"Con đĩ đánh bồng": Điệu múa đặc sắc tại hội làng Triều Khúc

Lễ hội diễn ra với nhiều nghi thức trang trọng, trong đó có lễ rước sắc Phùng Hưng mang ý nghĩa mời thánh nhân về ngự tại đại đình, tưởng nhớ công lao và cầu mong cuộc sống ấm no, an lành. Lễ hội rộn ràng với điệu múa “Con đĩ đánh bồng” – nét sinh hoạt văn hóa dân gian đặc sắc gắn với thờ Thành hoàng Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng.

Điệu múa "Con đĩ đánh bồng" gắn với tích truyện về Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng - vị anh hùng đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa thắng lợi chống ách đô hộ phương Bắc tại Tống Bình (Hà Nội xưa).

Theo tích xưa, trong quân của Phùng Hưng không có nữ binh, các binh sĩ phải giả gái múa hát để khích lệ tinh thần quân sĩ. Khi ngài qua đời, Nhân dân Triều Khúc lập đình thờ và lưu giữ điệu múa ấy như một nghi lễ truyền thống, trở thành nét văn hóa đặc sắc của lễ hội làng.

Theo lệ làng, người tham gia múa phải chưa lập gia đình và có ngoại hình sáng sủa, được hóa trang thành thiếu nữ với khăn mỏ quạ đỏ, váy nhiễu đen, dải lụa ngũ sắc.

Bên ngoài quần, họ mặc thêm váy nhiễu màu đen trùng tới mắt cá chân, cổ quàng tấm lụa nhỏ có hình lá sen thêu hoa lá cách điệu (có những dải màu ngũ sắc rủ xuống); ngang lưng của họ thắt một tấm lụa dài màu xanh lục. Những động tác uyển chuyển, ánh mắt, nụ cười duyên dáng tạo nên không khí rộn ràng, vui tươi cho ngày hội.

Mỗi đội thường có từ 3–4 cặp múa đôi, điệu múa này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa người múa với người múa và giữa các cặp múa mà vẫn thể hiện được tính lẳng lơ của các cặp múa từ ánh mắt, nụ cười và cách múa phải dẻo.

Năm nay, trong đoàn múa bồng có sự xuất hiện của hai em nhỏ tuổi nhất, thu hút sự chú ý của người dân và du khách, cho thấy sức sống bền bỉ và sự tiếp nối của di sản văn hóa truyền thống.

Những điệu múa gây ấn tượng bởi sự kết hợp giữa nét mạnh mẽ và mềm dẻo, vừa rộn ràng vừa lả lơi, tình tứ. Chính yếu tố “giả gái” cùng thần thái biểu cảm đặc biệt đã tạo nên sức hút riêng của tiết mục./.

Việt Thương