Thúc đẩy xây dựng môi trường số lành mạnh, an toàn và tôn trọng văn hóa Việt Nam

Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số quy định quy tắc ứng xử văn hóa của cá nhân, tổ chức khi tham gia hoạt động trên môi trường số. Định hướng hành vi của tổ chức, cá nhân khi tham gia hoạt động trên môi trường số theo chuẩn mực văn hoá, đạo đức và pháp luật Việt Nam. Thúc đẩy xây dựng môi trường số lành mạnh, an toàn và tôn trọng văn hóa Việt Nam; khuyến khích lan toả các giá trị tích cực, sáng tạo, mang bản sắc văn hoá dân tộc.

Đồng thời nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; thúc đẩy sự minh bạch trong hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp; phối hợp với cơ quan quản lý trong công tác định hướng, giám sát và xử lý vi phạm trên môi trường số. Khuyến khích phát huy các giá trị văn hoá của dân tộc Việt Nam, đồng thời tiếp thu có chọn lọc các giá trị văn hoá tiến bộ của nhân loại trên môi trường số.

Về quy tắc ứng xử chung, Bộ Quy tắc nhấn mạnh việc người dùng tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của mọi tổ chức, cá nhân; ứng xử văn minh, lịch sự, giữ gìn bản sắc văn hóa, giá trị đạo đức và truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

Đồng thời, tôn trọng và thúc đẩy các giá trị văn hóa trên môi trường số, phù hợp với chuẩn mực văn hóa, đạo đức xã hội, truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam; tôn trọng sự đa dạng văn hoá, khác biệt vùng miền, dân tộc, tôn giáo.

Người dùng cũng sẽ phải chịu trách nhiệm về hành vi ứng xử trên mạng; phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý hành vi, nội dung thông tin vi phạm pháp luật, ứng xử thiếu văn hóa, phản cảm.

Đối với cá nhân, Bộ Quy tắc khuyến khích sử dụng họ tên thật của cá nhân hoặc tên, thương hiệu thuộc sở hữu hợp pháp khi tham gia các hoạt động trên môi trường số.

Khi đăng tải hình ảnh, thông tin cá nhân của người khác trên nền tảng số cần tuân thủ các quy định của pháp luật có liên quan về bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ trẻ em; cân nhắc trước khi công khai, cung cấp dữ liệu của cá nhân trên các nền tảng số.

Khi phát hiện tin giả, tin sai sự thật và nội dung vi phạm pháp luật, có trách nhiệm thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ, các nền tảng số hoặc cơ quan chức năng để xử lý và có cảnh báo kịp thời. Trường hợp cần đăng tải cảnh báo tin giả, tin sai sự thật, thông tin vi phạm pháp luật thì phải có dấu hiệu nhận biết, quan điểm rõ ràng (hình thức gạch chéo màu đỏ).

Khi tham gia thảo luận, phản biện trên môi trường số, cần thể hiện thái độ tôn trọng, giao tiếp văn minh, lịch sự; sử dụng ngôn từ, lời thoại, hình ảnh văn minh, đúng mực, không thô tục, không phản cảm, không xúc phạm hoặc công kích cá nhân; không nói xấu, bôi nhọ tổ chức, cá nhân; không sử dụng từ ngữ, âm thanh, hình ảnh gây thù hận, kích động bạo lực, phân biệt về giới, về vùng miền, dân tộc, tôn giáo, văn hóa.

Với người có ảnh hưởng, chủ các trang cộng đồng, nhóm cộng đồng, kênh nội dung khi tham gia hoạt động trên môi trường số, ngoài việc tuân thủ các quy định tích cực, chủ động sản xuất, sáng tạo, lan tỏa những nội dung, sản phẩm có giá trị; phát triển, gìn giữ văn hoá Việt Nam trên các nền tảng số, góp phần xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới.

Không lợi dụng niềm tin, tình cảm của công chúng, khán giả để trục lợi cá nhân dưới mọi hình thức. Khi thực hiện quảng cáo trên môi trường số, cần thông báo công khai với người tiếp nhận quảng cáo việc mình thực hiện quảng cáo hoặc có nhận được tài trợ; bảo đảm nội dung quảng cáo trung thực...

Các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội, nền tảng số trong và ngoài nước cần chủ động rà quét, phát hiện và ngăn chặn các hành vi lừa đảo, phát tán tin giả hoặc quảng cáo vi phạm pháp luật; khuyến khích sử dụng công nghệ (AI, phân tích dữ liệu) để phát hiện, ngăn chặn các nội dung vi phạm pháp luật.

Tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân cung cấp dịch vụ có trách nhiệm phân loại và hiển thị cảnh báo các nội dung không phù hợp với trẻ em; triển khai giải pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường số theo quy định của pháp luật về bảo vệ trẻ em. Phối hợp với cơ quan chức năng xử lý, ngăn chặn và loại bỏ các nội dung vi phạm pháp luật...

Đối với cơ quan báo chí, cơ quan báo chí hoạt động phát thanh, truyền hình: tăng cường cung cấp thông tin, định hướng dư luận xã hội, tạo sự đồng thuận, niềm tin xã hội; lan tỏa giá trị văn hóa tích cực như gương người tốt, việc tốt, hình ảnh truyền cảm hứng, nét đẹp văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, góp phần truyền cảm hứng cho xã hội, cộng đồng; phê phán, lên án các hành vi vi phạm Bộ Quy tắc này và các hành vi vi phạm pháp luật.

Đối với công ty truyền thông, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, công ty tổ chức nghệ thuật biểu diễn chủ động kiểm soát nội dung truyền thông, quảng cáo và các hoạt động biểu diễn nghệ thuật trên môi trường số. Cân nhắc việc hợp tác với người có ảnh hưởng có hành vi vi phạm các quy định của pháp luật hoặc khi có khuyến nghị của cơ quan quản lý nhà nước.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai các chương trình, chiến dịch truyền thông nhằm quảng bá, lan tỏa các nội dung số có giá trị tích cực, nhân văn, giàu bản sắc văn hóa Việt Nam.

Các bộ, ngành, địa phương phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả, lan tỏa văn hóa ứng xử tích cực trên môi trường số, tổ chức các hoạt động vinh danh, khen thưởng các tổ chức, cá nhân có các hoạt động hoặc sản phẩm nội dung số nổi bật có giá trị tích cực, ý nghĩa với cộng đồng, xã hội./.

Kim Thoa