Đánh giá thi hành Luật Thủ đô 2024: Bài 1: Triển khai hiệu quả việc phổ biến, quán triệt và các văn bản quy định chi tiết của Luật
Bộ Tư pháp và UBND Thành phố Hà Nội, các bộ, ngành, địa phương liên quan vừa phối hợp đánh giá việc thi hành Luật Thủ đô 2024 (Luật số 39/2024/QH15). Sau hơn một năm triển khai thi hành Luật, đã xác định những tác động tích cực của cơ chế đặc thù về xây dựng, phát triển và quản lý Thủ đô Hà Nội; nhận diện những hạn chế, bất cập, khó khăn, vướng mắc; kiến nghị các giải pháp nâng cao hiệu quả thi hành Luật và đề xuất việc sửa đổi, bổ sung quy định của Luật cho phù hợp với tình hình mới.
Bộ Tư pháp cho biết, với sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan nhà nước ở Trung ương, Thành phố Hà Nội và các tỉnh trong Vùng Thủ đô, việc quán triệt, phổ biến Luật Thủ đô và các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật được thực hiện kịp thời, có trọng tâm, trọng điểm, đa dạng về hình thức. Cụ thể:

Tại Trung ương, Bộ Tư pháp đã cử báo cáo viên tham gia giới thiệu Luật Thủ đô tại một số hội nghị do Hà Nội tổ chức. Các cơ quan ngôn luận đã dành thời lượng hợp lý cho việc giới thiệu, tuyên truyền, phổ biến Luật bằng nhiều hình thức khác nhau.
Các bộ, ngành đã phối hợp tổ chức tuyên truyền, phổ biến, thực hiện các chuyên mục, chương trình, đưa tin, nội dung của Luật Thủ đô bằng các hình thức đa dạng, phù hợp với điều kiện, tình hình thực tế; đăng tải, cập nhật toàn bộ nội dung Luật Thủ đô và các văn bản quy định chi tiết Luật trên Cổng thông tin điện tử hoặc Trang thông tin điện tử và các hình thức phù hợp khác; ban hành các văn bản hướng dẫn và triển khai kịp thời, tập trung vào các nội dung liên quan đến tổ chức bộ máy, biên chế, phân quyền, phân cấp và đặc biệt là thực hiện mô hình chính quyền đô thị tại Hà Nội.
Trong khi đó, tại Thủ đô Hà Nội, trên cơ sở các văn bản chỉ đạo của Thành phố, Giám đốc các sở, Thủ trưởng các ban, ngành Thành phố, Chủ tịch UBND các quận, huyện, thị xã; xã, phường, thị trấn trên địa bàn Thành phố đã nghiêm túc, khẩn trương xây dựng và ban hành các Kế hoạch, văn bản chỉ đạo để tổ chức triển khai, theo dõi thi hành Luật Thủ đô theo phạm vi ngành, lĩnh vực, địa phương mình quản lý. Các kế hoạch xác định rõ nội dung công việc, phân công trách nhiệm cụ thể, đảm bảo việc triển khai Luật Thủ đô được thực hiện thống nhất, xuyên suốt từ cấp Thành phố đến cơ sở.
Đặc biệt, từ ngày 1/7/2025, thực hiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương) và Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hà Nội, công tác tổ chức, theo dõi tình hình thi hành Luật Thủ đô vẫn được triển khai bảo đảm tính liên tục, kế thừa ngay cả trong bối cảnh Thành phố triển khai sắp xếp các đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Các sở, ngành, phường, xã mới được thành lập đã chủ động tiếp nối, kế thừa triển khai các kế hoạch đã được ban hành từ các đơn vị hành chính trước khi sáp nhập, đồng thời ban hành các kế hoạch mới phù hợp với tình hình thực tiễn của địa bàn. Các Kế hoạch đã cụ thể hóa nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai thực hiện trong từng giai đoạn phù hợp với chức năng nhiệm vụ và tình hình thực tiễn của đơn vị, địa phương như: tổ chức các đợt cao điểm tuyên truyền, phổ biến nội dung Luật Thủ đô; xây dựng kế hoạch tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ, công chức; thực hiện công tác theo dõi, đánh giá tình hình thi hành pháp luật định kỳ… Điều này cho thấy sự chủ động, bài bản trong công tác tổ chức thực hiện, tạo tiền đề quan trọng để các chính sách của Luật sớm đi vào cuộc sống.
