Thú chơi xưa của người Thăng Long
Người Hà Nội thanh lịch, văn minh - Ngày đăng : 09:10, 09/02/2009
Người Thăng Long “ Đông Đô “ Hà Nội nổi tiếng tà i hoa nhưng vui chơi cũng được nâng lên thà nh nghệ thuật chứ không đơn thuần chỉ là những thú chơi dân dã. Những thú chơi đó mang tính chất giải trí là nh mạnh và bổ ích. Ngay từ thời Lý “ Trần, tinh thần thượng võ đã được đử cao. Không phải ngẫu nhiên mà những thú chơi xưa ở kinh thà nh Thăng Long lại gắn liửn với những hoạt động mang tính rèn luyện sức khửe cho binh lính và người dân. Đất nước ta thường xuyên phải đử phòng những âm mưu xâm lược của các thế lực ngoại bang phương Bắc.
Và o những ngà y lễ hội mùa xuân, không chỉ mang tính chất vui chơi giải trí mà tinh thần thượng võ cũng được đử cao trong những hội thi. Tại kinh thà nh Thăng Long có những giảng võ đường “ nơi mà các vương hầu, quý tộc, các tướng sĩ, quân đội đến đó để tập luyện cườ¡i ngựa, bắn cung, đấu võ... Ngay từ đời vua Trần Thái Tông (1225-1258) đã lập ra Giảng Võ Đường ở kinh thà nh Thăng Long nhằm là m chỗ luyện tập võ nghệ, trau dồi binh pháp, và khuyến khích tất cả trai tráng trong nước đửu phải tập võ.
Chợ hoa Hà Nội xưa
Nhử thế mà khi quân Mông Cổ trà n sang nước ta, nhà Trần đã có ngay hơn 20 vạn quân để chống giặc. Ngay tại sân rồng, dưới thửm đan, quý tộc quan liêu thường họp nhau đá cầu, vật cầu, đánh phết nhất là môn vật rất thịnh hà nh. Lò vật Mai Động nổi tiếng từ thời Hai Bà Trưng, đà o tạo nhiửu đấu sĩ anh dũng, can đảm.
Những trường hổ quyửn “ đấu hổ cũng được xây dựng trong kinh thà nh Thăng Long ngay từ thời Lý “ Trần. trong cuốn Đại Việt sử ký bản kỷ còn ghi chép lại việc có một lần Thượng hoà ng Trần Thánh Tông ngồi trên điện Thiên An coi đấu voi. Hôm ấy, con voi hung tợn nà y chưa được gặp hổ, nhưng đã hăm hở rống lên và xông lên điện. Quần thần tả hữu một phen mất vía, may có đội ngự vệ quân cầm giáo chĩa ra che chở nên voi rút lui.
Thượng hoà ng và Thái hậu bình an. Đời Hậu Lê, trường hổ quyửn đặt ở trước sân đấu võ ở kinh đô Thăng Long. Không chỉ có những hoạt động trên mặt đất mà những hoạt động trên mặt nước tại khu kinh thà nh cũng vô cùng sôi động. Trên sông Cái, sông Tô, sông Chèm... và ngay cả trên hồ Lục Thủy (tên gọi cũ của Hồ Gươm) thường diễn ra các cuộc thi bơi và o mùa thu. Hồi đó, hồ Lục Thủy nước xanh mênh mông, từ phố Cầu Gỗ đến mãi Lò Đúc, là nơi thao diễn thủy quân, thủy trận, những cuộc thi bơi chải, đua thuyửn cũng diễn ra ở khu Đông Bộ Đầu (gần dốc Hà ng Than ngà y nay).
Tại Thăng Long cũng có vườn bách thú, trăm thú chim muông, đặc biệt có cả voi và hổ và tháng mười cũng thường diễn ra mùa săn sôi nổi trên các cánh rừng ven đô. Thăng Long xưa “ nơi thượng võ trọng văn. Thi văn kèm theo thi võ. Học mà chơi, chơi mà học, những thú chơi lồng ghép một cách tà i tình trong sự học. Chính vì vậy mà người Thăng Long xưa nổi tiếng với thú chơi nhưng rất đỗi tao nhã, thanh lịch. Văn Miếu “ Quốc Tử Giám là trung tâm của Nho học, là nơi đà o tạo những người tà i cho đất nước. Những cuộc thi đối, bình văn thơ thường xuyên diễn ra ở Hồ Văn, trường Giám đã tạo nên một Thăng Long đầy thú vui tao nhã, những cuộc thi tà i hoa của nhân tà i bốn phương tụ hội.
Không chỉ có thú vui văn võ, những thú vui dân gian khi đến kinh thà nh Thăng Long đã được nâng tầm nghệ thuật. Những hội hè đình đám ngà y xuân diễn ra ngay tại Thăng Long đã là m cho không khí vui chơi trà n ngập khắp kinh thà nh. Mỗi phường phố Thăng Long đửu dựng những cột chơi đu, tung còn trở thà nh nơi để đôi lứa trao duyên.
Đi du xuân Hà Nội
Đêm Rằm tháng Giêng, Thăng Long mở hộ đèn Quảng Chiếu, thường là ở ngoà i cửa Quảng Phúc (cửa Tây, mé hội trường Ba Đình ngà y nay). Muôn ngọn đèn lồng rực sáng trời đất khiến cả kinh thà nh trở thà nh một nơi huyên náo, đông vui nhộn nhịp. Sân khấu ngoà i trời trong những ngà y xuân đã trở thà nh quen thuộc đối với người dân. Những tuồng chèo, hát ả đà o, chơi cử tướng, cử vây... đã trở thà nh một nét đẹp mà đến nay phần nà o vẫn còn lưu giữ. Những thú chơi đó mà sử cũ gọi chung là Bách hý.
Rồi thì những câu đối ngà y xuân, những bức tranh Tết, những cà nh đà o thắm sắc xuân cùng với thú chơi cây cảnh, chim muông đã khiến cho không khí xuân trà n khắp mọi nơi. Dòng tranh dân gian Hà ng trống nổi tiếng một thời với nét vẽ mửm mại, mà u sắc rực rỡ cũng được nâng lên thà nh một nét đẹp thú chơi tranh Tết của người Hà Nội xưa. Nó khiến ta nhớ lại mối tình Tú Uyên “ Giáng Kiửu được bắt nguồn từ bức tranh mà chà ng Tú Uyên si tình của đất Bích Câu mua được ở chùa Cầu Đông...
Thú chơi nơi đâu cũng có nhưng được nâng lên đến nghệ thuật thú chơi tao nhã thì dường như chỉ kinh thà nh Thăng Long mới được nhiửu người biết đến. Thăng Long “ Hà Nội, nơi hội tụ nhân tà i đất nước đã khiến cho các hoạt động vui chơi cũng mang đặc trưng riêng có của đời sống người dân nơi đô thà nh phồn hoa.