Những câu nói bất hủ của người Việt
Danh thắng & Di tích Hà Nội - Ngày đăng : 21:11, 16/11/2011
Bà Triệu: Tôi muốn cườ¡i cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ..."
Bà Triệu ẩu huý là Triệu Thị Trinh, sinh ngà y 2 tháng 10 năm bính Ngọ (226), tại huyện Quân Yên, quận Cửu Chân (Yên àịnh ngà y nay).
|
Bà Triệu trong tranh Đông hồ. Ảnh: internet |
Năm 248, Bà Triệu lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống xâm lược của quân Đông Ngô, do Lục Dận, thứ sử Giao Châu chỉ huy. Nhiửu nghĩa binh đã tử trận và o năm đó. Theo sử sách, bà chống đỡ với quân Đông Ngô được 5-6 tháng thì phải lui vử xã Bồ Điửn và cùng đường tự tử. Khi ấy, Triệu Thị Trinh mới 23 tuổi. Cũng giống Trưng Trắc và Trưng Nhị, Triệu Thị Trinh quyết không để bị khuất phục.
Tôi chỉ muốn cườ¡i cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở Biển Đông, đánh đuổi quân Ngô, già nh lại giang san, cởi ách nô lệ, chứ tôi không chịu khom lưng là m tì thiếp người ta". Câu nói bất hủ của người con gái anh hùng của dân tộc Việt đã tử chí khí mà ngà n sau dân Việt mãi còn kính phục.
Trần Thủ Độ: Nhổ cử phải nhổ cả rễ sâu
Trần Thủ Độ sinh tại là ng Lưu Xá, huyện Hưng Hà , tỉnh Thái Bình; là người có công lớn nhất sáng lập triửu đại nhà Trần, đồng thời nắm quyửn lãnh đạo đất nước những năm đầu triửu Trần, khoảng gần 40 năm, từ 1226 đến 1264.
|
Tượng Trần Thủ Độ. Ảnh: internet |
Sách ĐaÌ£i ViêÌ£t sử kyÌ toaÌ€n thư ghi : Năm 1226... mùa thu, tháng 8, ngà y mồng 10, Trần Thủ Độ giết Lý Huệ Tông ở chùa Chân Giáo.
Trước đó, Thượng hoà ng nhà Lý có lần ra chơi chợ Đông, dân chúng tranh nhau chạy đến xem, có người thương khóc. Thủ Độ sợ lòng người nhớ vua cũ, sinh biến loạn, cho dời đến ở chùa Chân Giáo; bử ngoà i giả vử là để phụng sự, nhưng bên trong thực ra là để dễ bử giữ chặt.
Có lần Thủ Độ qua trước cửa chùa, thấy Huệ Tông ngồi xổm nhổ cử, Thủ Độ nói: Nhổ cử thì phải nhổ cả rễ sâu. Huệ Tông đứng dậy, phủi tay nói: Điửu ngươi nói, ta hiểu rồi.
Đến nơi, sai người bà y biện hương hoa đến bảo (Huệ Tông): Thượng phụ sai thần đến mời. Thượng hoà ng nhà Lý nói: Ta tụng kinh xong sẽ tự tử. Nói rồi và o buồng ngủ khấn rằng: Thiên hạ nhà ta đã vử tay ngươi, ngươi lại còn giết ta, ngà y nay ta chết, đến khi khác con cháu ngươi cũng sẽ bị như thế.
Thượng hoà ng Lý Huệ Tông bèn thắt cổ tự tử ở vườn sau chùa.
Trần Bình Trọng: Ta thà là m quỷ nước Nam, còn hơn là m vương đất Bắc
Trần Bình Trọng (1259-1295) vốn là họ Lê, dòng dõi Lê Đại Hà nh. Tổ phụ Là m quan cho nhà Trần, có nhiửu công trạng, nên được mang họ vua.
Năm 1285, quân Nguyên Mông sang xâm chiếm Đại Việt, ông được giao coi giữ thiên trường (thuộc tỉnh Nam Định ngà y nay). Khi giặc đánh xuống, vì lực lượng yếu, Trần Bình Trọng bị bắt, Lý Hằng sai giải lại cho Thoát Hoan. Hoan thấy Bình Trọng người cao lớn, dáng đi hùng dũng, nét mặt đường hoà ng, không có chút gì là sợ sệt thì biết không phải là tướng thường, nên muốn khuyên dỗ vử hà ng, liửn tiếp đãi rất tử tế, mời ăn uống hẳn hoi. Nhưng Bình Trọng không ăn. Hửi đến việc nước, Bình Trọng cũng không nói. Sau Hoan lại hửi: "Tướng quân có muốn là m vương đất Bắc không?".
Bình Trọng trả lời: "Ta thà là m quỷ nước Nam, chứ không thèm là m vương đất Bắc. Nay ta đã bị bắt thì chỉ có chết là cùng, can gì phải hửi lôi thôi".
Thoát Hoan không thuyết phục nổi Trần Bình Trọng hà ng, nhưng vì có ý mến phục, cũng không nỡ giết, cho giải theo quân. Được mấy hôm, lại sợ Bình Trọng trốn mất, mới sai mang ra chém. Trần Bình Trọng bấy giử mới 26 tuổi.
Trần Khánh Dư: Tướng là chim ưng, quân dân là vịt. Lấy vịt nuôi chim ưng thì có gì là lạ?
