Tết Việt - ký ức không phai của đôi vợ chồng người Úc
Lần đầu đặt chân đến Việt Nam vào dịp Tết Nguyên đán năm 1994, đến năm 2025, ông bà Judy - Alan Butcher (người Australia) đã trải qua tròn 10 cái Tết cổ truyền tại Việt Nam. Có lẽ họ là một trong số những người nước ngoài “ăn Tết Việt” bền bỉ và sâu đậm đến vậy.
Trong một lần trò chuyện, tôi từng hỏi ông bà: “Vì sao ông bà lại yêu thích và lựa chọn ăn Tết Nguyên đán tại Hà Nội?”. Câu trả lời của họ lại bắt đầu từ người bạn thân - kiến trúc sư Dirk Arkeveld, nguyên kiến trúc sư trưởng của một thành phố tại Tây Úc. Trong nhiều chuyến sang Việt Nam, ông Dirk đã chụp ảnh, viết bài về hồ Hoàn Kiếm. Trong một cuốn sách xuất bản tại Việt Nam, ông từng viết: “Hồ Hoàn Kiếm là chiếc máy điều hòa nhiệt độ thiên nhiên vô giá, nếu ta biết giữ gìn. Hồ Hoàn Kiếm là trái tim của Thủ đô Hà Nội, là lá phổi khổng lồ lọc cho không khí trong lành trở lại. Tôi đã đến nhiều nước nhưng không có nhiều thành phố trên thế giới có diễm phúc như vậy, đẹp đến như vậy…”. Ông còn cảm phục sự phát hiện của nhà báo người Pháp: “Hồ Gươm ở Hà Nội-Việt Nam như một chiếc đèn kéo quân khổng lồ. Người và xe lướt theo nhau vội vã, hối hả bằng lực đẩy cuộc sống vô hình. Hồ Gươm, chiếc đèn kéo quân khổng lồ ấy cứ quay mãi, quay mãi theo dòng chảy thời gian vô cùng tận”.
Chính những trang viết ấy đã thôi thúc vợ chồng Judy - Alan Butcher quyết định đến Việt Nam, tìm hiểu Hà Nội và trải nghiệm Tết Nguyên đán tại đây. Năm đầu tiên ở lại Việt Nam ăn Tết, họ lưu trú trong một khách sạn nhỏ bên Hồ Gươm. Cái Tết Nguyên đán đầu tiên tại Việt Nam vào năm 1994 để lại trong họ một ấn tượng sâu đậm.
“Từ tầng cao của khách sạn nhìn xuống con đường ven Hồ Gươm, những tà áo dài phớt hồng, thiên thanh thướt tha uyển chuyển trên cầu Thê Húc uốn cong, đưa dòng người vào lễ Tết trong đền Ngọc Sơn. Bị cuốn hút bởi khung cảnh ấy, vợ chồng chúng tôi lập tức xuống phố, hòa mình vào dòng người du xuân rộn ràng”, ông Alan Butcher nhớ lại. Ông cho biết, ông từng đọc bài viết của GS. Hà Đình Đức về rùa Hồ Gươm và đã may mắn được tận mắt nhìn thấy rùa Hồ Gươm nổi lên mặt nước - khoảnh khắc mà họ coi là ký ức không thể quên.
Nhớ về cái Tết đầu tiên, ông bà cũng không quên bữa cỗ Tết, cổ truyền của Việt Nam do nghệ nhân Ánh Tuyết tự tay chuẩn bị. “Vừa bước lên cầu thang tầng hai của ở trên phố Mã Mây, tôi đã cảm nhận rõ hương trầm lan tỏa, quyện cùng mùi thơm tinh tế của gian bếp ngày Tết. Biết là khách của Hoàng Tuyết Hương (thông dịch viên của chúng tôi), bà Ánh Tuyết mỉm cười đón tiếp niềm nở, mời chúng tôi thưởng thức chén trà sen đầu xuân. Cách bàn trà chừng vài mét, một cành đào Nhật Tân cổ thụ nở hồng rực rỡ, điểm xuyết cho không gian thêm ấm áp. Đúng lúc ấy, một thanh niên mang theo khung ảnh bước vào. Hoàng Tuyết Hương giới thiệu: đó là chồng mình - nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Bùi Hỏa Tiễn đến tặng quà đầu năm cho ông bà. Chúng tôi thực sự xúc động trước món quà bất ngờ và tình cảm chân thành ấy, ôm chầm lấy nhau trong niềm hân hoan khó tả”, ông Alan chia sẻ.
Sau này, mỗi chuyến trở lại Việt Nam, họ đều dành thời gian khám phá thêm những lát cắt văn hóa, lịch sử của Thủ đô. Nào khu phố cổ 36 phố phường, chùa Một Cột thời Lý, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Lịch sử, Bảo tàng Cách mạng, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, nào hồ Hữu Tiệp, nhà tù Hỏa Lò. Họ tham dự các lễ hội truyền thống như hội đền Cổ Loa, hội Gióng, đền Hai Bà Trưng, hội làng Lệ Mật; dự Ngày Thơ Việt Nam rằm tháng Giêng; hòa mình vào không khí các ngày lễ lớn của đất nước như Quốc khánh 2/9 hay Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10.
Không chỉ Hà Nội, hành trình khám phá Việt Nam của Judy - Alan Butcher còn trải dài từ Bắc vào Nam. Họ nhiều lần đến vịnh Hạ Long - di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận. Họ cũng đã dừng chân tại Sa Pa, Phong Nha - Kẻ Bàng, rồi xuôi về miền Trung thăm cố đô Huế, phố cổ Hội An, thánh địa Mỹ Sơn, TP. Hồ Chí Minh, núi Bà Đen, địa đạo Củ Chi, Đồng Tháp Mười, mũi Cà Mau. Nhưng dù đi đâu, mỗi chuyến trở lại Việt Nam, ông bà vẫn luôn dành vài ngày ở Hà Nội để đón Tết Nguyên đán như một thói quen không thể thiếu.
Đến Việt Nam khi tuổi mới ngoài 50, nay đã bước qua tuổi 80, sức khỏe không còn như trước nhưng tình cảm với dải đất hình chữ S của họ thì dường như vẫn vẹn nguyên như thuở ban đầu. Mặc dù năm 2024, ông bà Judy - Alan Butcher đã trải qua hai ca phẫu thuật tim nhưng đến năm 2025 họ vẫn quyết tâm trở lại Việt Nam vào dịp Tết - một chuyến đi mà họ coi là lời chào tạm biệt.
Trong buổi chia tay gia đình thông dịch viên Hoàng Tuyết Hương để trở về nước Úc, đôi mắt cả hai rưng rưng xúc động. “Xin chào Việt Nam, đất nước mà chúng tôi luôn yêu quý và kính trọng...”.