thế của một địa phương không chỉ biết vượt khó mà còn biết tận dụng thời cơ để bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn mới./.