Trần Khánh Dư là võ tướng thời nhà Trần; được thừa hưởng tước hầu từ cha là Thượng tướng Nhân Huệ Hầu Trần Phó Duyệt. Sau nà y, khi được vua Trần Thánh Tông nhận là m con nuôi, ông mới được hưởng tước Nhân Huệ Vương. à”ng nổi tiếng vử tà i cầm quân và đã góp công trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông của nhà nước Đại Việt.
Trong thời gian là m tướng, Trần Khánh Dư còn kinh doanh và rất "con buôn" khi đối xử với dân chúng và binh lính. Sách Đại việt sử ký toà n thưchép: Năm 1296, người dân đã kiện Trần Khánh Dư (tội tham nhũng) đến tận triửu đình, nhưng ông không sợ mà còn thẳng thắn trả lời vua Trần: Tướng là chim ưng, dân lính là vịt, dùng vịt để nuôi chim ưng có gì là lạ?.
Hồ Nguyên Trừng: Thần không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không theo"
Hồ Nguyên Trừng (1374 - 1446) là con trai cả của Hồ Quý Ly, anh của Hồ Hán Thương. à”ng là một tướng tà i có công trình quân sự lỗi lạc và là người phát minh Thần cơ hửa sang, một loại súng trường nhưng không được phổ biến. Khi Hồ Quý Ly lật đổ nhà Trần và sáng lập triửu Hồ, Hồ Nguyên Trừng giữ chức Tả tướng quốc thời nhà Hồ.
Trong cuộc kháng chiến chống nhà Minh xâm lược, Hồ Nguyên Trừng đã nhiửu lần thân chinh đi đánh giặc. Năm 1405, trước sức mạnh vũ bão của quân địch, Hồ Quý Ly cho họp quần thần để bà n kế chống giặc. Khi được hửi, Hồ Nguyên Trừng đã nói: Thần không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không theo. Câu nói đó phản ánh nguyên nhân cuộc khởi nghĩa chống quân Minh của cha con Hồ Quý Ly thất bại chính là không tập hợp được sức mạnh của nhân dân.
Bùi Thị Xuân: "Con nhà tướng không được khiếp nhược trước quân thù"
Tháng 7 năm Nhâm Tuất (1802), Nguyễn Phúc ành trở vử Phú Xuân, đem Vua tôi nhà Tây Sơn ra báo thù. Tất cả các võ tướng đửu bị tử hình, Trần Quang Diệu bị lột da, các tướng khác bị voi chà , người trảm quyết. Riêng đối với Bùi Thị Xuân, Nguyễn Phúc ành dùng hình phạt khốc liệt nhất quán cổ kim.
Trước đó, Nguyễn Phúc ành từng hửi Bùi Thị Xuân "có muốn xin ân xá không?" thì nữ kiệt đáp: "Ta đâu có sợ chết mà phải chịu nhục, hạ mình trước một kẻ tiểu nhân đắc thế?". Nguyễn Phúc ành căm gan, dằn từng tiếng: "Không chịu nhục? Ta sẽ là m cho mi biết nhục" và truyửn lệnh: "đem Bùi Thị Xuân vử Bình àịnh, cởi bử hết quần áo, cột đứng trên tù xa đẩy đi khắp các nơi thị tứ".
Khi Bùi Thị Xuân bị giải vử Phú Xuân, Nguyễn Phúc ành hửi: "àã biết nhục chưa?", nữ kiệt đáp: "Nhục nà o có vương và o thân ta, mà chính đổ lên đầu nhà ngươi, con người tánh độc hơn sà i lang, lòng nhớp hơn cẩu trệ".
Nguyễn Phúc ành tức giận, truyửn bắt mấy người con của Bùi Thị Xuân đem ra giết trước mặt. Mấy người con nhử thì sai lực sĩ bử và o bao vải, đánh nát thây. Còn người con gái lớn thì cho voi xé xác. Thấy voi đến, người con gái hoảng sợ kêu lên: "Mẹ ơi! Cứu con với!". Nữ kiệt hét lớn: "Con nhà tướng không được khiếp nhược".
Người con gái liửn nhắm mắt thọ hình, không một tiếng rên rỉ...
Nguyễn Trung Trực: "Bao giử người Tây nhổ hết cử nước Nam, nước Nam mới hết người đánh Tây
Nguyễn Trung Trực tên thật là Nguyễn Văn Lịch, là m nghử chà i lưới. Năm 1861, phối hợp với Trương Định, ông đã chỉ huy đánh thắng một trận rất lớn trên sông Nhật Tảo (Bến Lức), đốt cháy tà u à‰tpêrăng (Hy Vọng) của giặc Pháp, giết chết nhiửu địch và là m chết đuối nhiửu tên khác, khiến Bôna vô cùng hoảng sợ.
Từ năm 1867, Nguyễn Trung Trực vử Hà Tiên lập căn cứ riêng ở Hòn Chông. Chiến thắng oanh liệt tiếp theo của ông là trận tập kích và o Rạch Giá năm 1868, giết tên Tỉnh trưởng và hầu hết quân Pháp trong trại. Đây là một trong những trận đánh là m rung chuyển Soái phủ Nam Kử³. Cũng năm 1868, Nguyễn Trung Trực bị quân Pháp vây bắt tại Phú Quốc. à”ng nhận án tử hình ở Rạch Giá tháng 10/1868.
Trước khi hy sinh, Nguyễn Trung Trực đã để lại một lời nói bất hủ: Bao giử người Tây nhổ hết cử nước Nam, nước Nam mới hết người đánh Tây.