Lễ hội Khai ấn Đền Trần (Nam Định)– Xuân Bính Ngọ 2026: Trang nghiêm, an toàn, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống

Đây là sự kiện văn hóa – tâm linh đặc biệt, được tổ chức thường niên tại đền Trần, tỉnh Nam Định (cũ) - nay là phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương về dự lễ, dâng hương tưởng niệm các bậc tiền nhân nhà Trần, cầu mong quốc thái dân an, gia đình bình an, hạnh phúc trong năm mới.

Theo thông lệ, Lễ Khai ấn diễn ra vào đêm 14, rạng sáng ngày 15 tháng Giêng âm lịch hằng năm tại Tiên Miếu nhà Trần (phủ Thiên Trường xưa). Đây là nghi lễ mang đậm ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tri ân công lao to lớn của Vương triều Trần trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.

Không chỉ là hoạt động tâm linh, Lễ hội Khai ấn còn mang giá trị giáo dục lịch sử sâu sắc, góp phần bồi đắp truyền thống yêu nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Những năm qua, lễ hội được tổ chức trang trọng, đúng nghi thức truyền thống, bảo đảm các quy định của Đảng, Nhà nước và của tỉnh Ninh Bình; đồng thời chú trọng xây dựng môi trường lễ hội văn minh, an toàn, thân thiện.

“

Theo kế hoạch, Lễ hội Khai ấn Đền Trần năm 2026 được tổ chức từ ngày 27/2 đến ngày 4/3/2026 (tức từ ngày 11 đến ngày 16 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Chuỗi hoạt động phong phú, đa dạng bao gồm phần lễ và phần hội, tạo không khí rộn ràng, đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống.

Mở đầu là các nghi lễ rước Kiệu Ngọc Lộ, rước nước, tế cá, tế chợ, rước đèn… được thực hiện trang nghiêm theo đúng nghi thức cổ truyền tại chùa Phổ Minh, Đền Thiên Trường và Đền Cố Trạch. Đêm 14 tháng Giêng (tức ngày 2/3/2026) sẽ diễn ra Lễ dâng hương, Lễ Khai ấn tại Đền Thiên Trường – nghi lễ trọng tâm của toàn bộ lễ hội. Tại đây, đại biểu Trung ương, lãnh đạo tỉnh, địa phương và đông đảo nhân dân sẽ thành kính dâng hương tưởng niệm, cầu mong mưa thuận gió hòa, nhân khang vật thịnh.

Bên cạnh phần lễ trang nghiêm là các hoạt động văn hóa, thể thao, trình diễn nghệ thuật truyền thống đặc sắc như múa lân sư rồng, trò chơi dân gian, thi đấu cờ người, biểu diễn nghệ thuật quần chúng, trưng bày triển lãm về Vương triều Trần và di sản văn hóa địa phương. Các hoạt động này không chỉ tạo điểm nhấn sinh động cho lễ hội mà còn góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa đến du khách trong và ngoài nước.

Để bảo đảm lễ hội diễn ra an toàn, văn minh, UBND phường Nam Định đã xây dựng kế hoạch tổng thể, thành lập Ban tổ chức do Chủ tịch UBND phường làm Trưởng ban; đồng thời thành lập các tiểu ban chuyên trách về nghi lễ, tuyên truyền, an ninh trật tự, hậu cần, y tế, môi trường… Các sở, ban, ngành của tỉnh và chính quyền địa phương phối hợp chặt chẽ, chuẩn bị chu đáo mọi điều kiện cần thiết.

Công tác bảo đảm an ninh, an toàn được đặc biệt chú trọng. Công an phường Nam Định xây dựng phương án phân luồng giao thông, bố trí lực lượng hướng dẫn, chỉ dẫn đường đi, vị trí đỗ xe dành cho các đoàn đại biểu và khách thập phương về dự lễ hội; hạn chế tối đa tình trạng ùn tắc cục bộ tại khu vực di tích và các tuyến đường lân cận. Lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát, phòng ngừa trộm cắp, móc túi, chèo kéo du khách, kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, bảo đảm môi trường lễ hội an toàn, lành mạnh.

Đặc biệt, trước yêu cầu quản lý thông tin trong thời đại số, Công an phường chủ động phối hợp các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý các thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vi phạm quy định về lễ hội trên các phương tiện thông tin điện tử và mạng xã hội. Việc này nhằm góp phần giữ gìn hình ảnh, giá trị văn hóa – lịch sử của Lễ hội Khai ấn, đồng thời định hướng dư luận xã hội, tạo sự đồng thuận và niềm tin trong nhân dân.

Riêng phương án bảo vệ an ninh trật tự đối với Lễ Khai ấn và Lễ phát ấn được xây dựng riêng, báo cáo Chủ tịch UBND phường và trình Giám đốc Công an tỉnh phê duyệt, bảo đảm chặt chẽ, khoa học, phù hợp với quy mô và số lượng người tham dự dự kiến tăng cao trong đêm chính hội.

Một trong những nội dung được đông đảo người dân quan tâm là thời điểm phát ấn. Ông Nguyễn Đức Bình – Trưởng Ban Quản lý Khu Di tích phường Nam Định cho biết, theo nghi lễ cổ xưa, sau Lễ Khai ấn sẽ tiến hành phát ấn cho người dân. Tuy nhiên, khi Lễ Khai ấn Đền Trần được phục dựng trong những năm trước đây, do không gian di tích còn hạn chế, phương án an ninh chưa đáp ứng yêu cầu, nên thời gian phát ấn phải lùi lại để bảo đảm an toàn.

“Năm 2026, không gian Đền Trần đã được mở rộng, các hạng mục hạ tầng được đầu tư đồng bộ; phương án an ninh, trật tự được xây dựng kỹ lưỡng, khoa học. Vì vậy, Ban tổ chức quyết định sẽ phát ấn sớm hơn mọi năm, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân và du khách thập phương”, ông Nguyễn Đức Bình thông tin.

Việc phát ấn sớm hơn không chỉ đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người dân mà còn góp phần giãn mật độ người tập trung trong cùng một thời điểm, giảm áp lực cho lực lượng chức năng, nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh, an toàn. Ban tổ chức cũng khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm hướng dẫn của lực lượng chức năng, giữ gìn trật tự, xếp hàng văn minh khi nhận ấn, không chen lấn, xô đẩy.

Song song với đó, công tác vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy, y tế, cứu hộ cứu nạn được triển khai đồng bộ. Các điểm dịch vụ được sắp xếp gọn gàng, niêm yết giá công khai; kiên quyết xử lý tình trạng tăng giá, ép giá, bảo đảm quyền lợi của du khách. Các lực lượng tình nguyện viên được huy động hỗ trợ hướng dẫn, tuyên truyền, nâng cao ý thức ứng xử văn minh nơi tôn nghiêm.

Lễ hội Khai ấn Đền Trần – Xuân Bính Ngọ 2026 không chỉ là sự kiện văn hóa – tâm linh tiêu biểu của địa phương mà còn là dịp quảng bá tiềm năng du lịch, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội./.

Thế Trang