Thêm hiểu, thêm yêu Hà Nội qua những hồi ức dung dị một thời

Chia sẻ tại lễ ra mắt sách diễn ra sáng 17/1 tại Hà Nội, ông Đỗ Kim Cơ - Giám đốc Tri Thức Trẻ Books cho biết, Tri Thức Trẻ Books được thành lập với sứ mệnh lan tỏa những giá trị tri thức tinh hoa đến đông đảo bạn đọc, nhất là người trẻ, thông qua nhiều lĩnh vực như văn hóa, lịch sử, nghề nghiệp, phát triển bản thân, kinh doanh và khởi nghiệp.

“Với bộ sách “Chuyện người Hà Nội”, mỗi câu chuyện được xem như một lát cắt ký ức, góp phần chuyển tải tình yêu Hà Nội, bởi chuyện của người Hà Nội chính là một phần di sản văn hóa cần được gìn giữ và lan tỏa. Qua các tập sách đã xuất bản, bạn đọc, đặc biệt là giới trẻ có cơ hội hiểu hơn về lịch sử, con người và chiều sâu văn hóa Thủ đô”, ông Đỗ Kim Cơ nhấn mạnh.

“Chuyện người Hà Nội” - tập 4 là ấn phẩm được chắp nối từ tình yêu Hà Nội của cộng đồng Hà Nội Tri Thức. Cuốn sách tập hợp 32 bài viết của hơn 20 tác giả là các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà báo, nhà giáo... như: Giáo sư Thái Thanh Sơn, Giáo sư Đinh Văn Đức, nhà sử học Dương Trung Quốc; các nhà văn Ngô Vĩnh Bình, Thái Kế Toại; các nhà báo Trần Tiến Đức, Nguyễn Năng Lực, Nguyễn Hữu Mão, Vũ Thị Tuyết Nhung; các nhà giáo Nguyễn Vũ Lê, Nguyễn Thị Ngọc Khanh; các họa sĩ Bùi Xuân Phương, Tạ Trọng Trí; nhà khảo cổ học Nguyễn Thị Hậu; nhiếp ảnh gia Trần Văn Lợi cùng các tác giả Đào Thị Diến, Nguyễn Văn Nọi, Nguyễn Tuấn Khoa, Ngô Thế Long, Nguyễn Văn Ất, Trần Thanh Hải, Phùng Ngọc Khoa, Nguyễn Việt Cường, Nguyễn Thế Phổ…

Các bài viết trong “Chuyện người Hà Nội” - tập 4 thuộc nhiều thể loại như tản văn, hồi ức, ghi chép, khảo cứu; tập trung vào ba chủ đề chính là giáo dục, kinh tế tư nhân và môi trường. Tất cả các tác phẩm đều phản ánh những câu chuyện có thật về đời sống, con người Hà Nội qua nhiều giai đoạn lịch sử.

Ở mảng giáo dục, bạn đọc sẽ gặp lại hình ảnh và câu chuyện về sự hình thành, biến chuyển của những ngôi trường lâu đời như Trường Đại học Tổng hợp, tiền thân là Trường Đại học Đông Dương; Trường Đại học Bách khoa được thành lập ngay sau ngày hòa bình lập lại; Trường Phổ thông Trần Phú Hoàn Kiếm, một thời là trường sở của Trường Trung học Albert Sarraut. Gắn liền với các ngôi trường lịch sử này là tên tuổi những hiệu trưởng danh tiếng như các giáo sư Trần Đại Nghĩa, Tạ Quang Bửu, Ngụy Như Kontum, ông Hoàng Xuân Tùy...

"Chuyện người Hà Nội" - tập 4 còn chứa đựng nhiều hồi ức sâu đậm của những người con về các về các bậc sinh thành đáng kính như: bác sĩ Trần Duy Hưng, nhà văn Thâm Tâm, nhà ngoại giao Phạm Ngọc Thuần, họa sĩ Bùi Xuân Phái, nhà giáo Trịnh Đình Rư.

Chân dung những “người Hà Nội” hiện lên sinh động, gần gũi qua nhiều góc nhìn khác nhau. Đó là ca sĩ Trần Hiếu, gương mặt quen thuộc với công chúng, được khắc họa như một thần tượng yêu thương và ngưỡng mộ của người em là nhạc sĩ Trần Tiến. Có khi, “người Hà Nội” lại hiện diện trong tâm tưởng những người hàng xóm với bao tình cảm kính trọng, như cụ Ngọ, thân sinh của PGS.TS âm nhạc Vũ Hướng và nhà giáo Vũ Bội Trâm, vợ nhà văn Phùng Quán; hay cụ Phán, thân phụ của kỹ sư Nguyễn Như Kim, nguyên chủ nhiệm khoa Điện Trường Đại học Bách khoa, Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học Kỹ thuật, với người vợ là Tiến sĩ Dược khoa Trần Thị Ân, đại biểu Quốc hội nhiều khóa.

Bên cạnh đó, bạn đọc còn gặp lại những gương mặt quen mà lạ như nhà văn Phùng Quán qua ký ức của một cô bé hàng xóm, nhạc sĩ Tử Phác với ca khúc “Tiếng hát quay tơ”, nhà thơ Phan Vũ cùng trường ca “Em ơi, Hà Nội phố”.

Một điểm nhấn đáng chú ý của tập sách là các bài viết về thế hệ “lính sinh viên”, những người đã rời giảng đường, khoác áo lính trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. Dù xuất thân khác nhau, họ đều sẵn sàng hiến dâng tuổi thanh xuân, xương máu cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước.

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Quốc hội Việt Nam (1946-2026), “Chuyện người Hà Nội”, tập 4 giới thiệu bài viết công phu, giàu tư liệu về cuộc đời và sự nghiệp của học giả Nguyễn Văn Tố, Trưởng ban Thường trực Quốc hội đầu tiên. Bên cạnh đó là bài viết về cặp vợ chồng nghị sĩ trẻ nhất Quốc hội khóa I, bà Vũ Thị Khôi và ông Nguyễn Duy Thân, góp thêm góc nhìn sinh động về lịch sử nghị trường Việt Nam.

Ở mảng đời sống đô thị, cuốn sách mang đến những tản văn giàu cảm xúc về các biệt thự cổ Hà Nội, về những làng quê ven đô như Quan Hoa, Giàn, Bến, Mai Lâm nay đã trở thành phố phường. Những câu chuyện buồn vui quanh máy nước công cộng, những khởi nghiệp nhỏ bé từ quán cho thuê truyện, gợi lên ký ức chung của nhiều thế hệ người Hà Nội.

Bạn đọc cũng có thể tìm thấy những tư liệu quý trong các bài khảo cứu về công tác bảo tồn và tôn tạo biệt thự cổ, sự biến đổi của phố nghề, những con dốc trong lòng phố cũ hay cuộc chiến chống ngập lụt ở Thăng Long xưa, từ đó hiểu thêm về Hà Nội trong dòng chảy lịch sử.

“Chuyện người Hà Nội”- tập 4 một lần nữa khẳng định nguồn cảm hứng viết về Thủ đô ngàn năm văn hiến chưa bao giờ vơi cạn. Cuốn sách giúp người đọc thêm hiểu, thêm yêu Hà Nội - mảnh đất đã đi vào nỗi nhớ, niềm thương của biết bao người./.

Đặng Thủy