Tết về dưới mái trường Đại Kim: Những nhịp cầu nối di sản giữa lòng phố thị

Từ một nét đẹp thầm lặng đến sự lan tỏa của tình yêu truyền thống

Trong dòng chảy hối hả của nhịp sống hiện đại, đôi khi người ta lo ngại những nét đẹp truyền thống của Hà Nội xưa bị mai một. Thế nhưng, tại trường THCS Đại Kim, có một ngọn lửa vẫn luôn được thắp sáng âm thầm mà bền bỉ. Đó là tâm huyết của cô Nguyệt – người giáo viên dạy Toán vốn gắn bó với các con số khô khan nhưng lại mang một tâm hồn duy mỹ, nặng lòng với những giá trị văn hóa dân tộc.

Suốt nhiều năm qua, dù chủ nhiệm bất cứ lớp nào, cô Nguyệt cũng duy trì nếp cũ: tổ chức cho học sinh gói bánh chưng mỗi độ Tết đến xuân về. Với cô, đây không chỉ là một hoạt động ngoại khóa đơn thuần, mà là một "giờ học đặc biệt" về cội nguồn, về sự sẻ chia và lòng biết ơn.

Điều thú vị của năm nay chính là sự "giao thoa" đầy ngẫu hứng. Dù cả ba lớp 8A14, 8A5 và 6A11 đều tổ chức riêng biệt để giữ được bản sắc và sự ấm cúng nội bộ, nhưng tất cả đã cùng chọn ngày Chủ nhật đầu tháng 2 để khai hội. Ba không gian, ba sắc thái khác nhau nhưng tựu trung lại đều toát lên vẻ đẹp của sự gắn kết. Đặc biệt hơn, cả ba "thuyền trưởng" chèo lái các tập thể này đều là những nữ giáo viên Toán học, những người đã khéo léo dùng "phép tính cộng" của tình yêu thương để nhân lên niềm vui xuân cho học trò.

Sắc xuân riêng biệt dưới khoảng trời chung

Sáng Chủ nhật, sân trường Đại Kim như một bức tranh đa sắc. Mỗi lớp một góc, tự tay trang trí không gian theo cách riêng nhưng lớp nào cũng tràn ngập sắc đỏ của câu đối, sắc xanh của lá dong và mùi thơm nồng nàn của gạo nếp, đậu xanh.

Tại khu vực của lớp 8A14, không khí có phần chững chạc của các anh chị lớn. Các em tự tay lau từng chiếc lá dong, tì mẩn vo gạo, đồ đỗ. Trong khi đó, lớp 6A11 lại mang đến sự hồn nhiên, trong trẻo với những đôi bàn tay còn chút vụng về nhưng đầy hào hứng.

Dù tổ chức riêng biệt, nhưng âm hưởng chung bao trùm cả sân trường chính là tiếng cười nói và tiếng nhạc xuân rộn rã. Các chương trình văn nghệ "cây nhà lá vườn" liên tục được biểu diễn. Những tà áo dài thướt tha, những điệu múa uyển chuyển của các thiếu nữ tuổi hồng đã tạo nên một khung cảnh đậm chất Hà Thành, thanh lịch và duyên dáng.

Khi chiếc bánh chưng là sứ giả của văn hóa

Điểm nhấn đặc sắc nhất trong chương trình của mỗi lớp chính là phần thuyết trình về mâm bánh chưng của các tổ. Đây chính là lúc tri thức được thăng hoa. Các em không chỉ nói về cách làm ra một chiếc bánh ngon, mà còn sâu sắc lý giải về triết lý "Trời tròn Đất vuông", về sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên trong vũ trụ quan của người Việt.

Nhìn các em học sinh tự tin đứng trước thầy cô và cha mẹ, diễn giải về ý nghĩa của từng sợi lạt, từng lớp lá, ta mới thấy giá trị của việc "học đi đôi với hành". Những khái niệm về văn hóa không còn nằm trên trang sách mà hiện hữu sống động, thơm nồng trong từng thớ bánh. Mỗi mâm bánh được bày biện khéo léo, xen lẫn những nhành hoa đào, hoa mai, như một lời chúc "An khang thịnh vượng" gửi gắm những ước vọng về một năm mới đủ đầy, hanh thông.

Vang vọng tiếng cười từ những trò chơi dân gian

Sau những giờ phút tập trung bên mâm bánh, không gian sân trường lại bùng nổ bởi các trò chơi dân gian. Không còn khoảng cách giữa cô và trò, không còn sự ngăn cách giữa các lớp. Những trò chơi như kéo co, nhảy bao bố, hay ô ăn quan đã thực sự kéo các em rời xa màn hình điện thoại để hòa mình vào tập thể.

Tiếng hò reo cổ vũ vang động cả một góc phố, làm ấm lòng cả những người dân đi ngang qua cổng trường. Trong không gian ấy, ta thấy lại được hồn cốt của những ngày Tết xưa – nơi sự cộng đồng và tình làng nghĩa xóm (hay ở đây là tình thầy trò, bè bạn) được tôn vinh lên hàng đầu. Đó chính là nét tinh tế, là chiều sâu của người Hà Nội: vui tươi nhưng vẫn chuẩn mực, sôi nổi nhưng vẫn giữ được nét nhân văn.

Vĩ thanh của một ngày hội

Ngày hội khép lại khi những nồi bánh chưng bắt đầu đỏ lửa, khói bếp quyện cùng hơi sương buổi chiều tạo nên một khung cảnh huyền ảo và ấm cúng. Những chiếc bánh xanh vuông vức được ép vuông vắn, mang theo bao tâm huyết của thầy và trò.

Chương trình của lớp 8A14, 8A5 hay 6A11 không chỉ đơn thuần là việc tạo ra một món ăn truyền thống. Cao hơn cả, đó là việc gieo những hạt mầm yêu thương vào tâm hồn các em học sinh. Từ phong trào bền bỉ của cô Nguyệt và các đồng nghiệp, học sinh Đại Kim đã được trang bị một "pháo đài" văn hóa vững chắc để bước ra thế giới mà không bao giờ quên đi nguồn cội.

Hà Nội đang đổi thay từng ngày, nhưng dưới mái trường Đại Kim, hồn Tết Việt vẫn luôn được nâng niu, gìn giữ như một báu vật. Một mùa xuân mới đang về, mang theo niềm tin về một thế hệ trẻ vừa giỏi tri thức, vừa thấu hiểu và trân trọng những giá trị ngàn đời của Thủ đô nghìn năm văn hiến./.

PV