Nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung ra mắt chùm ca khúc về quê hương, đất nước

Theo nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung, trong lịch sử âm nhạc Việt Nam hiện đại, đề tài đất nước thường được thể hiện qua những ca khúc độc lập, gắn với hoàn cảnh chính trị hoặc tâm thế thời đại. Với chùm 6 tác phẩm này, anh mong muốn kiến tạo một tiến trình tư tưởng - âm nhạc, trong đó hình tượng đất nước hiện diện qua nhiều tầng biểu tượng, nhiều trạng thái cảm xúc và cấu trúc âm nhạc tương ứng.

Chuỗi 6 tác phẩm mở đầu bằng “Tôi đi” (ca sĩ Lê Anh Dũng thể hiện) - một bản ballad mang màu sắc tự sự, nội tâm. Đất nước ở đây không được gọi tên trực diện mà hiện lên qua những hình ảnh gần gũi như đồng bào, quê hương, con thuyền, ánh mắt. “Tôi” trong ca khúc là một cá nhân đang bước đi giữa đời sống, đang hát và hòa nhập. Điều đáng chú ý là cài tôi này không khép kín, không đối đầu với hoàn cảnh; nó tồn tại trong một trạng thái dung hòa.

Tiếp nối là “Đất nước yêu người” do NSND Quốc Hưng thể hiện. Tác phẩm mang tinh thần cộng đồng rõ nét, kết hợp chất trữ tình với hành khúc hiện đại. Ở đây, Nguyễn Thành Trung đặt con người vào vị trí trung tâm khi nói về đất nước. Thay vì diễn ngôn chính luận trực diện, ca khúc lựa chọn cách tiếp cận nhân vị, làm dịu đi sắc thái tuyên truyền.

Nếu “Đất nước yêu người” mở rộng từ cái tôi sang cộng đồng, thì “Đất ơi nở hoa” (NSƯT Hoàng Tùng thể hiện) lại đưa người nghe trở về cội nguồn văn hóa dân tộc. Âm thanh đàn bầu mở đầu bài hát không chỉ là thủ pháp thẩm mỹ mà còn là biểu tượng đậm tính dân tộc. Tiếng đàn bầu ngân nga từ ngàn xưa vọng về như một lời khẳng định rằng đất nước tồn tại trong chiều sâu văn hóa và tâm thức dân gian.

Ca khúc tiếp theo “Đất nước vươn mình” (NSƯT Đăng Dương thể hiện) mang âm hưởng cổ động đương đại. Tác giả sự dụng nhịp 4/4 mạnh mẽ, để qua những giai điệu, lời ca kiến tạo hình ảnh đất nước như một thực thể đang chuyển động, bùng cháy và hướng ra không gian vũ trụ. Thông qua cấu trúc động từ ở thì tương lai, tác phẩm chuyển hóa cái tôi cá nhân thành năng lượng tập thể, khẳng định một diễn ngôn dân tộc tích cực, tự tin, đề cao tinh thần chủ động, sáng tạo và khát vọng phát triển.

Trong khi đó, “Xin rạng ngời” (NSND Quốc Hưng thể hiện) được viết trên nền nhịp 6/8 mềm mại, giàu tính trữ tình cộng đồng. Các hình tượng nông nghiệp, biểu tượng mẫu tính và mỹ học ánh sáng được đan cài tinh tế, tạo nên một “lời nguyện” thế tục, thể hiện trách nhiệm gìn giữ căn tính văn hóa dân tộc trong dòng chảy hiện đại.

Dấu ấn của chùm tác phẩm chính là trường ca “Đất nước hôm nay” - một tác phẩm đa chương, đa nhịp, đa giọng. Nếu các ca khúc trước là những mảnh ghép, thì “Đất nước hôm nay” là bản đồ tinh thần hoàn chỉnh, tổng hợp đầy đủ các yếu tố: cá nhân, cộng đồng, văn hóa, động năng, trách nhiệm. Đất nước được đặt trong chiều dài thời gian lịch sử, không chỉ ở khoảnh khắc hiện tại.

Tác phẩm do NSND Quốc Hưng và ca sĩ Thu Hằng thể hiện, với sự đồng hành của Dàn nhạc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Sự kết hợp giữa kỹ thuật thanh nhạc bác học và hòa âm giao hưởng hiện đại đã tạo nên một không gian âm nhạc hùng tráng, giàu cảm xúc.

“Đất nước hôm nay” cũng được các nghệ sĩ thực hiện MV cùng tên và trở thành điểm nhấn trong Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Đường lên phía trước” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, Báo Văn hóa tổ chức, chào mừng 96 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, 40 năm công cuộc Đổi mới và thành công của Đại hội XIV, đồng thời đón Xuân Bính Ngọ 2026.

Thông qua chùm tác phẩm này, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung gửi gắm thông điệp: đất nước không chỉ là quá khứ để hoài niệm mà là một thực thể đang hành động và vươn mình. Thay vì sử dụng khẩu hiệu trực diện, tác giả để tình yêu Tổ quốc lan tỏa bằng giai điệu, thấm sâu qua cảm xúc của mỗi cá nhân.

“Đây là sự tri ân của tôi dành cho đồng bào, là lời hứa của một người nghệ sĩ - công dân trước vận hội mới của dân tộc. Tôi muốn mỗi giai điệu đều mang trong mình sức mạnh của sự hồi sinh và khát vọng rạng ngời”, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung chia sẻ. Các tác phẩm hiện đã được phát hành trên YouTube và các nền tảng số về âm nhạc./.

Thụy Phương