Ba tập thơ thiếu nhi mới chào mừng Ngày thơ Việt Nam 2026

Điểm chung nổi bật của các tập thơ là vần điệu rõ ràng, nhịp thơ sáng, dễ đọc thành tiếng và dễ thuộc - yếu tố làm nên sức sống lâu bền của thơ thiếu nhi.

Ở “Chuyện Mây nhỏ đi tìm Bài Thơ”, những câu thơ ngắn, đều nhịp, giàu âm thanh mở ra thế giới gần gũi:
“Bánh mì giòn rôm rốp
Trang sách sột soạt kêu
Chiếc bóng thì nhảy nhót
Đàn kiến thích leo trèo…”

Những tiếng “rôm rốp”, “sột soạt” vang lên như một trò chơi ngôn ngữ. Âm thanh gợi hình, gợi chuyển động, khiến trẻ có thể đọc thành tiếng, lẩm nhẩm và bật cười thích thú. Thơ hiện diện trong chiếc răng sún, ổ bánh mì, giọt sương buổi sớm; nhịp điệu đều đặn khiến bài thơ dễ nhớ như một bài đồng dao mới của thời hiện đại.

“Có một Trái Đất phẳng trong mắt em” mang giọng điệu lắng hơn nhưng vẫn giàu nhạc tính:
“Tôi cứ mãi tự hỏi lòng
Khung trời nào là xa nhất
Nơi thế giới phẳng trong đáy mắt em?”

Câu thơ ngân dài, mềm mại, để lại dư âm. Ở đó, nhịp điệu không chỉ giúp trẻ dễ thuộc mà còn nâng đỡ những suy tư đầu đời về thế giới, về môi trường sống, về sự kết nối giữa người với người. Thi ca trở thành cách nhẹ nhàng để trẻ chạm tới những vấn đề lớn mà không bị áp lực bởi những khái niệm nặng nề.

Chia sẻ về cảm hứng sáng tác “Thế giới đảo ngược”, Nguyễn Quỳnh Mai viết: “Nếu bạn hay chơi với trẻ con, ắt hẳn bạn sẽ biết rằng song song bên cạnh thế giới mà chúng ta đang sống còn có một thế giới khác: thế giới dưới góc nhìn của một đứa trẻ. Ở đó, vết nứt có thể là dòng sông, vũng nước là đại dương vô tận, chiếc lá vàng vừa chao là con thuyền cướp biển, cơn gió thoảng qua là trận bão dữ, và chú mèo thẩn thơ sưởi nắng trên ghế đá là quái vật khổng lồ nằm đợi bên bờ vực thẳm…”.

Tập thơ gồm 26 bài, là tác phẩm đoạt giải Ba Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ Nhất (2023–2025). Những bài thơ mở ra “thế giới đảo ngược” của con trẻ, một thế giới “mãi mãi chỉ tồn tại trong tuổi thơ”, nơi chuột mở tiệc trên gác xép, nơi có đũa thần và phép màu, nơi bé mơ “sống trăm tuổi” và cảm xúc ấu thơ được nảy mầm, đâm chồi.

“Ở nhà tớ ấy à,
Mọi sự đều đảo ngược:
Khát thì phải ăn cơm
Đói thì đi uống nước.
…
Em trai tớ biết nhảy
Mà chưa biết đứng đâu
Tớ rủ em đi câu
Được cá voi trên núi.”

Thơ cho thiếu nhi hiện nay không còn là những vần điệu ru ngủ hay dạy điều hay lẽ phải một cách trực tiếp. Thơ mở ra không gian tưởng tượng phong phú, gần với nhịp sống hiện đại của trẻ. Một bài thơ được yêu thích hôm nay có thể trở thành ký ức ấm áp theo các em suốt nhiều năm sau.

Với định hướng phát triển bền vững mảng thơ thiếu nhi, hằng năm Nhà xuất bản Kim Đồng đều đặn giới thiệu nhiều tập thơ mới dành cho bạn đọc nhỏ tuổi, đồng thời tái bản các tác phẩm giàu giá trị của nhiều thế hệ tác giả. Các ấn phẩm được đầu tư chỉn chu từ nội dung đến minh họa, chú trọng nhịp điệu, ngôn ngữ giàu hình ảnh, phù hợp với tư duy và ngôn ngữ của trẻ em hiện nay.

Bên cạnh ba tập thơ mới, Nhà xuất bản Kim Đồng mới đây cũng đã xuất bản nhiều tập thơ thiếu nhi đặc sắc như “Xứ nước” (Phát Dương), “Trái tim của đảo” (Hồ Huy Sơn), “Hạt bắp vỗ tay” (Nguyễn Thánh Ngã), “Viết trên lá mới” (Lê Minh Quốc), “Sài Gòn sót mấy con ve” (Trung Dũng KQĐ), “Cháu là cổ tích” (Đoàn Vị Thượng), “Góp nắng cho cây” (Lê Ký Thương), “Chú dế đêm trăng” (Mai Quyên), “Con là ban mai” (Nguyễn Hải Lý)… Mỗi tập thơ là một thế giới nhỏ với âm điệu riêng, cùng gặp nhau ở điểm chung: gieo vào lòng trẻ em những hạt mầm cảm xúc, trí tưởng tượng và lòng nhân ái.

Ra mắt các tập thơ mới nhân Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24, Nhà xuất bản Kim Đồng tin rằng việc nuôi dưỡng thói quen đọc và thuộc thơ từ sớm sẽ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, đồng thời bồi đắp năng lực cảm xúc - nền tảng quan trọng cho một thế hệ biết lắng nghe, biết yêu thương và giàu mơ ước. Ba tập thơ tiếp tục khẳng định thi ca dành cho thiếu nhi vẫn đang được nuôi dưỡng bền bỉ, bằng tất cả sự nâng niu và tin tưởng./.

Thụy Phương