Bản giao hưởng giữa lý trí và cơn say
Ngọc Lê Ninh từ lâu đã được biết đến như một "gã phù thủy" của ngôn từ, người luôn biết cách pha trộn giữa cái thực tế trần trụi và cái lãng mạn siêu hình. Với “Cạm bẫy tình”, Ngọc Lê Ninh không đi theo lối mòn ca tụng tình yêu bằng những biểu tượng quen thuộc như hoa hồng hay ánh trăng. Anh chọn cách nhìn thẳng vào “mê cung” cảm xúc bằng giọng điệu hóm hỉnh, sắc sảo.
CẠM BẪY TÌNH
Sống trên đời đừng tin con gái lắm
Họ thích vuốt ve chiều chuộng khát shopping
Tiền vàng bạc say hơn tình nồng thắm
Phường đàn ông dễ mắc cạm bẫy tình.
Sống trên đời đừng tin con gái lắm
Họ có tim hồng hình bóng chùm nho
Đừng ảo tưởng đàn ông mình là Cáo
Trước vườn yêu cũng ngơ ngáo như Bò.
Sống trên đời đừng tin con gái lắm
Mắt họ xanh như biển lặng chiều nay
Tàu đàn ông chở nặng tình mê đắm
Khẽ lật chìm nếu liều lĩnh qua đây....
(Thơ - Ngọc Lê Ninh)
Điệp khúc “Sống trên đời đừng tin con gái lắm” được lặp lại ở đầu mỗi khổ thơ như một sự thức tỉnh đầy lý trí. Tuy nhiên, đằng sau vẻ phũ phàng bề mặt ấy không phải là sự phủ nhận tình yêu, mà là một sự thừa nhận ngầm về sức hấp dẫn khó cưỡng của phái đẹp - thứ quyền lực khiến lý trí nhiều khi trở nên bất lực.
Ở khổ thơ đầu, tác giả phác họa một thực tế rất “đời”:
“Họ thích vuốt ve chiều chuộng khát shopping
Tiền vàng bạc say hơn tình nồng thắm”
Việc đưa những khái niệm hiện đại như “shopping”, “tiền vàng” vào thơ tạo nên một nét chấm phá táo bạo. Tình yêu trong thơ Ngọc Lê Ninh không đứng ngoài đời sống vật chất mà tồn tại trong sự đan xen giữa cảm xúc và giá trị thực tế, nơi “phường đàn ông” nếu thiếu tỉnh táo sẽ dễ dàng sa chân vào những cạm bẫy ngọt ngào.
Điểm đặc sắc của bài thơ nằm ở khổ thơ thứ hai với lối ví von giàu tính liên tưởng:
“Họ có tim hồng hình bóng chùm nho
Đừng ảo tưởng đàn ông mình là Cáo
Trước vườn yêu cũng ngơ ngáo như Bò.”
Mượn chất liệu từ truyện ngụ ngôn “Con Cáo và chùm nho” của La Fontaine, tác giả tạo ra một cú đảo chiều thú vị. Người đàn ông tự huyễn hoặc mình là “Cáo” - thông minh, bản lĩnh - nhưng trước “vườn yêu” lại hóa thành “Bò” ngơ ngác, khờ khạo. Sự đối lập giữa hai hình tượng này tạo nên tiếng cười tự trào hóm hỉnh, bóc trần vẻ tự tin bề ngoài của phái mạnh khi đứng trước sức hút của tình ái.
Khổ thơ cuối đưa người đọc trở về với vẻ đẹp cổ điển, giàu tính ẩn dụ:
“Mắt họ xanh như biển lặng chiều nay
Tàu đàn ông chở nặng tình mê đắm
Khẽ lật chìm nếu liều lĩnh qua đây…”
Hình ảnh “đôi mắt xanh” được ví như mặt biển là một ẩn dụ tuyệt vời. Biển càng lặng thì vực sâu càng khó lường. Ngọc Lê Ninh đã rất tinh tế khi ví "đàn ông" như những con tàu chở nặng tình cảm. Cấu trúc đối lập giữa sự "mê đắm" (nặng nề) và sự "lật chìm" (mỏng manh) cho thấy một chân lý vĩnh cửu: Trong cuộc chơi của trái tim, kẻ si tình nhất luôn là kẻ dễ tổn thương nhất.
“Cạm bẫy tình” không phải lời oán trách, càng không phải sự hoài nghi cay nghiệt. Đó là cách nhà thơ ngợi ca gián tiếp quyền năng của phái đẹp và sự bí ẩn muôn đời của tình yêu. Với giọng thơ phóng khoáng, nhịp điệu dồn dập và hệ thống hình ảnh ví von giàu sức gợi, Ngọc Lê Ninh đã phác họa một diện mạo tình yêu thời hiện đại: thực tế mà mê đắm, tỉnh táo mà vẫn say. Bài thơ giống như một ly rượu mạnh, vừa cay nồng sự trải đời, vừa thơm ngọt vị say mê, đủ khiến người đọc mỉm cười, gật gù và soi thấy chính mình trong đó./.