Văn học - Nghệ thuật

Điểm đến tiếp cận di sản văn chương của nhà văn Tô Hoài giữa lòng Hà Nội

Hoa Quỳnh 17/01/2026 13:37

Với hàng trăm hiện vật, tư liệu, hình ảnh và tác phẩm gắn liền với cuộc đời, sự nghiệp cầm bút của nhà văn Tô Hoài (1920 – 2014), Nhà lưu niệm nhà văn Tô Hoài (số 21B ngõ Đoàn Nhữ Hài, phường Cửa Nam, TP. Hà Nội) hứa hẹn là điểm đến văn hóa dành cho công chúng tiếp cận di sản văn chương của nhà văn Tô Hoài.

Ngày 16/1, Nhà lưu niệm nhà văn Tô Hoài đã được khai trương bởi gia đình tác giả “Dế Mèn phiêu lưu ký”. Theo nhà báo Nguyễn Phương Vũ – con trai nhà văn Tô Hoài, ý tưởng làm Nhà lưu niệm nhà văn Tô Hoài đã được gia đình ấp ủ từ 10 năm trước, với mong muốn tạo không gian lưu giữ tư liệu về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của nhà văn Tô Hoài.

coverbacthoai.jpg
nv-tohoai-12-.jpg
Không gian Nhà lưu niệm nhà văn Tô Hoài (tầng 1).

Từ ý tưởng đó, gia đình đã tiến hành sưu tầm, hệ thống lại các hiện vật và tư liệu, đồng thời lựa chọn mô hình không gian văn hóa kết hợp cà phê nhằm mở rộng khả năng tiếp cận, tạo điều kiện để công chúng, nhất là giới trẻ tìm hiểu và tiếp cận di sản văn chương Tô Hoài một cách gần gũi hơn.

nv-tohoai-9-.jpg
nv-tohoai-3-.jpg
Nhà lưu niệm nhà văn Tô Hoài gồm 3 tầng với tổng diện tích khoảng 100m².

Sau quá trình triển khai, nhà lưu niệm đến nay đã cơ bản hoàn thiện và đưa vào hoạt động để công chúng đến tìm hiểu sâu hơn về cuộc đời, sự nghiệp cầm bút của nhà văn Tô Hoài. Nhà báo Nguyễn Phương Vũ chia sẻ, Nhà lưu niệm gồm 3 tầng với tổng diện tích khoảng 100m².

dsc07204.jpg
nv-tohoai-1-.jpg
Bản thảo các tác phẩm của nhà văn Tô Hoài.

Trong đó tầng 1 trưng bày các đầu sách, bìa sách tiêu biểu trong sự nghiệp của nhà văn Tô Hoài, kết hợp không gian phòng trà ca nhạc, quán cà phê. Tại tầng 1, gia đình dự kiến tổ chức các buổi biểu diễn, tọa đàm nhỏ về văn chương và âm nhạc, tạo điểm hẹn giao lưu cho những người yêu chữ nghĩa.

nv-tohoai-10-.jpg
Bàn làm việc của nhà văn Tô Hoài lúc sinh thời.
nv-tohoai-8-.jpg
Thẻ Nhà báo của nhà văn Tô Hoài được trưng bày, giới thiệu tại Nhà lưu niệm. Nhà văn Tô Hoài là người sáng lập, Tổng Biên tập đầu tiên của Báo Người Hà Nội, nay là Tạp chí Người Hà Nội.

Tới tầng 2, không gian trưng bày nhiều hiện vật gắn bó với đời sống sinh hoạt của nhà văn Tô Hoài, cùng các tài liệu, bản thảo, sách báo và hình ảnh ghi lại những dấu mốc trong cuộc đời, sự nghiệp tác giả tiểu thuyết “Quê nhà” - Giải A giải thưởng Hội Văn nghệ Hà Nội năm 1970. Và tầng 3, tái hiện không gian làm việc quen thuộc với bàn viết, bút, kính, cùng những kỷ vật nơi tiếp khách, sinh hoạt, bên cạnh các sách báo, bằng khen, giải thưởng trong suốt cuộc đời của nhà văn Tô Hoài.

nv-tohoai-2-.jpg
Những hiện vật quý và gắn bó với cuộc đời nhà văn Tô Hoài lúc sinh thời được trưng bày tại Nhà lưu niệm.
nv-tohoai-5-.jpg
Công chúng tham nhà lưu niệm.

Đến với không gian Nhà lưu niệm nhà văn Tô Hoài, công chúng cảm nhận rõ đây là nơi kết nối ký ức văn học với hiện tại, góp phần bảo tồn và lan tỏa những giá trị tư tưởng, nghệ thuật của nhà văn Tô Hoài, đồng thời tạo điều kiện để công chúng tiếp cận, tìm hiểu sâu hơn về một cây đại thụ của nền văn học Việt Nam.

dsc07218.jpg
Một số tác phẩm đặc sắc của nhà văn Tô Hoài được dịch ra nhiều thứ tiếng và giới thiệu tại nhiều quốc gia như Nga, Anh, Trung Quốc, Pháp, Ba Lan, Séc, Đức, Bulgaria, Cuba, Mông Cổ, Nhật Bản.

Thông qua hệ thống hiện vật, tư liệu, sách báo, kỷ vật…, cuộc đời và sự nghiệp văn chương của nhà văn Tô Hoài được tái hiện một cách sinh động, gần gũi và tạo nhiều cảm xúc cho công chúng, hơn nữa góp phần làm ký ức và di sản văn chương của nhà văn được “sống”, đồng hành với đời sống đương đại.

nv-tohoai-7-.jpg
Những hiện vật gắn với sinh hoạt của nhà văn Tô Hoài khi còn sống làm công chúng xúc động.
nv-tohoai-11-.jpg
nv-tohoai-4-.jpg
Cuộc đời và sự nghiệp văn chương của nhà văn Tô Hoài được tái hiện một cách sinh động qua các hình ảnh, tài liệu, hiện vật.

Theo chia sẻ của gia đình nhà văn Tô Hoài, Nhà lưu niệm nhà văn Tô Hoài mở cửa từ 9 giờ sáng đến 18 giờ (thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần), và từ 18 giờ ngày thứ 6 sẽ có biểu diễn âm nhạc tại không gian tầng 1.

Dưới đây là một số hình ảnh khác tại Nhà lưu niệm nhà văn Tô Hoài:

dsc07173.jpg
dsc07277.jpg
nv-tohoai-6-.jpg
dsc07231.jpg
dsc07227.jpg
dsc07211.jpg
dsc07253.jpg

Nhà văn Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen, sinh ngày 27/9/1920 trong một gia đình làm nghề dệt lụa ở huyện Thanh Oai, Hà Đông, Hà Nội. Cả cuộc đời cầm bút, với những nỗ lực không mệt mỏi, nhà văn Tô Hoài đã được trao nhiều giải thưởng văn học: Năm 1956, Giải Nhất tiểu thuyết Hội Văn nghệ Việt Nam với “Truyện Tây Bắc”. Năm 1967, Giải A Hội Văn nghệ Hà Nội với tiểu thuyết “Quê nhà”.

Năm 1970, ông nhận Giải thưởng Hoa Sen Hội Nhà văn Á - Phi 1970 với tiểu thuyết “Miền Tây”. Năm 1980, Giải thưởng Thăng Long (Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội) với tập hồi ký “Chuyện cũ Hà Nội”. Đặc biệt, năm 1996, nhà văn Tô Hoài nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh của Nhà nước về văn học nghệ thuật, đợt I. Đến năm 2010, ông được trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội.

Hoa Quỳnh