Ngay sau khi Luật Thủ đô 2024 ban hành, Bộ Tư pháp, các bộ, ngành và UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành các Kế hoạch tuyên truyền, phổ biến Luật Thủ đô và các văn bản hướng dẫn thi hành và tổ chức Hội nghị triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2024 trực tiếp kết hợp với trực tuyến hơn 600 điểm cầu cho hơn 30.000 đại biểu là lãnh đạo Thành phố, cán bộ công chức chủ chốt các sở, ban, ngành, đoàn thể, đơn vị Thành phố và các xã, phường,... đội ngũ báo cáo viên pháp luật các cấp Thành phố và đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật. Hội đồng phối hợp PBGDPL Thành phố xây dựng phóng sự tài liệu “Luật Thủ đô - Khơi thông nguồn lực phát triển Thủ đô” để tuyên truyền trên truyền hình và các nền tảng mạng xã hội; in ấn và phát hành 40.000 cuốn tài liệu tuyên truyền Luật Thủ đô.
Các bộ, ngành và thành phố Hà Nội tổ chức đợt cao điểm tuyên truyền và tập huấn Luật Thủ đô và các văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô trên địa bàn. Các hình thức tuyên truyền được thực hiện đa dạng đổi mới, kết hợp hiệu quả giữa truyền thống và hiện đại như: tuyên truyền, tập huấn trực tiếp; sử dụng hệ thống loa truyền thanh tại cấp cơ sở, các địa phương, các buổi họp tổ dân phố đến việc đăng tải thông tin trên Cổng thông tin điện tử, các ứng dụng mạng xã hội (Zalo, Facebook), tạo mã QR Code để truy cập tài liệu, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, phát hành tờ gấp, băng rôn để đưa thông tin đến người dân. Trong quý I năm 2025, các sở, ban, ngành, đơn vị thuộc Thành phố đã tổ chức khoảng 166 hội nghị tập huấn, thu hút hơn 65.639 người tham dự, các đơn vị tích cực.

UBND các cấp (trước khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp): có 30/30 đơn vị tổ chức hội nghị tập huấn Luật Thủ đô và các văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô; tổ chức 179 hội nghị tập huấn với 20.680 người tham dự.
Thực hiện việc tổ chức thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp kể từ ngày 1/7/2025, UBND Thành phố Hà Nội tiếp tục chỉ đạo các ngành, các cấp tiếp tục đẩy mạnh việc quán triệt, phổ biến tuyên truyền các quy định của Luật Thủ đô và các văn bản hướng dẫn thi hành trong điều kiện mô hình tổ chức bộ máy mới.
Thông qua việc quán triệt, tuyên truyền, phổ biến, cán bộ, công chức thực thi công vụ, người dân và tổ chức trên địa bàn Thủ đô đã nắm được các quy định của Luật Thủ đô và các văn bản quy định chi tiết Luật, nhất là các cơ chế chính sách đặc thù, vượt trội được quy định trong Luật, từ đó tăng cường nhận thức, ý thức pháp luật, phát huy được các nguồn lực cho sự phát triển của Thủ đô./.
Sở Thông tin và truyền thông Hà Nội (nay là Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) đã phối hợp cơ quan báo đài Trung ương và Thành phố Hà Nội thường xuyên đưa tin, bài và sử dụng nhiều nền tảng số, mạng xã hội, hệ thống truyền thanh ở cơ sở tuyên truyền Luật Thủ đô.
Các sở, ban, ngành, đơn vị thuộc Thành phố, cơ quan Báo đài Thành phố và UBND các quận, huyện, thị xã của Hà Nội trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã đã đẩy mạnh viết tin, bài tuyên truyền Luật Thủ đô và các văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô trên Cổng/Trang Thông tin điện tử của đơn vị, trên kênh truyền hình, truyền thanh, trên báo giấy, báo điện tử, trên mạng internet, mạng xã hội, trên app iHanoi, trên hệ thống truyền thanh ở cơ sở và các hình thức khác. Toàn Thành phố đã đăng tải 8.831 tin, bài viết; phát hành 56.099 lần phát thanh ở cơ sở. Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố phối hợp Sở Tư pháp triển khai tuyên truyền…
(Còn nữa…).